Profesor Marian Cieślak - osoba, dzieło, kontynuacje

Myśl o organizacji konferencji, której plonem jest niniejsza księga, poddał nam Pan Profesor doktor habilitowany Stanisław Waltoś. Pomysł zatem był, wypadało wybrać pewną formułę, w której czuliby się swobodnie wszyscy ci, którzy chcieliby wziąć udział w tym przedsięwzięciu i podzielić się swymi wspomnieniami czy wrażeniami ze spotkań z Profesorem Marianem Cieślakiem i Jego twórczością naukową. Zależało nam na tym, aby byli to przedstawiciele wszystkich pokoleń polskich karnistów, a zatem ci, którzy mieli z Profesorem kontakt osobisty, jego współpracownicy i uczniowie, ci, którzy znają Jego twórczość, jak i ci, dla których Jego dzieła były inspiracją, zachętą czy punktem wyjścia dla własnych rozważań naukowych. Zdając sobie sprawę z oczywistego faktu, że każdy z nas pozostawia swe ślady w świadomości innych ludzi, i wiedząc, że owe ślady mogą mieć różny kształt, chcieliśmy z tych fragmentów ułożyć swego rodzaju mozaikę, która mogłaby w sposób możliwie pełny oddać sylwetkę naszego Mistrza. Tę koncepcję staraliśmy się zrealizować wraz z naszymi Gośćmi w trakcie konferencji Profesor Marian Cieślak - dzieło i kontynuacje, która odbyła się w dniach 11-12 października 2011 r. Podobny zamysł przyświecał nam, gdy redagowaliśmy niniejszą książkę. Składa się ona z dwóch części. Pierwsza z nich to zapis przebiegu czterech sesji, zatytułowanych kolejno: Profesor Marian Cieślak - dzieło naukowe, Zasada humanizmu w prawie karnym, Kara - istota, cel, uzasadnienie oraz Zasada sprawiedliwości w prawie karnym. Chcielibyśmy podkreślić, iż staraliśmy się oddać możliwie wiernie treść referatów i głosów w dyskusji, tak aby nie zatracać ich spontaniczności. Stąd nie próbowaliśmy "wygładzać" wypowiedzi ani nie oczekiwaliśmy od Autorów referatów i wypowiedzi podczas dyskusji opatrzenia tekstu przypisami. Część druga niniejszego opracowania, zatytułowana: Kontynuacje, to 70 artykułów, jakie zechcieli podarować nam przedstawiciele nauki polskiego prawa karnego ze wszystkich ośrodków akademickich w kraju. Zostały one zgrupowane w trzech działach, tj. prawo karne materialne, prawo karne procesowe i varia, gdzie zamieściliśmy artykuły dotyczące zagadnień prawa karnego wykonawczego oraz nauk pokrewnych prawu karnemu. Czy i w jakim zakresie udało się zrealizować naszą koncepcję? Ocena należy oczywiście do Czytelnika. My możemy jedynie żywić taką nadzieję, jednocześnie uprzejmie dziękując tym, którzy nas wspomagali: naszym Gościom, uczestnikom konferencji, Autorom zamieszczonych publikacji, władzom Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, kolegom z Katedry Prawa Karnego Procesowego i Kryminologii oraz Wydawnictwu Wolters Kluwer Polska. Winni też jesteśmy przeprosiny tym z Państwa, którzy byli słusznie zaniepokojeni tempem, w jakim prowadzone były prace nad wydaniem tej książki. Wojciech Cieślak Sławomir Steinborn Gdańsk, sierpień 2013 r.

Wstęp | str. 5 Część pierwsza. profesor Marian Cieślak - osoba i dzieło I. Sesja pierwsza: profesor Marian Cieślak - dzieło naukowe Profesor Marian Cieślak - jego krakowskie lata Stanisław Waltoś | str. 11 Profesor Marian Cieślak - dzieło naukowe w okresie pracy na Uniwersytecie Gdańskim Jarosław Warylewski | str. 19 Próba oceny wkładu Profesora Mariana Cieślaka w rozwój nauk penalnych - analiza statystyczna (kontynuacja) Grażyna Artymiak | str. 26 Dyskusja | str. 43 Uroczyste nadanie Auli Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego imienia Profesora Mariana Cieślaka oraz prezentacja publikacji "Marian Cieślak - dzieła wybrane" | str. 52 II. Sesja druga: zasada humanizmu w prawie karnym Zasada humanizmu w prawie karnym Piotr Hofmański | str. 61 Dyskusja | str. 69 III. Sesja trzecia: Kara - istota, cel, Uzasadnienie Z rozważań nad racjonalizacją sądowego wymiaru kary Tomasz Kaczmarek | str. 85 Dyskusja | str. 103 IV. Sesja czwarta: zasada sprawiedliwości w prawie Karnym Zasada sprawiedliwości we współczesnym prawie karnym procesowym Piotr Kruszyński | str. 113 Dyskusja | str. 118 Część Druga. Kontynuacje I. Prawo Karne Materialne Ochrona dziecka zdolnego do samodzielnego życia poza organizmem matki (poglądy na ten temat prof. dr. Mariana Cieślaka) Krystyna Daszkiewicz | str. 145 Środek karny obowiązku naprawienia szkody po nowelizacji w kontekście zasady lex mitior retro agit Bartłomiej Filek | str. 153 Uwagi na temat kontratypów zwyczajowych związanych z zawarciem małżeństwa Marta Flis -Świeczkowska | str. 164 Sprawca nieumyślny a sprawca przypadkowy Waldemar Gontarski | str. 194 Rozwój kary według Juliusza Makarewicza (na podstawie rozdziału IV dzieła Wstęp do filozofii prawa karnego w oparciu o podstawy historyczno-rozwojowe) Alicja Grześkowiak | str. 239 Wykroczenie jako element składowy tak zwanego przestępstwa ciągłego Maciej Janowski, Mariusz Nawrocki, Remigiusz Rabiega, Maciej Wrześniewski | str. 253 Czy powstanie nowe prawo nieletnich w Polsce? Marianna Korcyl -Wolska | str. 271 Przestępstwa i wykroczenia narciarskie - uwagi w świetle ustawy z dnia 18 sierpnia 2001 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich Michał Leciak | str. 295 Czy karanie może być humanistyczne? Marek J. Lubelski | str. 315 Historyczna analiza zgody ofiary na bezprawność czynu zabójstwa oraz zabójstwo eutanatyczne w świetle prawa karnego Ukrainy oraz innych krajów postradzieckich Kateryna Markova | str. 331 Kilka uwag o granicach nieletniości w prawie polskim w świetle historycznych, obowiązujących i projektowanych rozwiązań prawnych Magdalena Mączyńska | str. 350 Poglądy Profesora Mariana Cieślaka na niektóre problemy dotyczące kar i ich wymiaru Mirosława Melezini, Andrzej Sakowicz | str. 368 Problem usiłowania przy przestępstwie groźby karalnej Katarzyna Nazar -Gutowska | str. 383 Współczesne modele odpowiedzialności karnej za udział w bójce lub pobiciu Aleksandra Nowosad | str. 393 Zarys koncepcji celów kary kryminalnej Profesora Mariana Cieślaka Paweł Petasz | str. 404 Prawnokarna ochrona dziecka poczętego zdolnego do samodzielnego życia poza organizmem kobiety ciężarnej - wybrane zagadnienia sporne Ewa Plebanek | str. 412 Problematyka prawnokarnej ochrony życia i zdrowia w świetle poglądów naukowych Profesora Mariana Cieślaka Stanisław Pikulski, Marta Romańczuk -Grącka | str. 434 O niemożności wykonania nakazanego działania spowodowanej zachowaniem się zobowiązanego do działania (przyczynek do analizy zaniechania w prawie karnym) Łukasz Pohl | str. 447 Zabójstwo eutanatyczne jako forma eutanazji Jacek Potulski | str. 456 Aksjologiczne i dogmatyczne aspekty prawnokarnego rozrachunku z przeszłością dokonywanego w warunkach zmiany systemu politycznego Katarzyna Sychta | str. 465 Prawa pracownika jako dobro prawne Joanna Unterschütz | str. 488 Rozwój międzynarodowej ochrony dóbr prawnych według Juliusza Makarewicza Krzysztof Wiak, Damian Szeleszczuk | str. 508 W obronie art. 212 k.k., czyli jak przekonać korzystających z prawa do krytyki, że nie grozi im odpowiedzialność karna za zniesławienie Katarzyna Wielichowska -Opalska | str. 516 Instytucja odpowiedzialności posiłkowej w prawie karnym skarbowym Leszek Wilk | str. 532 Funkcja kompensacyjna prawa karnego oraz wybrane zagadnienia egzekucji roszczeń zasądzonych w postępowaniu karnym Wojciech Zalewski, Ryszard Skarbek | str. 545 O przedmiocie oceny społecznej szkodliwości czynu Robert Zawłocki | str. 565 II. Prawo Karne procesowe Reguły ne peius w myśli Profesora Mariana Cieślaka - kontynuacja czy zmierzch idei? Marzena Andrzejewska | str. 587 Charakter prawny terminu "wniesienie wniosku o wyrażenie zgody następczej" - przyczynek do dyskusji Grażyna Artymiak | str. 602 Przesłuchanie jako czynność dowodowa w rosyjskim procesie karnym - zagadnienia wybrane Beata T. Bieńkowska | str. 619 O metanormie w procesie karnym (uwagi na tle istoty normatywnej art. 4 k.p.k.) Antoni Bojańczyk | str. 634 Umorzenie postępowania na podstawie art. 62a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - wybrane uwagi Łukasz Chojniak | str. 655 Tymczasowe aresztowanie jako ultima ratio w polskim procesie karnym Łukasz Cora | str. 666 Podstawy społecznego obowiązku zawiadomienia o przestępstwie. Problematyka art. 304 § 1 k.p.k., art. 113 § 1 k.k.s. i art. 4 § 1 i 2 u.p.n. Stanisław Cora | str. 681 Umowa międzynarodowa jako źródło prawa we współczesnej polskiej procedurze karnej Anna Gerecka -Żołyńska | str. 697 Udział pokrzywdzonego w postępowaniu w przedmiocie środków zapobiegawczych Justyna Głębocka | str. 707 Uwagi na temat swobody wypowiedzi oskarżonego w polskim procesie karnym Katarzyna Hałgas | str. 725 Informacje niejawne i tajemnice w postępowaniu karnym Stanisław Hoc | str. 737 Ułaskawienie w prawie polskim a prawo międzynarodowe Katarzyna Kaczmarczyk -Kłak | str. 754 Sygnalizacja jako wyraz profilaktycznej funkcji postępowania karnego na tle wystąpień o charakterze zapobiegawczym kierowanych przez inne organy państwa Justyna Karaźniewicz | str. 775 Bezwzględne przyczyny odwoławcze a dopuszczalność konwalidacji orzeczenia Dorota Karczmarska | str. 791 Dowód naukowy i jego kryteria w procesie karnym Jerzy Kasprzak | str. 808 Poznanie procesowe w sprawach karnych Monika Klejnowska | str. 819 Karnoprocesowe aspekty spraw o zniesławienie - de lege ferenda Romuald Kmiecik | str. 841 Samoistność pozycji obrońcy w procesie karnym Radosław Koper | str. 854 Dobro wymiaru sprawiedliwości jako przesłanka dokonywania czynności procesowych w postępowaniu karnym Jacek Kosonoga | str. 869 Tryb ścigania przestępstwa w przypadku zbiegu przepisów ustawy Magdalena Kowalewska, Maciej Szczepański | str. 904 Sprawiedliwa kara a konsensualne formy zakończenia postępowania karnego (uwagi na tle orzecznictwa sądowego) Cezary Kulesza | str. 923 Jeszcze w sprawie pojęcia granic środka odwoławczego w procesie karnym Kazimierz Marszał | str. 942 Lojalność organów procesowych a kwestia wyodrębniania nowych zasad w systemie prawa karnego procesowego Hanna Paluszkiewicz | str. 953 Tymczasowe aresztowanie a konstytucyjne gwarancje praw i wolności obywatelskich Barbara Nita | str. 966 Charakter prawny przepisów karnoprocesowych normujących szczególne formy przesłuchania Dorota Orkiszewska | str. 986 Niezmienność i niepodzielność przedmiotu procesu a tożsamość czynu Maciej Rogalski | str. 999 Kwestia dopuszczalności stosowania podstępu wobec uczestników procesu a względna postać zasady informacji prawnej (art. 16 § 2 k.p.k.) Piotr Rogoziński | str. 1012 Rola, pozycja procesowa i rodzaje specjalistów w polskim postępowaniu karnym Marek Skwarcow | str. 1032 Sąd przysięgłych w Rosji: tradycja historyczna i stan współczesny Denis Sołodow | str. 1043 Konsekwencje dla świadka w razie bezpodstawnego uchylania się od zeznania Ryszard A. Stefański | str. 1055 O procesowych konsekwencjach niedopuszczalnej kontynuacji prawomocnie zakończonego postępowania karnego (na tle poglądów Mariana Cieślaka) Sławomir Steinborn | str. 1078 Rola biegłego w tzw. procesach medycznych Katarzyna Syroka -Marczewska | str. 1089 Regulacje procedury karnej w aspekcie praw zagwarantowanych art. 6 ust. 3 EKPC Krystyna Szczechowicz, Bogna Orłowska -Zielińska | str. 1106 Dowód z taśmy magnetofonowej w polskim procesie karnym (wybrane zagadnienia) Adam Taracha | str. 1125 Głos w dyskusji. Instytucja sędziego śledczego w polskim procesie karnym Danuta Tarnowska | str. 1141 Bierność strony jako przyczyna utraty zarzutów odwoławczych Marcin Warchoł | str. 1148 Zeznania świadków w judaistycznym procesie karnym Damian Wąsik | str. 1177 Zdolność karnoprocesowa uczestników procesu karnego Krzysztof Woźniewski | str. 1190 III. Varia Kontrola bezpieczeństwa bagażu rejestrowanego Przemysław Lech Grosicki | str. 1201 Przestępczość z perspektywy psychologii ewolucyjnej Brunon Hołyst | str. 1214 Instytucja skargi w postępowaniu wykonawczym. Rozważania na tle pojęcia statusu prawnego skazanego Tomasz Kalisz, Adam Kwieciński | str. 1241 Eliminacyjne kary dyscyplinarne w ustawach korporacyjnych (notariusze, radcowie prawni, adwokaci) a zasada humanizmu (humanitaryzmu) Czesław Paweł Kłak | str. 1259 Rozpoznanie rozmiaru przestępczości skarbowej Feliks Prusak | str. 1279 Omnis vita servitium est - o kontroli zachowania osadzonych słów kilka Łukasz Twarowski | str. 1292 Wykaz skrótów | str. 1305 Autorzy | str. 1311