Niezależnie od poglądów, merytorycznego przygotowania czy zajmowanego stanowiska książka „Myśl i strategia” Sławomira Dębskiego jest niezbędna dla zrozumienia wektorów polskiej polityki zagranicznej ostatnich trzech dekad. Idee, interesy i geopolityczne imperatywy znajdują wyrafinowanego interpretatora, który zawsze potrafi znaleźć właściwa metodę, aby jeśli nie przekonać czytelnika, to na pewno zainspirować go do myślenia. prof. dr hab. Zbigniew Rau Minister Spraw Zagranicznych RP w latach 2020–2023 Książka Sławomira Dębskiego przedstawia ostatnie 25 lat jako czas napięć, tarć, ryzyk i procesów ścierania się interesów i idei. Zawarte w niej eseje nie tylko stanowią chronologiczny zapis tych wydarzeń, ale dzięki swej celności i trafności wytrzymują doskonale próbę czasu. Gruntowna wiedza, solidny warsztat analityczny, dobry język czynią ten zbiór lektura obowiązkowa dla tych, którzy chcą zrozumieć kontekst zarówno polskiej myśli, jak i strategii. gen. Rajmund Andrzejczak Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w latach 2018–2023 To, co czyni te swoista kronikę szczególnie wartościowa, to głębia historycznej perspektywy, pozwalająca wyjść daleko poza opłotki doraźnej publicystyki, a także suwerenny ton autora. To nie jest ton „pawia” ani „papugi”, ale głos krytycznego analityka zadań, dokonań i niedokonań polskiej polityki zagranicznej, a także – kiedy trzeba – arogancji i ignorancji niektórych zachodnich komentatorów przemian na scenie geopolitycznej naszej części świata. prof. dr hab. Andrzej Nowak Uniwersytet Jagielloński, Polska Akademia Nauk Pięćdziesiąt esejów historyka i znawcy problematyki międzynarodowej Sławomira Dębskiego to przykład profesjonalizmu oraz koncepcyjnego i strategicznego myślenia, które z upływem czasu nie traci na wartości. Lektura tomu ułatwia zrozumienie źródeł i konsekwencji nowych wyzwań, ryzyka i zagrożeń, jakie towarzysza procesom przemian we współczesnym świecie. prof. dr hab. Adam Daniel Rotfeld Minister Spraw Zagranicznych RP w latach 2003–2005, UW, Wydział „Artes Liberales”

SPIS TREŚCI Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Geopolityczna przyszłość Rosji . . . . . . . . . . . 15 „Arcana” 1998, nr 1 Polsko-niemiecki tandem w sprawie polityki UE wobec państw Europy Wschodniej . . . . . . . . . . . 30 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2004, nr 6 Pamięć i odpowiedzialność . . . . . . . . . . . . . . 38 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2005, nr 2 Integracja europejska pod presją . . . . . . . . . . 42 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2005, nr 3 „Polityka wschodnia” – mit i doktryna . . . . . . . . 49 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2006, nr 3 Unikajmy pośpiechu . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 „Arcana” 2007, nr 1 Pruski mur niezrozumienia . . . . . . . . . . . . . . 68 „Rzeczpospolita”, 24 sierpnia 2007 r. Bronię pragmatyzmu . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 „Gazeta Wyborcza”, 1 kwietnia 2008 r. Polska w Unii Europejskiej – minister spraw zagranicznych wicepremierem! . . . . 76 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2008, nr 2 Paradoks nieatrakcyjnej Rosji . . . . . . . . . . . 83 „The New York Times”, 30 października 2008 r. Nie zaniedbujcie Polski . . . . . . . . . . . . . . . 86 „The New York Times”, 5 października 2009 r. Polska a modernizacyjny wybór Rosji w XXI w. . . . . 89 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2009, nr 6 List do ukraińskiego przyjaciela (w sprawie zbrodni wołyńskiej) . . . ...................................99 „Gazeta Wyborcza”, 9 sierpnia 2013 r. Nie zostawiajmy Ukrainy samej . . . . . . . . . . . 104 „Gazeta Wyborcza”, 20 lutego 2014 r. Co Kennan powiedziałby o Rosji Putina? Słynny długi telegram z 2015 r. . . . . . . . . . . 108 „The Intersection Project”, marzec 2015 r. Jaka przyszłość czeka Krym? . . . . . . . . . . . 115 „Rzeczpospolita”, 23 marca 2015 r. 6 Niezjednoczona Europa . . . . . . . . . . . . . 119 „Przegląd Polityczny” 2015, nr 130 Rosyjska wizja unieważniona . . . . . . . . . . . . 138 „Rzeczpospolita”, 7 lipca 2016 r. W obronie nouveau régime . . . . . . . . . . . . . . 143 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2017, nr 1 Rosjanie – naród z oktrojowaną tożsamością . . . . 148 „Debaty Artes Liberales” 2017, t. 11 Wielki test dla USA . . . . . . . . . . . . . . . . 164 „Rzeczpospolita”, 19 maja 2017 r. Unia Europejska – w poszukiwaniu zagubionej radości 169 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2017, nr 2 „Atuty same nie grają”... . . . . . . . . . . . . . 176 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2017, nr 3 Wdzięczni Wilsonowi . . . . . . . . . . . . . . . . 185 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2017, nr 4 O kryzysie ustrojowym Unii Europejskiej . . . . . . 191 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2018, nr 1 Rosyjski plebiscyt i trzecia tercja . . . . . . . . 201 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2018, nr 2 Polska w epoce Szalonego Króla . . . . . . . . . . . 213 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2018, nr 3 Północnokoreański paradoks . . . . . . . . . . . . . 230 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2018, nr 4 O inflacji i dewaluacji... think tanków . . . . . 234 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2019, nr 1 Tętent historii i strategia pobrzeżnej kasztelanii . 251 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2019, nr 2 1989 – pokój bez zwycięstwa . . . . . . . . . . . . 271 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2019, nr 3 Błąd systemowy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2019, nr 4 „Pełna odpowiedzialność za cierpienia”? – Niemcy zbyt łatwo udzielili sobie rozgrzeszenia . 288 „NZZ” 30 listopada 2019 r. Życie po życiu strategicznego partnerstwa . . . . 292 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2020, nr 1 Wolny świat wobec pandemii . . . . . . . . . . . . . 298 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2020, nr 2 7 Amerykańska wojna kulturowa . . . . . . . . . . . . 307 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2020, nr 3 Amerykańska fabryka i białoruskie laboratorium . . . 321 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2020, nr 4 To nie jest czas na łagodzenie polityki wobec Ros... 326 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2021, nr 1 Europa niczym état tampon? . . . . . . . . . . . . . 332 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2021, nr 2 Nord Stream 2: wiarygodność Niemiec i USA doznała poważnego uszczerbku . . . . . . . . ....... 351 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2021, nr 3 Europa w poszukiwaniu autonomii a bezpieczeństwo Polski . . . . . . . . . . . . . . 355 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2021, nr 4 Coup de grâce dla rosyjskiego imperium . . . . . . . 366 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2022, nr 1 Katalizator wojenny – ewolucja Rosji i nasza odpowiedź . . . . . . . . . 372 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2022, nr 2 Ukraina musi wygrać? A może wystarczy, aby nie przegrała? . . . . . . . . . . . . . . . . . 381 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2022, nr 3 Polska do Niemiec: czyny, nie słowa, będą sprzyjać pojednaniu . . . . . 388 „Politico”, 3 listopada 2022 r. Jak zepchnąć Putina z drabiny eskalacyjnej? . . . .. 391 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2022, nr 4 Niemiecki lodowiec . . . . . . . . . . . . ......... 396 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2023, nr 1 Droga na manowce strategii . . . . . . . . . . . . . 412 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2023, nr 2 Dwie składowe aktualnej sytuacji w Rosji............ 420 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2023, nr 3 Polska w świecie in statu nascendi . . . . . . . . . 427 „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2023, nr 4 Aneks: Ukraine Strategic Futures . . . . . . . . . . 443 September 2023