Szacowanie kosztów społecznych choroby i wpływu stanu zdrowia na aktywność zawodową i wydajność pracy

W publikacji szczegółowo omówione zostały metody szacowania tzw. kosztów pośrednich, ponoszonych przez społeczeństwo w wyniku choroby jednostki, rozumianych jako wartość produktu (mierzonego np. przez PKB) utraconego w wyniku tego, że choroba obniża wydajność pracy, zwiększa absencję chorobową lub w ogóle powoduje wycofanie się osób z aktywności zawodowej. Celem książki jest przybliżenie koncepcji kosztów pośrednich, metod kalkulacji tych kosztów oraz ich znaczenia w procesie oceny technologii medycznych z uwzględnieniem w szczególności: specyfiki gospodarki Polski w zakresie aktywności gospodarczej społeczeństwa (przekładającej się na wielkość generowanych kosztów pośrednich), interakcji występujących miedzy pracownikami wewnątrz firmy i firmami na rynku, satysfakcji z życia osób aktywnych i nieaktywnych zawodowo, specyfiki epidemiologii chorób (np. chorób przewlekłych), preferencji i doświadczeń decydentów działających na polskim rynku ochrony zdrowia oraz środowisk eksperckich. W książce przedstawiono obecny stan wiedzy w obszarze metod obliczania kosztów pośrednich na podstawie istniejącej literatury i badań empirycznych, opisano metody kapitału ludzkiego, kosztów frykcyjnych i metodę gotowości do zapłaty. Adresaci: Opracowanie przeznaczone jest dla wykonawców oraz odbiorców analiz farmakoekonomicznych i raportów HTA (Health Technology Assessment), a także osób pracujących w instytucjach centralnych, tj. Ministerstwie Zdrowia, Agencji Oceny Technologii Medycznych czy Narodowym Funduszu Zdrowia. Publikacja może również zainteresować wykładowców oraz studentów wyższych uczelni medycznych - wydziałów lekarskich, farmaceutycznych oraz zdrowia publicznego.

Wykaz skrótów str. 9 Przedmowa str. 11 Rozdział I Ocena wartości życia i zdrowia, pomiar korzyści związanych z technologiami medycznymi, rodzaje kosztów w opiece zdrowotnej str. 13 1. Teoria Kapitału Zdrowia str. 13 2. Wartości życia i zdrowia str. 14 3. Rodzaje kosztów w opiece zdrowotnej str. 17 3.1. Koszty makro i mikroekonomiczne str. 17 3.2. Koszty bezpośrednie i pośrednie str. 17 3.3. Koszty transakcyjne str. 18 4. Wpływ zdrowia na produkcję gospodarczą str. 19 5. Inwestycje w zdrowie a przyszłe wydatki na opiekę zdrowotną str. 20 6. Wnioski str. 27 Literatura str. 28 Rozdział II choroby a funkcjonowanie rodziny w kontekście kosztów pośrednich str. 31 1. Wstęp str. 31 2. Rodzina w oczach ekonomisty str. 34 3. Rodzina-firma a koszty pośrednie str. 36 4. Inne ujęcia rodziny a koszty pośrednie str. 41 5. Podsumowanie str. 45 Literatura str. 45 Rozdział III Absencja chorobowa pracowników a funkcjonowanie przedsiębiorstw i rynku - wyniki analizy z użyciem symulacyjnego modelu wieloagentowego str. 48 1. Wstęp str. 48 2. Modelowanie wieloagentowe str. 52 3. Struktura modelu wieloagentowego str. 54 3.1. Rynek dobra finalnego str. 55 3.2. Pracownicy, ubezpieczenia i rynek pracy str. 57 3.3. Technologia produkcji str. 58 3.4. Proces decyzyjny firm str. 59 4. Założenia badania str. 59 5. Wyniki symulacji str. 63 6. Uwagi końcowe str. 68 Literatura str. 69 Rozdział IV Metody szacowania kosztów absenteizmu i prezenteizmu str. 71 1. Podejścia analityczne str. 71 1.1. Metoda kapitału ludzkiego str. 72 1.2. Metoda kosztów frykcyjnych str. 74 1.3. Podejście uwzględniające ocenę stanu zdrowia str. 76 1.4. Specyficzne podejście analityczne str. 78 2. Koszt jednostkowy str. 78 2.1. Produkt krajowy brutto str. 80 2.2. Wartość dodana brutto str. 84 2.3. Wynagrodzenie str. 85 2.3.1. Przeciętne wynagrodzenie brutto str. 86 2.3.2. Minimalne wynagrodzenie brutto str. 87 2.3.3. Koszty pracy str. 88 2.4. Zasiłki chorobowe str. 90 2.5. Pomiar produktywności str. 92 Literatura str. 101 Rozdział V Opinie ekspertów, decydentów, pracodawców i społeczeństwa. Koszty pośrednie w Polsce - skala problemu str. 105 1. Badanie opinii w grupie ekspertów str. 106 2. Badanie w grupie dorosłych mieszkańców polski str. 109 2.1. Utracona produktywność z powodu choroby własnej str. 112 2.2. Utracona produktywność z powodu opieki nad osobami trzecimi 120 3. Badanie w grupie szeregowych pracowników i kadry zarządzającej str. 124 Literatura str. 132 Rozdział VI Koszty absencji chorobowej w Polsce w latach 2007-2009 w przekroju terytorialnym oraz sekcji gospodarki str. 134 1. Wstęp i metody str. 134 2. Przeciętny koszt doby absencji chorobowej z uwzględnieniem terytorialnej struktury absencji str. 138 3. Przeciętny koszt doby absencji chorobowej z uwzględnieniem gospodarczej struktury absencji str. 141 4. Koszty absencji z tytułu choroby własnej w ujęciu terytorialnym str. 149 5. Koszty absencji z tytułu choroby własnej w poszczególnych sekcjach gospodarki narodowej str. 154 6. Koszty absencji z tytułu choroby własnej z uwzględnieniem przyczyn absencji str. 159 7. Dyskusja str. 167 8. Wnioski str. 169 Literatura str. 170 Rozdział VII Koszty pośrednie w ekonomicznej ocenie innowacji medycznych str. 172 1. Terminologia str. 172 2. Spory wokół kosztów pośrednich str. 173 3. Metoda kapitału ludzkiego str. 174 4. Metoda kosztów frykcyjnych str. 175 5. Prezenteizm str. 177 6. Koszty pośrednie i miara użyteczności str. 178 praktyka str. 178 podsumowanie str. 179 Literatura str. 179 Rozdział VIII Koszty pośrednie chorób nowotworowych w Polsce w 2009 roku str. 181 1. Wstęp str. 181 2. Metody str. 184 3. Wyniki str. 188 3.1. Koszty absencji w pracy chorych z nowotworami (absenteizm) str. 188 3.2. Koszty pośrednie związane z nieefektywną obecnością w pracy osób z chorobą nowotworową (prezenteizm) str. 200 3.3. Koszty pośrednie związane z nieformalną opieką nad osobami z chorobą nowotworową str. 203 Dyskusja str. 208 Wnioski str. 210 Literatura str. 210 Rozdział IX Koszty pośrednie związane z prezenteizmem w astmie na podstawie badania ankietowego str. 212 1. Wstęp str. 212 2. charakterystyka kliniczna astmy str. 213 3. Dane i metody str. 215 4. Wyniki str. 217 4.1. Struktura demograficzna i aktywność ekonomiczna w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem chorych na astmę str. 217 4.2. Utrata produktywności oraz struktura demograficzna chorych na astmę str. 221 4.3. Koszty prezenteizmu w astmie str. 223 5. Podsumowanie str. 227 Aneks - wzór ankiety str. 228 Literatura str. 231 Rozdział X Koszty pośrednie związane z ciążą, porodem i połogiem w Polsce w latach 2006-2008 str. 232 1. Wprowadzenie str. 232 2. Metody i dane str. 234 3. Absencja w czasie ciąży, porodu i połogu str. 236 3.1. Absencja całkowita str. 236 3.2. Absencja z uwzględnieniem wieku kobiet str. 238 3.3. Absencja w ujęciu terytorialnym str. 238 4. Koszty pośrednie związane z ciążą str. 240 4.1. Koszty absencji chorobowej w czasie ciąży, porodu i połogu str. 240 4.2. Koszty urlopów macierzyńskich str. 244 4.3. całkowite koszty pośrednie związane z ciążą, porodem i połogiem str. 247 5. Podsumowanie str. 251 Literatura str. 253 Rozdział XI podsumowanie i rekomendacje dotyczące wytycznych oceny technologii medycznych str. 255 1. Metody szacowania kosztów pośrednich str. 255 2. Podsumowanie przeprowadzonych analiz str. 257 3. Wnioski i rekomendacje str. 262 Autorzy str. 267