Integracja europejska i nowy ład gospodarczy

Konstrukcja europejska potrzebuje zmian. To pokazał kryzys. W prezentowanym raporcie dowodzimy, że warunkiem przywrócenia stabilności politycznej i gospodarczej w Unii Europejskiej są właściwe reformy unii gospodarczej i walutowej (UGW). Jej formuła zaplanowana w 1989 r. jako dwie integralne części jednej całości nie została dotąd zrealizowana. UGW była przede wszystkim unią walutową. Brak koordynacji fiskalnej naraża ją na ryzyko dezintegracji. Naprawa problemów UE, zwłaszcza w strefie euro, wymaga głębszej integracji w ramach unii gospodarczej. Raport – przedstawiający „ścieżki przejścia” od niekompletnej UGW do UGW zreformowanej – powstał pod wpływem toczącej się od jesieni 2011 r. intensywnej debaty nad przyszłością integracji europejskiej. Prowadzona głównie wśród członków strefy euro, dotyczy także Polski, jako przyszłego członka tej strefy. Autorzy Nakładem Instytutu Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego ukazuje się wyjątkowo cenna publikacja poświęcona wpływowi kryzysu strefy euro na integrację europejską. Jej wartość dodana przejawia się nie tylko w trafnej diagnozie zaistniałej sytuacji, lecz także w przedstawieniu realistycznych i wysoce profesjonalnych scenariuszy jej rozwiązania. fragment Wstępu profesor dr hab. Edward M. Haliżak

Synteza 7 Spis tabel i rycin 9 Wykaz skrótów  10 Wstęp  12 Wprowadzenie  14 1. Kryzys w unii walutowej – diagnoza  17 I. Czynnik zaskoczenia 17 II. Źródła problemów 18 III. Normy fiskalne a deformacje gospodarcze 21 IV. Europejska polityka pieniężna 25 V. Dobro wspólne i centralizacja UGW 26 VI. Przyjęte rozwiązania 29 Wnioski 33 2. Unia gospodarcza – koncepcje i uzgodnienia 34 I. Zasada przezorności fiskalnej 34 II. Bail-out państwa 36 III. Stanowiska wobec konstrukcji UGW 40 IV. Kompakt fiskalny a unia fiskalna 42 V. Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w UGW 45 Wnioski 48 3. Unia gospodarcza – wizja strategiczna  49 I. Europejski projekt federalny 49 II. „Kompakt fiskalny” a federacja 52 III. Narodowe rady fiskalne i Europejski Instytut Fiskalny 53 IV. Reguły wyjścia ze strefy euro 55 V. Wspólne obligacje 56 VI. Unia transferowa 59 VII. Wspólny podatek UE 60 VIII. EBC i funkcja pożyczkodawcy ostatniej instancji 60 Wnioski 62 4. UGW – kierunki i charakter działań 63 I. Pieniądz i demokracja 63 II. Główne kierunki działania dla Polski 65 III. Działania krótko-, średnio- i długoterminowe 68 Wnioski 69 Bibliografia  70 Aneks 78 Executive Summary of the Report 86 Sommaire du rapport 91 Attachment to the Executive Summary 96 Informacja o Autorach 98