Od Czeczenii do Somalilandu

Od autora 9 Rozdział 1. Teoria i metodologia 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Przedmiot, cel i założenia rozprawy z perspektywy antropologicznej ewolucji idei ochrony uchodźców. Kazus Urzędu Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców 15 1.3. Inspiracje teoretyczne 28 1.4. Etnografia wielomiejscowa i autoetnografia 37 1.5. Stan badań nad kulturą organizacyjną UNHCR-u 44 Rozdział 2. UNHCR w kontekście amerykańskiej kultury prawnej i organizacyjnej 49 2.1. UNHCR w XX wieku: „Maszyna do Drenażu Mózgów” czy „Ambasada Uchodźców”? 49 2.2. Od indywidualizmu do kolektywizmu w podejściu UNHCR-u do uchodźców 60 2.3. Budowanie relacji pomiędzy jednostką a UNHCR- em poprzez proces „rekrutacji talentów” – rytuały humanitariuszy 71 2.4. Dyktatura sprawozdawczości: kreatywna rachunkowość uchodźcza w UNHCR-ze 81 2.5. Wewnętrzne rytuały organizacyjne UNHCR-u w XXI wieku – architektura amerykańskiego Panoptykonu 86 2.6. Kodeks zachowania korporacyjnego 92 2.7. W poszukiwaniu paradygmatu podejścia do przymusowej migracji: humanitaryzm czy solidaryzm jako narzędzie ochrony międzynarodowej 98 2.8. Podsumowanie 107 Rozdział 3. Północny Kaukaz – jurydyka „żywego prawa” w Rosji 115 3.1. Wstęp 115 3.2. Czynniki decydujące o postawach wobec migracji z Północnego Kaukazu 121 3.3. „Odpowiedzialne wejście i wyjście” – kaukaskie operacje gabinetowe UNHCR-u 126 3.4. Ogólna charakterystyka warunków pobytu i pracy UNHCR-u na Północnym Kaukazie 138 3.5. Postawy wzajemne pracowników lokalnych UNHCR-u 146 3.6. Niebezpieczeństwa wiedzy o kraju pochodzenia a technologia budowania siatki wpływu na Północnym Kaukazie 152 3.7. Postawy organów władzy republik wobec UNHCR-u i jego partnerów 158 3.8. Adat i UNHCR na Północnym Kaukazie 162 3.9. Podsumowanie 171 Rozdział 4. Tadżykistan – pomiędzy basmaczami i aparatczykami 174 4.1. Wstęp 174 4.2. Uchodźcy wewnętrzni i uchodźcy z Afganistanu w Tadżykistanie 183 4.3. Oficer ds. ochrony decyduje o życiu lub śmierci uchodźcy 189 4.4. Rutynowe sprawy azylowe UNHCR-u w Duszanbe 200 4.5. Tadżycy na granicy Polski – próba skonstruowania profilu „idealnego” uchodźcy. Liminalność przejścia w stan ochrony w „świecie nasyconym mediami” 204 4.6. Bezpaństwowcy w Tadżykistanie – próba lobbingu legislacyjnego w przestrzeni pola norm kulturowych 208 4.7. Podsumowanie 211 Rozdział 5. Interwencja humanitarna na Ukrainie 215 5.1. Wstęp 215 5.2. Czynniki decydujące o mojej misji w Mariupolu i Siewierodoniecku 218 5.3. Gabinetowe operacje UNHCR-u na rzecz uchodźców wewnętrznych na Ukrainie: trudności w rozumieniu pojęcia „pomocy humanitarnej” na Ukrainie po wypadkach na kijowskim Majdanie 221 5.4. Ogólna charakterystyka sytuacji humanitarnej w Mariupolu i na Ługańszczynie od września 2014 do marca 2015 roku 229 5.5. Postawy wzajemne pracowników lokalnych 235 5.6. Metodologia pracy UNHCR-u na Donbasie 242 5.7. Postawy władz ukraińskich i separatystów wobec pomocy humanitarnej ONZ 245 5.8. UNHCR i pomoc prawna dla uchodźców wewnętrznych 250 5.9. Podsumowanie 255 6. Kazus Somalilandu – tradycja klanowa przeciwko wizji neokolonizacji przez Narody Zjednoczone 259 6.1. Wstęp 259 6.2. Kto jest kim w Somalilandzie: „uchodźca” – uchodźca wewnętrzny” 271 6.3. System recepcyjny dla uchodźców zewnętrznych i wewnętrznych 277 6.4. Życie powszednie uchodźców w Hargejsie na podstawie ich skarg do UNHCR-u 284 6.5. „Pokojowe współistnienie” jako metoda budowania przez UNHCR wielokulturowego modelu „ochrony” uchodźców w Somalilandzie. Opozycja wobec tradycyjnych systemów rozwiązywania sporów i konfliktów 295 6.6. Bezpaństwowcy w Somalilandzie 299 6.7. Podsumowanie 303 Rozdział 7. Turcja – przewrót w systemie światowej ochrony uchodźców w XXI wieku 307 7.1. Wstęp 307 7.2. „Humanitaryzm musi się opłacać” i inne tureckie ograniczenia w ochronie uchodźców 308 7.3. Ogólna charakterystyka warunków pobytu uciekinierów wojennych i uchodźców w Turcji 318 7.4. Władza „patrona” i wzajemne postawy pracowników lokalnych UNHCR-u 321 7.5. Postawy władz tureckich wobec pomocy humanitarnej i działań UNHCR-u 326 7.6. Czy Turcja jest bezpiecznym krajem trzecim? 330 7.7. Podsumowanie 334 Rozdział 8. Zakończenie 339 8.1. UNHCR i dążenie do władzy 342 8.2. Narzędzia globalnej misji: cyberhumanitaryzm dla zarządzania masowym napływem ludności 348 8.3. Mit ucieczki od Panoptykonu do rzeczywistego świata uchodźców na peryferie systemu 352 8.4. Wiedza tajemna Wysokiego Komisarza i autoetnografia 355 Bibliografia 357 Wybrane źródła internetowe 370 Abstract 373 Aneksy 376 Słownik angielsko-polski wybranych terminów języka zawodowego UNHCR-u 376 Fotografie 383 Ilustracje 405 Indeks nazwisk 409 Indeks instytucji 415