Polityka i siła to w naszym kraju pierwsza książka całościowo podejmująca kwestię strategii (zastosowania siły militarnej dla celów polityki) w stosunkach międzynarodowych. Stanowi autorską panoramę wielu aspektów relacji polityka – siła militarna, od starożytności po czasy współczesne, w różnych sytuacjach: wojny, kryzysu, pokoju. Przedmiotem analizy są strategie państw, sojuszy, koalicji międzynarodowych, ukazywane w ich dynamice i z uwzględnieniem rozmaitych czynników, które mają na nie wpływ: od postaci wybitnych dowódców i mężów stanu, przez ideologie, bodźce gospodarcze, technologiczne, prawno instytucjonalne, po przesłanki geopolityczne. Główne zagadnienia myśli i praktyki strategii zostały zaprezentowane na przykładach konkretnych sytuacji, z których wynikały dalsze wnioski dla rozwoju tej sztuki. Tradycji i współczesnym uwarunkowaniom myśli strategicznej w Polsce jest poświęcony odrębny rozdział tej znakomitej i nowatorskiej książki. Książka otrzymała w 2005 roku Nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za indywidualne osiągnięcia naukowe.

WSTĘP 7 I. MYŚL STRATEGICZNA CZASÓW PRZEDNOWOŻYTNYCH 15 1. Starożytność chińska i europejska 15 2. Regres wieków średnich 26 3. Wstęp do nowożytności 30 II. IDEA I NARÓD W SŁUŻBIE STRATEGII, CZYLI STRATEGII WIEK DOJRZAŁY 40 1. Napoleoński przełom 42 2. Karla von Clausewitza tajemnica wojny jako zjawiska życia społecznego 45 3. Strategia rzemiosłem – strateg zawodowcem 54 III. DRUGA WOJNA ŚWIATOWA – STRATEGIA NA MANOWCACH GEOPOLITYKI 61 1. Geopolityka nacjonalistyczna i globalna 62 2. Szaleństwo polityki i rzemiosło strategii 70 3. Operacje strategiczne, czyli strategia wielkich przestrzeni 75 4. Powrót Frankensteina? 81 IV. STRATEGIE KOMUNIZMU 89 1. Rewolucja – zwycięstwo bolszewickiej, fiasko ogólnoświatowej 90 2. Strategia ideologii 93 3. Strategia militarna Związku Sowieckiego 98 4. Strategia międzynarodowa komunizmu 106 V. STRATEGIE ZACHODU (POWSTRZYMYWANIE) 116 1. Narodziny powstrzymywania 117 2. Pokojowe zaangażowanie 125 3. Strategiczna kontrofensywa Zachodu 134 4. Ekonomiczne aspekty strategii powstrzymywania 139 VI. STRATEGIE NUKLEARNE – ODSTRASZANIE I JEGO PROLIFERACJA 146 1. Problemy teorii odstraszania nuklearnego 147 2. Ewolucja odstraszania do końca zimnej wojny 157 3. Nuklearne odstraszanie po zimnej wojnie 163 VII. STRATEGIA PAŃSTWOWA 175 1. Strategia państwowa – aspekty teoretyczne 176 2. Struktura i uwarunkowania. Kultura strategiczna 182 3. Strategia państwowa V Republiki (Charles’a de Gaulle’a) 189 4. Strategia globalna Stanów Zjednoczonych (lata 90.) 197 VIII. STRATEGIE SOJUSZNICZE 206 1. Strategia Sojuszu Atlantyckiego 207 2. Europejska strategia bezpieczeństwa 223 IX. STRATEGIE REAGOWANIA KRYZYSOWEGO 239 1. Studia nad bezpieczeństwem 240 2. Wojna o Kosowo 1999 – standard czy wyjątek 247 3. Problemy strategii reagowania kryzysowego 258 X. PROBLEMY STRATEGII W EPOCE GLOBALIZACJI 265 1. Porządek międzynarodowy epoki globalizacji 266 2. Siła i słabość w nowym środowisku bezpieczeństwa 274 3. Irak 2003 – pierwsza wojna hegemoniczna nowej ery 295 4. Dylematy i wnioski dla strategii bezpieczeństwa państw 305 XI. TRADYCJA MYŚLI STRATEGICZNEJ W POLSCE 311 1. Pierwsza Rzeczpospolita i rozbiory 311 2. Siła i słabość Drugiej Rzeczpospolitej 321 3. Szanse strategii państwowej w Polsce po 1989 roku 334 ZAKOŃCZENIE 347 BIBLIOGRAFIA 356 INDEKS 372

Koszyk

Polityka i siła. Studia strategiczne - zarys problematyki