Prawa zwierząt. Co każdy powinien wiedzieć

PRZEDMOWA 11 1. Informacje ogólne 17 Dlaczego musimy ustalić, co rozumiemy przez „prawa zwierząt”? 18 Kim albo czym są zwierzęta? 21 Gdzie możemy je znaleźć? 23 Czy troska o prawa zwierząt jest zjawiskiem nowym? 24 2. O zwierzętach 27 Co wiemy na temat bytu zwierząt? 28 Dlaczego poznanie ich bytu ma znaczenie? 31 Jak nauka dzieli zwierzęta? 35 Na ile taki naukowy schemat jest wartościowy w dyskusji wokół praw zwierząt? 37 Na ile wartościowe przy klasyfikacji zwierząt są kategorie nienaukowe? 40 Co wiemy o liczebności zwierząt na Ziemi? 40 Kim albo czym są zwierzęta towarzyszące? 41 Które zwierzęta określa się jako laboratoryjne i jak są traktowane? 45 Jak wygląda sytuacja zwierząt wykorzystywanych do rozrywki? 48 Jaki jest status zwierząt wykorzystywanych do produkcji pożywienia? 51 Czy hodowla przemysłowa stwarza zagrożenie dla środowiska? 55 Jakie jeszcze zagrożenia stwarza hodowla przemysłowa? 56 Co ze zwierzętami pracującymi i użytkowanymi w inny sposób? 58 Czy dzisiejsza powszechna troska o zwierzęta produkcyjne i rzeźne jest czymś nowym? 61 Kim lub czym są zwierzęta dzikie? 63 Czy zwierzęta dzikie mają w sobie więcej zwierzęcości niż towarzyszące, produkcyjne i laboratoryjne? 67 Jakie jeszcze kategorie cieszą się popularnością? 70 3. Argumenty filozoficzne 73 Czym prawa moralne różnią się od praw ustawowych? 75 Jaką rolę odgrywa filozofia we współczesnym ruchu na rzecz praw zwierząt? 78 Jakie są główne argumenty filozoficzne dotyczące moralnej istotności zwierząt? 81 Co filozofia mówi o naszej wiedzy na temat zwierząt? 86 4. Historia i kultura 91 Od kiedy ludzie myślą o ochronie zwierząt? 93 Czy ochrona zwierząt występuje we wszystkich kulturach? 94 Czy liczba osób chroniących zwierzęta rośnie? 95 Czy da się w tej chwili opowiedzieć pełne dzieje wysiłków człowieka na rzecz ochrony zwierząt? 96 5. Prawo 99 Co (tradycyjne) prawo mówi na temat zwierząt? 100 Co się obecnie dzieje w dziedzinie prawa zwierzęcego? 104 Jaka jest rola praw ustawowych w debatach ł praw zwierząt? 111 Czy spór „prawa czy dobrostan” ma znaczenie? 113 Jakie możliwości stwarza rozwijające się obecnie prawo zwierzęce? 117 Prawo, prawnicy i legislacja – czy mogą stanąć na czele zmian dotyczących statusu zwierząt? 120 6. Realia polityczne 123 Jak z punktu widzenia zwierząt wyglądają współczesne realia polityczne? 124 Jakie sukcesy udało się odnieść na gruncie politycznym? 125 Co się nie powiodło? 128 W jakim stanie jest dziś ruch na rzecz ochrony zwierząt? 132 Jakie są perspektywy na przyznanie zwierzętom praw ustawowych? 133 Jakie oddziaływanie będą miały prawa moralne? 135 Jaką rolę odegrał ruch przeciwko wiwisekcjom? 136 Jakie znaczenie mają postulaty stosowania w badaniach naukowych alternatywnych rozwiązań wobec doświadczeń na zwierzętach? 136 Co z polityką publiczną? 138 Jaki wpływ na sprawy zwierząt mogą mieć liczne inicjatywy na rzecz zdrowia publicznego? 139 Jaki związek ma troska o ochronę zwierząt ze światowym ruchem na rzecz ochrony środowiska? 142 Czy ochrona zwierząt oznacza likwidację miejsc pracy? 144 Jaki wpływ na dyskusje ł praw zwierząt mają tradycje kulinarne różnych grup etnicznych i narodów? 146 Jaką rolę polityczną w kwestii ochrony zwierząt odgrywają tradycje religijne? 148 7. Realia społeczne 151 Jakie nastawienie do zwierząt przeważa obecnie w różnych społeczeństwach? 151 Co stanowi nasze dziedzictwo? 153 Jakie znaczenie miały w przeszłości współczucie dla zwierząt i potępienie okrucieństwa? 154 Jak nastawienie ludzi zmienia się dzisiaj? 156 Na ile współcześni konsumenci są świadomi obecnych praktyk z udziałem zwierząt? 157 Co z cyrkami i zoo? Uczą czy zniewalają? 158 Jaką funkcję pełnią azyle? 162 Jakie zwierzęta żyją w miastach? 164 8. Edukacja, życie zawodowe i sztuka 167 Jaki sposób uczenia się o zwierzętach daje najlepsze rezultaty? 168 Jaka była i jest tradycyjna rola zwierząt w edukacji? 171 Czy współczucie i niezgoda na okrucieństwo to ważne wartości przekazywane poprzez edukację? 171 Jak mają się sprawy na najniższym (podstawowym) szczeblu edukacji? 172 Jak mają się sprawy w szkołach średnich? 175 Jak wygląda sytuacja na uczelniach wyższych? 177 Czym są studia nad zwierzętami [animal studies]? 180 Jaka jest rola konkretnych zawodów i ł przygotowujących do ich wykonywania? 182 Jaka była i jest rola sztuki? 184 9. Współczesne nauki przyrodnicze i społeczne 187 Jak nauka wpływa na naszą wiedzę o zwierzętach spoza naszego gatunku i na to, jak je traktujemy? 188 Które nauki przyrodnicze odgrywają ważną rolę w naszym rozumieniu zwierząt? 189 Które nauki społeczne mają dzisiaj wkład w nasze rozumienie zwierząt? 193 Które zwierzęta są inteligentne albo samoświadome? 194 Czy pozostałe zwierzęta tworzą własne społeczności? 196 Czy zwierzęta odczuwają emocje? 197 10. Główne postacie i organizacje ruchu praw zwierząt 199 Dwaj pionierzy – Salt i Spira 200 Dwaj teolodzy – Schweitzer i Linzey 201 Przenikliwe pionierki – Ruth Harrison i Rosalind Godlovitch 202 Kluczowi filozofowie – Peter Singer i Tom Regan 203 Od dobrostanu do praw – Richard Ryder i Bernard Rollin 204 Kreatywne przecieranie szlaków ponad granicami – Betty Lawrence i Carol Adams 205 Nadciąga prawo – Joyce Tischler i Steven Wise 205 Z Nowej Zelandii do Austrii – Barbara Leonard i Martin Balluch 206 Azyl – Carole Noon, Dame Sheldrick, Carol Buckley, Lisa Kane 208 Czołowe postacie w Indiach – Maneka Gandhi i Raj Panjwani 210 Czołowe postacie w Chinach – Song Wei i Jill Robinson 212 Niezwykłe zaangażowanie, kontrowersyjna organizacja – Ingrid Newkirk 213 Razem w działaniu – Wayne Pacelle and Gene Baur 214 11. Przyszłość praw zwierząt 217 Które zwierzęta zdecydujemy się zaliczyć do naszej ponadludzkiej społeczności? 218 Czy etyka może iść w parze z nauką? 222 Jaka jest rola pojedynczego obywatela? 224 Jaka jest rola organizacji typu non profit? 224 Jaką rolę odgrywają korporacje? 225 Jaka jest rola samorządów, wsi i innych społeczności lokalnych? 226 Jaką rolę w ochronie zwierząt odgrywają regiony i kraje? 226 CHRONOLOGIA WAŻNIEJSZYCH WYDARZEŃ 229 SŁOWNICZEK 235 POZYCJE DO DALSZEJ LEKTURY 240 POSŁOWIE 245 PRZYPISY 251