Fragment publikacji:
(...) Ponieważ przedstawiony tutaj wybór zawiera zbiór znakomitych artykułów publikowanych przez wiele lat przede wszystkim w "Państwie i Prawie" oraz "Studiach Prawno-Ekonomicznych", wyłania się z niego swoisty podręcznik teorii prawa Jerzego Wróblewskiego. Wszystkie artykuły zawierają tezy i przemyślenia ważne również dzisiaj i zdumiewające znakomitymi pomysłami badawczymi i rozwiązaniami. Z pewnością przydadzą się do odbudowania teorii prawa jako dziedziny prawoznawstwa. Przede wszystkim młodzi badacze i praktycy mogą w tym zbiorze znaleźć bardzo klarowny paradygmat uprawiania teorii prawa, który dalej jest przekonujący. Jak wspomniano wyżej, obejmuje on pięć głównych działów: metodologię, w ramach której rozważa się paradygmat dogmatyki prawa, postawę filozoficzną i afilozoficzną, weryfikację i uzasadnianie w prawoznawstwie. Druga część tej konstrukcji teorii prawa to osadzenie jej na fundamencie analitycznym: teoretyk prawa podejmuje w niej rozważania o relacji języka do kultury, bada reguły prawne, opisuje rozumowania prawnicze w wykładni prawa, relację tworzenie prawa do wykładni prawa, zagadnienie jednolitości i pewności rozumowań prawniczych. Ważną część tych badań stanowi problem zwrotów stosunkowych. Trzecia część paradygmatu zawiera teorię stosowania prawa, a w jej ramach dopiero zawiera się teoria wykładni, której J. Wróblewski nie ujmował jako niezależnej dziedziny badawczej. Zawsze była ona podporządkowana modelowi stosowania prawa. W ramach stosowania prawa bada się również kontrolę decyzji sądowej, relację podstawy normatywnej do reguły decyzji, precedens i jednolitość stosowania prawa, model teoretyczny stosowania prawa. Wreszcie proponuje się konstrukcję procesowego modelu stosowania prawa oraz rozważa uzasadnianie i wyjaśnianie decyzji stosowania prawa. Bardzo ważnym osiągnięciem tej części badań prowadzonych przez J. Wróblewskiego jest dostrzeżenie wewnętrznego i zewnętrznego wymiaru uzasadnienia. Myśl ta była wielokrotnie wykorzystywana w niemieckiej teorii prawa i przez wielu jej przedstawicieli uważana za największe osiągnięcie filozoficzne Profesora Wróblewskiego (R. Alexy).
Czwarta część paradygmatu teorii prawa, którą zaproponował Jerzy Wróblewski, ma z pewnością swój rodowód w normatywizmie H. Kelsena, który wywarł znaczny wpływ na proponowany model teorii prawa. Profesor Wróblewski rozważa w tej części swej teorii modele systemów norm, obowiązywanie systemowe, przepisy odsyłające, stosunki między systemami norm oraz relację decyzji sądowej do koncepcji systemu prawa.
Wreszcie piąta część mogłaby zostać nazwana współczesnym terminem "legisprudencja", gdyż na wiele lat przed jego twórcami Jerzy Wróblewski przebadał w zasadzie cały zakres tej dziedziny, ale używając nazwy "teoria tworzenia prawa". Opracował jako pierwszy zagadnienia, takie jak: epistemologiczne i aksjologiczne uwarunkowania tworzenia prawa, proceduralne wartości tworzenia prawa oraz problem uzasadnienie aktu prawodawczego.
Należy pamiętać, że niniejszy wybór obejmuje tylko dzieła przedstawione w formie artykułów, które są dzisiaj trudno dostępne ze względu na czas, w którym były publikowane. Uzupełnienie wielu przedstawionych tutaj tez można odnaleźć w monografiach Jerzego Wróblewskiego. Większość z nich jest jednak samodzielnie przedstawiona właśnie w artykułach. Jednocześnie ich treści są ważne dzisiaj, w okresie ponownego poszukiwania tożsamości przez polską teorię prawa.
Marek Zirk-Sadowski
Wstęp (Marek Zirk-Sadowski) | str. 5
I. Metodologia
Postawa filozoficzna i afilozoficzna we współczesnej teorii prawa (1966) | str. 15
Paradygmat dogmatyki prawa a prawoznawstwo (1990) | str. 43
Weryfikacja i uzasadnienie w naukach prawnych (1980) | str. 58
II. Prawo, język, wykładnia
Język i kultura - zagadnienia teoretycznoprawne w pracach Bronisława Wróblewskiego (1983) | str. 79
Zwroty stosunkowe - wypowiedzi o zgodności z normą (1969) | str. 100
Reguły prawne w analitycznej teorii prawa (1985) | str. 115
Rozumowania prawnicze w wykładni prawa (1970) | str. 137
Zagadnienie jednolitości i pewności rozumienia tekstów prawnych (1966) | str. 159
Tworzenie prawa a wykładnia prawa (1978) | str. 178
III. System prawa
Stosunki między systemami norm (1971) | str. 195
Modele systemów norm a system prawa (1969) | str. 224
Obowiązywanie systemowe i granice dogmatycznego podejścia do systemu prawa (1986) | str. 250
Przepisy odsyłające (1964) | str. 265
Decyzja sądowa a koncepcja systemu prawa (1978) | str. 285
IV. Stosowanie prawa
Stosowanie prawa (model teoretyczny) (1967) | str. 313
Zarys procesowego modelu sądowego stosowania prawa (1985) | str. 334
Kontrola decyzji sądowej - wybrane zagadnienia teoretyczne (1976) | str. 349
Podstawa normatywna i reguła decyzji w sądowym stosowaniu prawa (1969) | str. 365
Precedens i jednolitość sądowego stosowania prawa (1971) | str. 388
Uzasadnienie i wyjaśnienie decyzji sądowej (1976) | str. 404
V. Tworzenie prawa
Epistemologiczne i aksjologiczne uwarunkowanie tworzenia prawa (1979) | str. 431
Proceduralne wartości tworzenia prawa (1981) | str. 449
Uzasadnienie aktu prawodawczego (1987) | str. 465
Wykaz skrótów | str. 475
