W poszukiwaniu intencji prawodawcy

"Książka Zygmunta Tobora (...) w zdecydowany sposób przełamuje panujący w nauce polskiej paradygmat rozważań o wykładni. Recenzowana praca stawia śmiałe tezy kwestionujące zasadnicze ujęcia panujące w polskiej teorii prawa (zdominowanej przez spór pomiędzy tzw. klaryfikacyjną, a derywacyjną koncepcją wykładni) i pokazuje tradycyjnie rozważane problemy w nowym świetle. (...) Po raz pierwszy w literaturze polskiej przeprowadza szczegółową analizę pojęcia intencji prawodawcy. (...) W sposób nowatorski ujęty został stosunek wykładni językowej do wykładni celowościowej i trafnie wskazany konieczny element odwoływania się do celu w każdym procesie wykładni. Niewątpliwą zaletą publikacji jest także to, że odwołuje się ona przede wszystkim do literatury amerykańskiej, stosunkowo mało w Polsce znanej. Autor odwołuje się również do bardzo bogatego orzecznictwa sądów polskich. Wykaz wykorzystanego orzecznictwa obejmuje kilkaset pozycji. Monografia Zygmunta Tobora jest oryginalnym dziełem, wnoszącym nowe tezy do toczącej się w literaturze polskiej i światowej dyskusji na temat wykładni prawa. Okoliczność, że niektóre z tych tez są kontrowersyjne, jest zaletą, a nie wadą książki. Jestem przekonany, że publikacja wywoła ożywioną dyskusję, a jej tezy będą przedmiotem polemik. Uważam także, że opracowanie Zygmunta Tobora ma znaczny walor praktyczny i zapewne będzie szeroko wykorzystywane przez orzecznictwo sądowe i dogmatykę prawa". Prof. dr hab. Tomasz Gizbert-Studnicki

Wykaz skrótów str. 9 Rozdział I Intencja prawodawcy str. 13 1. Pojęcie interpretacji str. 13 2. Interpretacja a konstrukcja str. 16 3. Rozumienie a interpretacja str. 20 4. Nie tylko interpretacja (Interpreting vs Rewriting in Law) str. 36 5. Interpretacja jako ustalanie intencji str. 39 5.1. Intencja prawodawcy indywidualnego str. 44 5.2. Intencja kolektywna str. 46 5.3. Modele intencji str. 53 5.4. Intencja prawodawcy w ujęciu J. Raza str. 60 5.5. Hermes i Herkules str. 65 5.6. Rozumienie intencji w orzecznictwie str. 71 6. Rodzaje intencji str. 79 7. Spór o intencjonalizm str. 82 7.1. Argumenty przeciw str. 82 7.2. Argumenty za str. 94 8. Intencjonalizm umiarkowany str. 101 Rozdział II Przełamanie znaczenia literalnego str. 107 1. Pojmowanie znaczenia literalnego str. 107 1.1. Literatura str. 109 1.2. Orzecznictwo str. 113 2. Pierwszeństwo wykładni językowej str. 122 3. Argumenty za przełamaniem znaczenia literalnego str. 134 4. "Błędy" prawodawcy str. 136 5. Litera prawa czy intencja prawodawcy? str. 149 Rozdział III Wieloznaczność str. 153 1. Pojęcie wieloznaczności str. 153 2. Wieloznaczność semantyczna str. 157 3. Wieloznaczność syntaktyczna str. 166 4. Wieloznaczność a intencja prawodawcy str. 179 Rozdział IV Nieostrość str. 189 1. Uwagi wstępne str. 189 2. Rodzaje nieostrości według A. Marmora str. 192 3. Sposoby podejścia do nieostrości str. 195 3.1. Literatura str. 195 3.2. Orzecznictwo str. 199 4. Przykłady nieostrości w orzecznictwie str. 203 5. Nieostrość a intencja prawodawcy str. 209 Rozdział V Klasyfikacja str. 213 1. Uwagi ogólne str. 213 2. Interpretacja zorientowana na tekst str. 215 3. Interpretacja zorientowana na fakty str. 217 Rozdział VI Sposoby ustalania intencji str. 224 1. Co robimy ustalając intencję? str. 224 2. Modele intencji a sposoby jej ustalania str. 229 2.1. Model większościowy str. 229 2.2. Model agencyjny str. 258 Bibliografia str. 279 Orzecznictwo str. 295