Indie w stosunkach międzynarodowych

Książka Indie w stosunkach międzynarodowych ma pionierski charakter w polskiej literaturze naukowej. Przedstawia przesłanki, uwarunkowania, ewolucję oraz założenia strategii międzynarodowej Indii u progu XXI w. Autor nie tylko omawia główne kierunki polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, specyfikę i charakter aktywności Indii na arenie międzynarodowej, lecz także rekonstruuje indyjską wizję ładu światowego po zakończeniu zimnej wojny. Uwzględnia przy tym wewnętrzny kontekst polityczny i oddziaływanie kultury hinduskiej. Indie to wschodzące mocarstwo XXI wieku. Książka będzie więc niezbędną lekturą dla studentów politologii, stosunków międzynarodowych oraz wszystkich, którzy interesują się problematyką państw pozaeuropejskich.

Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Rozdział 1 Założenia teoretyczne i metodologiczne . . . . . 15 1.1. Określenie przedmiotu badań – założenia analizy . . . . . . . . . . . . . 15 1.1.1. Wizje porządku międzynarodowego – ujęcie teoretyczne . . . . . . . 15 1.1.2. Problem wyboru analizy . . . . . . . . . . .. . . . . . . 19 1.1.3. Pojęcie porządku międzynarodowego i wizji w indyjskiej myśli politycznej . . . . . . . . . . ... . . . . . 22 1.2. Użyteczność klasycznych i alternatywnych podejść badawczych w analizie problematyki indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . . . . . 26 1.3. Indyjska wizja porządku międzynarodowego – stan i ocena badań . . . 32 1.3.1. Ewolucja głównych nurtów i założeń indyjskiej szkoły stosunków międzynarodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 1.3.2. Znaczenie indyjskiej szkoły stosunków międzynarodowych dla kształtowania wizji porządku międzynarodowego w Indiach . . . . . 41 Rozdział 2 Znaczenie tożsamości kulturowo-cywilizacyjnej i historycznej w kształtowaniu indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . ............ 47 2.1. Uwarunkowania kulturowo-cywilizacyjne i tożsamościowe . . . . . . .. 47 2.1.1. Rola czynnika kulturowo-cywilizacyjnego i tożsamościowego w postrzeganiu indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . 47 2.1.2. Zasada ahinsy i militaryzm hinduski w indyjskiej myśli politycznej – geneza i przesłanki . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 2.2. Uwarunkowania historyczne . . . . . . . . . . . . . . . 60 2.2.1. Znaczenie dziedzictwa indyjskiego ruchu narodowego w kształtowaniu indyjskiej polityki zagranicznej . . . . . . . . 60 2.2.2. Założenia polityki zagranicznej Indii w latach 1947–1989 a indyjska percepcja stosunków międzynarodowych w okresie zimnej wojny . . . . 65 2.3. Wyzwania indyjskiej demokracji u progu XXI w. – implikacje dla indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 2.3.1. Znaczenie nacjonalizmu hinduskiego i komunalizmu dla kształtowania indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . . . . . . . 76 2.3.2. Indie wielokulturowe czy nacjonalistyczne – próba oceny oraz perspektywy uwarunkowań wewnętrznych indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . . . . . . . .......... . . 87 Rozdział 3 Mocarstwowość Indii a percepcja porządku międzynarodowego ...................100 3.1. Pojęcie mocarstwowości w tradycji indyjskiej . . . . . . . . . 100 3.2. Istota indyjskiej mocarstwowości . . . . . . . . . . . . . 104 3.3. Wyznaczniki mocarstwowości Indii . . . . . . . . . . . . . 113 3.3.1. Wyznaczniki geograficzne . . . . . . . . . . . . . . . 113 3.3.2. Wyznaczniki ekonomiczne . . . . . . . . . . . . . . . 115 3.3.3. Wyznaczniki militarne . . . . . . . . . . . . . . . . 121 3.3.4. Wyznaczniki społeczne . . . . . . . . . . . . . . . . 125 3.4. Ograniczenia indyjskiej mocarstwowości . . . . . . . . . . . 128 3.4.1. Ograniczenia międzynarodowe i regionalne . . . . . . . . ... 128 3.4.2. Ograniczenia społeczno-ekonomiczne . . . . . . . . . . . . 136 3.5. Znaczenie mocarstwowości Indii – próba oceny . . . . . . . . . . . . . 140 Rozdział 4 Problematyka bezpieczeństwa w indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 4.1. Systematyka zagrożeń bezpieczeństwa Indii . . . . . . . . . 145 4.1.1. Uwarunkowania regionalnego kompleksu bezpieczeństwa w subregionie Azji Południowej . . . . . . . . . . . . . . . 145 4.1.2. Percepcja czynnika chińskiego i pakistańskiego w polityce bezpieczeństwa Indii . . . . . . . . . . . . . . 151 4.1.3. Znaczenie bezpieczeństwa energetycznego i morskich szlaków komunikacyjnych w indyjskiej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa ........158 4.1.4. Problem terroryzmu i wojna z terroryzmem w indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 4.2. Polityka nuklearna Indii w okresie transformacji porządku międzynarodowego ..172 4.2.1. Przesłanki i uwarunkowania indyjskiego programu nuklearnego . . . . ... 172 4.2.2. Założenia indyjskiej polityki nuklearnej u progu XXI w. . . . . . . . . . .179 4.2.3. Znaczenie indyjskiego programu nuklearnego – implikacje dla bezpieczeństwa regionalnego i międzynarodowego . . . . . . . . . .... 185 Rozdział 5 Regionalny i globalny wymiar indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ......... 192 5.1. Region Azji i Pacyfiku w indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . 192 5.1.1. Ewolucja indyjskiej polityki zagranicznej w subregionie Azji Południowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . .......... . . 192 5.1.2. Znaczenie regionu Azji i Pacyfiku w indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 5.2. Indie jako globalny uczestnik stosunków międzynarodowych . . . . . . 212 5.2.1. Znaczenie stosunków Indii z mocarstwami w indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 5.2.2. Znaczenie i rola państw Południa w indyjskiej wizji porządku międzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 5.2.3. Działalność Indii na rzecz uzyskania stałego członkostwa w Radzie Bezpieczeństwa ONZ . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242 5.3. Regionalizm i globalizm w indyjskiej wizji porządku międzynarodowego – próba oceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. 268 Aneks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297