Samorząd terytorialny w Stanach Zjednoczonych Ameryki

Monografia Agnieszki Pawłowskiej niewątpliwie wypełnia dotkliwą lukę w polskojęzycznej literaturze dotyczącej amerykańskiego samorządu terytorialnego, jako że prac w języku polskim poświęconych temu zagadnieniu powstało doprawdy niewiele. Książka ta jest pod wieloma względami pracą wyjątkową – przede wszystkim przez ogrom problemów, z jakim Autorka musiała się zmierzyć. W prezentowanej pracy bardzo wartościowe są również liczne wywody i ustalenia historyczne, czasami z zaskakującymi szczegółami, pozwalające lepiej zrozumieć dzisiejszy kształt i obecne funkcjonowanie samorządu terytorialnego w USA. Na wysoką ocenę zasługuje także analiza i wyjaśnianie określonych rozwiązań samorządowych oraz ich ewolucji przez odniesienie do licznych teorii administracji publicznej, w tym dychotomii polityka–administracja, oraz prowadzenie rozważań o charakterze ekonomicznym i socjologicznym, co daje pełny obraz uwarunkowań samorządu terytorialnego w USA. prof. dr hab. Jerzy Supernat Agnieszka Pawłowska – profesor Uniwersytetu Rzeszowskiego, dr hab. nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce. Kierownik Zakładu Administracji Publicznej i Polityki Społecznej oraz dyrektor Instytutu Nauk o Polityce na Wydziale Socjologiczno-Historycznym Uniwersytetu Rzeszowskiego. Stypendystka Fundacji Fulbrighta i Fundacji Kościuszkowskiej. Autorka ponad 170 publikacji z zakresu społeczeństwa informacyjnego, administracji publicznej, samorządu terytorialnego oraz governance, m.in.: Zasoby informacyjne w administracji publicznej w Polsce. Problemy zarządzania, Lublin 2002; System realizacji strategii rozwoju województwa, Warszawa 2013 (współaut. A. Gąsior-Niemiec, A. Kołomycew, B. Kotarba); Partnerstwa międzysektorowe na obszarach wiejskich. Studium przypadku lokalnych grup działania w województwie podkarpackim, Warszawa 2014 (współaut. A. Gąsior-Niemiec, A. Kołomycew).

Wstęp 7 1. Tradycje samorządu terytorialnego w Ameryce 17 1.1. Okres kolonialny 17 1.2. Od Deklaracji niepodległości do wojny secesyjnej – samorząd terytorialny w latach 1776–1861 32 1.3. „Wiek Pozłacany” i „Era Postępowa” – samorząd terytorialny w latach 1870–1920 52 2. Podstawy prawne samorządu terytorialnego w Stanach Zjednoczonych Ameryki 76 2.1. Konstytucyjne i doktrynalne podstawy samorządu terytorialnego 76 2.2. Zasada władztwa miejscowego – jej recepcja w prawie stanowym i interpretacja w orzecznictwie 87 2.3. Autonomia samorządu terytorialnego w świetle prawa stanowego 97 3. Jednostki samorządu terytorialnego – rodzaje, powoływanie, znoszenie, łączenie i zmiana granic 109 3.1. Dynamika zmian liczby jednostek samorządu terytorialnego 109 3.2. Tworzenie i rozwiązywanie jednostek samorządu terytorialnego 118 3.3. Aneksja i konsolidacja jednostek samorządu terytorialnego 131 3.4. Współpraca regionalna jednostek samorządu terytorialnego 139 4. Wybory i formy demokracji bezpośredniej w jednostkach samorządu terytorialnego 147 4.1. Tryb wyboru organów samorządu terytorialnego 147 4.2. Instytucje demokracji bezpośredniej 167 4.2.1. Inicjatywa 169 4.2.2. Referendum 173 4.2.3. Referendum odwoławcze 179 5. Organy jednostek samorządu terytorialnego 186 5.1. Organy samorządowego hrabstwa 186 5.2. Organy miast i miasteczek 202 5.3. Organy samorządowe w korporacjach municypalnych 219 5.3.1. Formy samorządu 219 5.3.2. Organ stanowiący – rada 230 5.3.3. Organ wykonawczy 242 5.4. Organy okręgów specjalnych i okręgów szkolnych 269 6. Zadania i finanse samorządu terytorialnego 274 6.1. Zadania jednostek samorządu terytorialnego 274 6.1.1. Zadania własne 274 6.1.2. Zadania zlecone 285 6.1.3. Programy federalne jako środek realizacji zadań jednostek samorządu terytorialnego 290 6.2. Źródła dochodów jednostek samorządu terytorialnego 294 6.2.1. Podatki 295 6.2.2. Opłaty 307 6.2.3. Inne źródła dochodów własnych 310 6.2.4. Transfery międzyrządowe 311 6.2.5. Dług publiczny 318 6.2.6. Udział różnych źródeł w dochodach jednostek samorządu terytorialnego 324 6.3. Wydatki jednostek samorządu terytorialnego 328 6.4. Ograniczenia samodzielności finansowej jednostek samorządu terytorialnego i procedura upadłościowa 334 Zakończenie 343 Bibliografia 348 Załączniki 380 Załącznik 1. Wykaz skrótów nazw stanów 380 Załącznik 2. Statuty władztwa miejscowego w prawie stanowym 382 Załącznik 3. Regiony, jednostki statystyczne i stany 384 Załącznik 4. Formy samorządu w hrabstwach 386 Załącznik 5. Urzędnicy w hrabstwach 392 Załącznik 6. Zadania hrabstw 395 Załącznik 7. Zadania korporacji municypalnych 397 Summary. Local Government in the United States of America 399 Indeks rzeczowy 403 Spis rysunków, tabel i wykresów 410