Tom – wpisujący się w nurt badań współczesnej rzeczywistości kulturowej i społecznej na pograniczach etnicznych i regionalnych – podzielono na trzy części. W pierwszej przedstawiono dzieje kierunku etnologia na Uniwersytecie Śląskim. Zaprezentowano proces formowania się zespołu wykładowców oraz proces wyznaczania przez nich kierunków badań i tworzenia planów badawczych. Zamieszczono tu również krótkie biogramy naukowe pracowników Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej. Na część drugą składają się artykuły reprezentatywne dla profilu zainteresowań autorów, dotyczące problematyki pogranicza społeczno-kulturowego, etniczności i tożsamości, antropologii współczesnego miasta, tradycji i przemian kulturowych wsi. Część trzecia zawiera materiał informacyjny: wykaz konferencji zorganizowanych przez cieszyński ośrodek oraz wykaz prac doktorskich i magisterskich.

Wstęp (Irena Bukowska-Floreńska, Grzegorz Odoj) 7 POWSTANIE I ROZWÓJ KIERUNKU, DOROBEK DYDAKTYCZNY I NAUKOWY Irena Bukowska-Floreńska: Etnologia na Uniwersytecie Śląskim 11 Pracownicy Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Śląskiego — biogramy (oprac. Kinga Czerwińska) 45 Kinga Czerwińska, Sylwia Żwak: Dydaktyka studiów etnologicznych wobec potrzeb rynku pracy. Przykład ośrodka cieszyńskiego 62 ARTYKUŁY Halina Rusek: Granica — „portret” antropologiczny 77 Irena Bukowska-Floreńska: Śląsk jako region pograniczny. Specyfika warunków życia ludności i ich znaczenie kulturotwórcze 89 Marian Grzegorz Gerlich: Wokół problematyki zbiorowych wyobrażeń o przeszłości. Kilka refleksji w związku z badaniami śląskiej ludności rodzimej 104 Grzegorz Odoj: Małe miasto jako przedmiot badań etnologicznych w Polsce. Stan i perspektywy 116 Grzegorz Błahut: Przestrzeń semiotyczna miasta. Problemy i propozycje badawcze 132 Magdalena Szalbot: Społeczno-kulturowa specyfika przygranicznych miast podwójnych Europy jako problem badawczy 141 Katarzyna Marcol: Interetniczność w folklorze dzieci na pograniczu polsko-czeskim 153 Kinga Czerwińska: Problematyka sztuki ludowej w etnologii pogranicza 171 Grzegorz Studnicki: Kultura alternatywna — tożsamość — komunikacja 185 Jan Kajfosz: Zabawka jako tekst kultury 198 Rastislava Stoličná: Tworzenie się kultury kulinarnej Europejczyków 209 Anna Drożdż: Współdziałanie społeczne podczas obrzędu weselnego w Polsce — rodzaje pomocy i kierunki zmian 220 Agnieszka Pieńczak: Żywotność praktyk magicznych na przykładzie sposobów ochrony dzieci przed urokiem (przygotowano z materiałów „Polskiego Atlasu Etnograficznego”) 231 Janusz Spyra: Rajskie są okolice Cieszyna, czyli jak dr František Sláma cieszyńskich Cyganów sądził 244 Maciej Kurcz: Północnosudańskie wsie nad Nilem u progu przemian 257 Janusz Kamocki: Orientalna grupa polska 282 MATERIAŁY INFORMACYJNE Konferencje naukowe zorganizowane w latach 1995—2010 (oprac. Grzegorz Odoj) 294 Prace doktorskie (2003—2007) (oprac. Grzegorz Odoj) 300 Prace magisterskie (2000—2010) (oprac. Anna Drożdż) 304

Koszyk

Studia Etnologiczne i Antropologiczne. T. 11: Etnologia na granicy