Zbiorowe prawo pracy. Zarys systemu

W książce ukazano zbiorowe prawo pracy jako spójny system oparty na wolnościach związkowych pracowników i pracodawców, ideologii kształtowania stosunków omawianej dziedziny prawa przez umowy i uzgodnienia między pracodawcami a przedstawicielami pracowników, prawie pracodawcy do zarządzania zakładem pracy oraz idei pracy jako tytułu do uczestnictwa pracowników w zarządzaniu. Autor rozważa swoistości zbiorowego prawa pracy, w tym między innymi szczególne cechy podmiotowości prawnej w zbiorowych stosunkach pracy oraz znaczenie interesu jako podstawowego elementu tych stosunków. Podstawowe cele zbiorowego prawa pracy, jak ustalanie warunków pracy pracowników, ochrona interesów pracowników i pracodawców przez wpływ ich organizacji na decyzje publiczne, zapewnienie pracownikom udziału w zarządzaniu zakładami pracy, zostały przedstawione według "metody funkcjonalnej", polegającej na ukazaniu w ramach poszczególnych rozdziałów wszystkich prawnych środków i instytucji służących realizacji wyróżnionych celów. W opracowaniu uwzględniono starannie wybrane orzecznictwo, literaturę oraz poglądy doktryny dotyczące prezentowanych zagadnień. Adresaci: Publikacja przeznaczona jest dla przedstawicieli nauki prawa pracy oraz osób zajmujących się zawodowo stosowaniem prawa pracy - sędziów, adwokatów i radców prawnych, a także pracodawców i działaczy związkowych. "Recenzowana monografia łączy w sobie usystematyzowany wykład zbiorowego prawa pracy z pogłębioną teoretyczną refleksją nad najbardziej spornymi zagadnieniami tej dziedziny prawa. Jest to jej olbrzymi atut i pierwsze takie opracowanie na polskim rynku wydawniczym. Pozwala czytelnikowi nie tylko na zapoznanie się z problematyką zbiorowych stosunków pracy, ale także na zaznajomienie się z zagadnieniami doktrynalnymi wyrosłymi na tle zbiorowych stosunków pracy". Dr hab. Małgorzata Gersdorf, prof. UW

Wykaz skrótów str. 15 Przedmowa str. 19 Część ogólna Rozdział 1 Pojęcie, funkcje i źródła zbiorowego prawa pracy str. 23 1.1. Pojęcie i przedmiot zbiorowego prawa pracy str. 23 1.1.1. Pojęcie zbiorowego prawa pracy str. 23 1.1.2. Przedmiot zbiorowego prawa pracy str. 25 1.2. Funkcje zbiorowego prawa pracy str. 30 1.3. Źródła zbiorowego prawa pracy str. 33 1.3.1. Pojęcie str. 33 1.3.2. Źródła międzynarodowe str. 33 1.3.3. Źródła wspólnotowe str. 35 1.3.4. Źródła ustawowe str. 37 1.3.5. Źródła autonomiczne str. 39 Rozdział 2 Podstawy zbiorowego prawa pracy str. 41 2.1. Wolności związkowe str. 41 2.1.1. Uwagi wprowadzające str. 41 2.1.2. Prawa indywidualne str. 44 2.1.3. Prawa zbiorowe str. 46 2.2. Solidarność, dialog i współpraca partnerów społecznych str. 47 2.3. Własność prywatna i wolność działalności gospodarczej str. 51 Rozdział 3 Podmiotowość prawna w zbiorowym prawie pracy str. 53 3.1. Wprowadzenie. Podmiotowość prawna zbiorowości pracowniczych str. 53 3.2. Związki zawodowe i organizacje pracodawców str. 55 3.2.1. Ogólna charakterystyka prawna związków zawodowych i organizacji pracodawców str. 55 3.2.1.1. Forma prawna str. 55 3.2.1.2. Podstawy prawne działania str. 56 3.2.1.3. Prywatno- czy publicznoprawny status związków zawodowych i organizacji pracodawców str. 58 3.2.1.4. Charakter prawny statutu i uchwał str. 59 3.2.1.5. Charakter prawny członkostwa str. 62 3.2.2. Związki zawodowe str. 64 3.2.2.1. Struktury organizacyjne ruchu związkowego str. 64 3.2.2.2. Organizacja ruchu związkowego a model zbiorowych stosunków pracy str. 68 3.2.2.3. Pojęcie prawne związku zawodowego str. 71 3.2.2.3.1. Ogólna charakterystyka str. 71 3.2.2.3.2. Szczególny skład członkowski str. 71 3.2.2.3.3. Szczególne zadania str. 73 3.2.2.3.4. Samorządność i niezależność związkowa str. 74 3.2.2.3.5. Dobrowolność członkostwa str. 75 3.2.2.3.6. Demokracja wewnętrzna str. 75 3.2.2.3.7. Sformalizowana struktura organizacyjna i trwałość str. 77 3.2.2.4. Utworzenie, zakończenie działalności i przekształcenia związku zawodowego str. 78 3.2.2.5. Reprezentowanie pracowników i reprezentowanie związku w stosunkach prawnych str. 80 3.2.2.6. Reprezentatywność str. 83 3.2.2.7. Uprawnienia związkowe str. 86 3.2.2.7.1. Ogólna charakterystyka str. 86 3.2.2.7.2. Ochrona przedstawicieli związkowych str. 87 3.2.2.7.3. Ułatwienia w działalności związkowej str. 89 3.2.3. Organizacje pracodawców str. 91 3.2.3.1. Uwagi wprowadzające str. 91 3.2.3.2. Struktury organizacyjne str. 91 3.2.3.3. Pojęcie prawne organizacji pracodawców str. 93 3.2.3.4. Utworzenie, zakończenie działalności i przekształcenia organizacji pracodawców str. 94 3.2.3.5. Zadania organizacji pracodawców str. 94 3.2.3.6. Reprezentowanie pracodawców str. 95 3.2.3.7. Reprezentatywność str. 95 3.2.3.8. Ustawowe uprawnienia str. 96 3.2.3.9. Rola pracodawców i organizacji pracodawców w zbiorowych stosunkach pracy str. 96 3.2.4. Odpowiedzialność prawna organów związków zawodowych i organizacji pracodawców str. 97 3.3. Pozazwiązkowi przedstawiciele pracowników str. 98 3.3.1. Ogólna charakterystyka str. 98 3.3.2. Przedstawiciele załogi wyłaniani ad hoc str. 100 3.4. Pracodawca str. 103 3.5. Pracownik i inni ludzie pracy str. 111 3.6. Podmioty po stronie publicznej str. 111 Część szczegółowa Rozdział 4 Udział związków zawodowych i organizacji pracodawców w podejmowaniu decyzji publicznych i w kontroli publicznej str. 115 4.1. Uwagi ogólne str. 115 4.2. Instytucje trójstronne str. 117 4.2.1. Wprowadzenie str. 117 4.2.2. Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych str. 117 4.2.3. Wojewódzkie komisje dialogu społecznego str. 119 4.2.4. Inne organy trójstronne i wielostronne str. 119 4.3. Udział związków zawodowych i organizacji pracodawców w tworzeniu prawa str. 120 4.4. Wpływ partnerów społecznych na decyzje administracyjne str. 123 4.5. Udział w postępowaniu sądowym str. 124 4.6. Udział w kontroli publicznej str. 125 Rozdział 5 Negocjowanie warunków pracy str. 127 5.1. Negocjacje, negocjacje zbiorowe, rokowania zbiorowe a negocjowanie warunków pracy str. 127 5.2. Rezultaty negocjacji zbiorowych - wprowadzenie str. 132 5.3. Układy zbiorowe pracy str. 136 5.3.1. Ewolucja str. 136 5.3.2. Pojęcie prawne str. 137 5.3.3. Rodzaje układów str. 137 5.3.4. Strony i uczestnicy układu. Osoby związane układem str. 138 5.3.5. Zdolność układowa str. 138 5.3.6. Zawarcie układu str. 141 5.3.7. Rejestracja i wejście układu w życie str. 143 5.3.8. Stosowanie układu poza jego zakresem podmiotowym str. 145 5.3.9. Treść układu str. 146 5.3.10. Funkcjonowanie układu str. 153 5.3.11. Rozwiązanie układu str. 155 5.3.12. Stosunek między układami zbiorowymi różnych szczebli str. 156 5.3.13. Znaczenie rokowań zakładowych i ponadzakładowych str. 157 5.3.14. Charakter prawny układu str. 158 5.4. Inne nazwane umowy normatywne str. 163 5.4.1. Ogólna charakterystyka i charakter prawny nazwanych umów normatywnych str. 163 5.4.2. Rodzaje nazwanych umów normatywnych str. 170 5.5. Rozwiązywanie kolizji między układami zbiorowymi pracy a innymi nazwanymi porozumieniami normatywnymi str. 177 5.6. Negocjowane jednostronne akty prawne pracodawcy str. 178 5.6.1. Negocjowane decyzje pracodawcy str. 178 5.6.2. Regulaminy zakładowe str. 179 Rozdział 6 Rozwiązywanie sporów zbiorowych str. 181 6.1. Pojęcie sporu zbiorowego str. 181 6.2. Polubowne procedury rozwiązywania sporu zbiorowego str. 185 6.2.1. Wprowadzenie str. 185 6.2.2. Procedury ustawowe str. 186 6.2.3. Procedury uzgodnione str. 188 6.2.4. Rola inspekcji pracy w rozwiązywaniu sporów zbiorowych str. 189 6.2.5. Misja dobrej woli str. 190 6.3. Strajk i inne formy pracowniczego protestu str. 191 6.3.1. Regulacja prawna str. 191 6.3.2. Pojęcie strajku str. 191 6.3.3. Organizacja strajku str. 192 6.3.4. Strajk ostrzegawczy i solidarnościowy str. 194 6.3.5. Ograniczenia prawa do strajku str. 194 6.3.6. Inne formy pracowniczego protestu str. 196 6.3.7. Sytuacja prawna uczestników strajku str. 199 6.3.8. Odpowiedzialność prawna uczestników i organizatorów nielegalnego strajku str. 199 6.4. Lokaut str. 200 Rozdział 7 Uczestnictwo pracowników w zarządzaniu zakładem pracy str. 202 7.1. Ogólna charakterystyka prawna uczestnictwa pracowników w zarządzaniu zakładem pracy str. 202 7.1.1. Pojęcie, podstawy prawne i zakres uczestnictwa str. 202 7.1.2. Uczestnictwo pracowników w zarządzaniu a negocjowanie warunków pracy str. 205 7.1.3. Zakres uczestnictwa str. 207 7.1.4. Podmiot uczestnictwa str. 208 7.1.5. Formy uczestnictwa str. 208 7.1.5.1. Ogólna charakterystyka str. 208 7.1.5.2. Prawo do informacji i konsultacji str. 209 7.2. Udział pracowników w zarządzaniu przedsiębiorstwami i zakładami na szczeblu krajowym str. 212 7.2.1. Zakładowa organizacja związkowa str. 212 7.2.2. Rady pracowników str. 217 7.2.3. Samorząd załogi w przedsiębiorstwach państwowych str. 222 7.2.4. Przedstawiciele pracowników w organach spółek str. 223 7.2.5. Społeczna inspekcja pracy str. 225 7.2.6. Informacja i konsultacja w sprawach bezpieczeństwa i higieny pracy str. 227 7.2.7. Inne wypadki udziału pracowników w zarządzaniu str. 229 7.3. Udział pracowników w zarządzaniu przedsiębiorstwami o zasięgu wspólnotowym str. 230 7.3.1. Charakterystyka regulacji prawnej str. 230 7.3.2. Europejskie rady zakładowe str. 231 7.3.3. Udział pracowników w zarządzaniu spółką i spółdzielnią europejską oraz spółką powstałą w wyniku transgranicznego połączenia się spółek str. 234 Bibliografia str. 237