Thomas Pynchon

Thomas Pynchon to wybitny pisarz amerykański zaliczany do nurtu postmodernistycznego, autor-enigma, od początku kariery literackiej ukrywający swój wizerunek i biografię. Wnikliwie opisuje obyczajowe oraz polityczne realia współczesności, np. Inwazję przemysłu rozrywkowego, ekspansję nowych technologii, utrwalanie się tendencji reżimowych w ramach pozornie demokratycznych układów. Konsekwentnie wywraca na nice amerykańskie albo – szerzej – zachodnie mity postępu, odsłaniając ich totalitarne drugie dno. Wykorzystuje w swojej prozie zróżnicowane gatunki, także popularne, zawsze na przekór ich logice, co służy krytycznej analizie językowych mechanizmów kreowania przekazu i kształtowania świadomości. Urodził się w 1937 roku. Na Uniwersytecie Cornella studiował najpierw fizykę, a potem literaturę angielską. Debiutował w 1963 roku powieścią V. Dotychczas wydał osiem powieści i jeden zbiór opowiadań. Jego pisarskim znakiem rozpoznawczym stały się monumentalne powieści historyczne – Gravity's Rainbow (1973, wyd. pol. Tęcza grawitacji, 2001), Mason & Dixon (1997, wyd. pol. Mason i Dixon, 2005) i Against the Day (2006) – przywołujące kluczowe momenty epoki nowoczesnej, począwszy od odkryć naukowych i konfliktów kolonialnych, przez rewolucję przemysłową, a skończywszy na wojnach światowych. O Pynchonie napisali w tej książce: Jan Balbierz, Jagoda Dolińska, Zofia Kolbuszewska, Zuzanna Ładyga, Arkadiusz Misztal, Marek Paryż, Alicja Piechucka, Tadeusz Pióro, Marcin Rychter, Paweł Stachura, Mikołaj Wiśniewski. ****** Thomas Pynchon is an acclaimed American writer associated with postmodernism. His fiction offers complex insights into the social, cultural and political dimensions of American life, describing a variety of important phenomena, such as the invasion of entertainment industry, the expansion of new technologies, the strengthening of regimes within apparently democratic establishments. Pynchon dissects the linguistic mechanisms of communication and of shaping human consciousness.

Tadeusz Pióro Wstęp Thomas Pynchon: między proroctwem a apokalipsą 7 Marek Paryż Obsesja sprawczości i siła niezamierzonego oporu (V.) 17 Jagoda Dolińska „Witaj, nowino sprzeciw budząca” (49 idzie pod młotek) 37 Jan Balbierz Thomasa Pynchona Scienza Nuova (Tęcza grawitacji) 61 Arkadiusz Misztal Rakieta, kamera, akcja: film i delta t w Tęczy grawitacji 85 Zofia Kolbuszewska Rip Van Pynchon, prześniona rewolucja, artystyczny recykling i śmieci: powrót ucznia strategią pisarską mistrza (Slow Learner) 101 Zofia Kolbuszewska Kryptomimesis albo o wierności, zdradzie, historii i mediach (Vineland) 115 Mikołaj Wiśniewski „Nie będzie to łatwa wyprawa” (Mason i Dixon) 131 Marcin Rychter „Zwycięstwo zależy od Pana” − dionizyjskie chrześcijaństwo w Against the Day 163 Zuzanna Ładyga „Włącz się, dostrój, odleć” (Wada ukryta) 187 Alicja Piechucka Aniołki Pynchona. Wieczny wrzesień, wieczna kobiecość? (W sieci) 197 Paweł Stachura Głos i pismo: stylistyka encyklopedyczna w późnych powieściach Thomasa Pynchona 225 Tadeusz Pióro Fabuły Thomasa Pynchona 241