Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej

Monografia zawiera pogłębioną analizę sposobu rozumienia pojęcia bezczynności organu administracji publicznej na gruncie poszczególnych prawnych form działania administracji, a także ocenę modelu sądowej ochrony przed bezczynnością administracji publicznej w świetle krajowych regulacji normatywnych. W publikacji zaprezentowano katalog konsekwencji prawnych, jakie może wywoływać bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - zarówno dla prowadzonego postępowania, organu załatwiającego sprawę, jak i samego pracownika, biorącego udział w wydaniu decyzji. Uczestnicy postępowań administracyjnych znajdą tutaj także informacje na temat wykorzystania dostępnych środków prawnych w przypadku braku działania organu administracyjnego lub podejmowania przez niego działań w sposób przewlekły - obejmujących zarówno dochodzenie swoich praw przed sądem administracyjnym, jak i przed sądem cywilnym, karnym oraz Trybunałem Konstytucyjnym. Adresaci: Książka będzie szczególnie przydatna dla pełnomocników procesowych (adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych i rzeczników patentowych) reprezentujących strony szeroko rozumianych postępowań administracyjnych w przypadkach bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej. Kompleksowe ujęcie omawianej problematyki powoduje, że znajdzie ona swoje zastosowanie również w procesie dydaktycznym jako materiał uzupełniający wykłady z postępowania administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego. Książka nominowana w VII edycji Konkursu „Przeglądu Sądowego”

Wykaz skrótów | str. 13 Wprowadzenie | str. 19 Rozdział I Terminowość załatwiania spraw administracyjnych a bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania | str. 29 1. Konstytucyjne prawo jednostki do sądu w każdej sprawie | str. 32 2. Traktatowe standardy załatwiania spraw w rozsądnym terminie | str. 35 2.1. Prawo do sądowej ochrony w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności | str. 36 2.2. Prawo do skutecznego środka odwoławczego w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności | str. 37 2.3. Prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności | str. 38 3. Temporalne aspekty funkcjonowania administracji publicznej | str. 39 4. Normatywny i doktrynalny zakres pojęć bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania | str. 44 5. Zachowania administracji mogące wywoływać stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania | str. 57 6. Terminowość a poprawność załatwienia sprawy administracyjnej | str. 63 Rozdział II Instrumenty przedsądowego przeciwdziałania bezczynności i przewlekłemu prowadzeniu postępowania | str. 64 1. Przyczyny kwestionowania bezczynności administracji | str. 64 1.1. Ochrona interesu publicznego jako przesłanka przeciwdziałania nieterminowym działaniom administracji | str. 67 1.2. Indywidualny interes oparty na prawie | str. 70 2. Sposoby przeciwdziałania nieterminowości w procesie stanowienia prawa przez administrację | str. 70 2.1. Prawotwórcza działalność administracji publicznej | str. 70 2.2. Skarga powszechna jako instrument ochrony interesu indywidualnego przed nieterminowością legislacyjną administracji | str. 75 2.3. Środki ochrony interesu publicznego w związku z nieterminowością legislacyjną organu administracyjnego | str. 79 3. Przeciwdziałanie bezczynności organu stosującego prawo administracyjne | str. 82 3.1. Zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie | str. 84 3.1.1. Prawny charakter zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie | str. 84 3.1.2. Podmioty uprawnione do wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie | str. 85 3.1.3. Zakres przedmiotowy spraw, w których służy zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie | str. 85 3.1.4. Postępowanie w sprawie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie | str. 91 3.1.5. Rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie | str. 93 3.2. Zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania | str. 98 3.3. Ponaglenie organu podatkowego | str. 108 3.4. Sprzeciw przedsiębiorcy wobec prowadzenia kontroli z naruszeniem czasu jej trwania | str. 111 3.5. Skarga na bezczynność wierzyciela | str. 113 3.6. Skarga na przewlekłość organu egzekucyjnego | str. 115 4. Instrumenty ochrony interesu publicznego w związku z bezczynnością administracji publicznej na etapie stosowania i wykonywania prawa przez administrację publiczną | str. 117 5. Milczenie organu jako konstrukcja prawna zapobiegająca powstawaniu stanu bezczynności administracji | str. 121 6. Skuteczność administracyjnoprawnej ochrony przed bezczynnością administracji publicznej | str. 122 Rozdział III Ochrona przed bezczynnością administracji publicznej dochodzona przed sądem | str. 127 1. Prawo do ochrony sądowej w każdej sprawie | str. 127 2. Sądowy wymiar sprawiedliwości a sądowa kontrola administracji | str. 130 3. Bezczynność w sprawie administracyjnej jako przedmiot kontroli sądowej | str. 134 3.1. Sprawa administracyjna | str. 134 3.2. Sprawa sądowoadministracyjna | str. 137 4. Przedmiot ochrony realizowanej przez sądy administracyjne w związku z bezczynnością administracji | str. 138 5. Sądowa kontrola administracji sprawowana przez sądy powszechne | str. 140 5.1. Pośrednia kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy powszechne | str. 140 5.2. Kontrola bezpośrednia administracji publicznej sprawowana przez sądy powszechne | str. 143 6. Skuteczność i kompletność systemu sądowej ochrony przed bezczynnością administracji publicznej | str. 157 Rozdział IV Zakres przedmiotowy sądowej kontroli bezczynności sprawowanej przez sądy administracyjne | str. 160 1. Właściwość sądu administracyjnego w sprawach bezczynności administracji | str. 160 2. Sądowa ochrona w przypadku bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przy wydawaniu decyzji administracyjnych | str. 165 3. Sądowa ochrona przed bezczynnością w związku z wydawaniem postanowień | str. 171 3.1. Sądowa ochrona przed bezczynnością w związku z wydawaniem postanowień w postępowaniu administracyjnym | str. 172 3.2. Kwestionowanie bezczynności organu w związku z wydawaniem postanowień w postępowaniu podatkowym | str. 178 3.3. Kwestionowanie bezczynności organu w związku z wydawaniem postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty | str. 180 3.4. Sądowa ochrona przed bezczynnością w związku z niewydaniem postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym | str. 182 4. Sądowa ochrona przed bezczynnością w związku z wydawaniem pozostałych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej w sprawach indywidualnych | str. 185 5. Sądowa ochrona przed bezczynnością w związku z wydawaniem pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach | str. 189 6. Sądowa ochrona przed bezczynnością w sprawach załatwianych na podstawie przepisów szczególnych | str. 190 7. Kompletność zakresu ochrony przed bezczynnością administracji realizowanej przez sądy administracyjne | str. 191 Rozdział V Środki ochrony prawnej przed bezczynnością administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym | str. 193 1. Środki ochrony prawnej służące przeciwdziałaniu bezczynności administracji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi | str. 194 1.1. Dopuszczalność skargi na bezczynność i na przewlekłe prowadzenie postępowania | str. 194 1.2. Termin na wniesienie skargi | str. 196 1.3. Tryb wniesienia skargi | str. 197 1.4. Uwzględnienie skargi | str. 201 1.5. Wymogi formalne skargi | str. 204 1.6. Podmioty upoważnione do wniesienia skargi | str. 206 1.7. Właściwość sądu | str. 207 1.8. Odrzucenie skargi | str. 207 2. Przedmiot rozpoznania | str. 210 3. Przedmiot orzekania | str. 211 4. Elementy rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania | str. 216 4.1. Zobowiązanie organu do wydania aktu administracyjnego lub dokonania czynności | str. 222 4.2. Wyznaczenie terminu załatwienia sprawy | str. 225 4.3. Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa | str. 226 4.4. Wymierzenie organowi grzywny | str. 231 5. Niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania | str. 233 5.1. Wymierzenie grzywny organowi, który nie wykonał orzeczenia sądu w wyznaczonym terminie | str. 234 5.2. Orzeczenie o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku | str. 239 5.3. Roszczenie o odszkodowanie za szkodę powstałą wskutek niewykonania orzeczenia sądu | str. 241 6. Bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności | str. 242 7. Skuteczność i kompletność ochrony przed bezczynnością administracji realizowanej przez sądy administracyjne | str. 243 Rozdział VI Ochrona prawna przed negatywnymi konsekwencjami bezczynności dostępna przed sądem powszechnym | str. 246 1. Odpowiedzialność prawna a odpowiedzialność odszkodowawcza | str. 246 2. Środki ochrony przed konsekwencjami bezczynności administracji dostępne w postępowaniu cywilnym | str. 247 2.1. Konstytucyjne podstawy wynagrodzenia szkody za niezgodne z prawem zaniechanie organu władzy publicznej | str. 247 2.2. Negatywne konsekwencje zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej jako podstawa odszkodowania | str. 250 2.2.1. Niewydanie aktu normatywnego | str. 252 2.2.2. Niewydanie orzeczenia lub decyzji | str. 257 2.2.3. Niezgodne z prawem zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej | str. 262 2.2.3.1. Szkoda | str. 263 2.2.3.2. Wykonywanie władzy publicznej | str. 265 2.2.3.3. Związek przyczynowy | str. 266 3. Zagadnienia procesowe mające wpływ na zakres ochrony prawnej przed konsekwencjami bezczynności organu władzy publicznej | str. 267 3.1. Przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody | str. 268 3.2. Szacowanie wysokości szkody | str. 269 4. Przedawnienie roszczeń | str. 271 5. Podsumowanie | str. 271 Rozdział VII Odpowiedzialność karna funkcjonariusza publicznego jako konsekwencja bezczynności | str. 275 1. Niedopełnienie obowiązku oraz działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego jako podstawa zarzutu w procesie karnym | str. 276 2. Ciężar czynu sprawcy jako kryterium odpowiedzialności karnej | str. 280 3. Okoliczności uchylające lub umniejszające winę | str. 282 3.1. Błąd co do okoliczności wyłączającej bezprawność lub winę | str. 282 3.2. Anormalna sytuacja motywacyjna | str. 285 4. Skazanie wyrokiem karnym jako podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej | str. 287 5. Powództwo adhezyjne jako środek dochodzenia roszczeń cywilnych w ramach procesu karnego | str. 288 6. Wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym | str. 290 Rozdział VIII Ochrona przed bezczynnością administracji dochodzona przed Trybunałem Konstytucyjnym | str. 294 1. Skarga konstytucyjna jako instrument wpływający na rozszerzenie ustawowej ochrony przed bezczynnością administracji | str. 296 1.1. Wymogi formalne skargi konstytucyjnej | str. 296 1.2. Przedmiot skargi konstytucyjnej | str. 298 1.3. Naruszenie prawa do sądu jako podstawa skargi konstytucyjnej | str. 301 1.4. Skutki prawne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dla spraw zakończonych | str. 304 2. Pytania prawne kierowane do Trybunału Konstytucyjnego | str. 306 3. Postanowienia sygnalizacyjne Trybunału Konstytucyjnego | str. 307 4. Podsumowanie | str. 308 Wnioski i postulaty | str. 311 Bibliografia | str. 329