Przystępny przewodnik po zagadnieniach związanych z naliczaniem płac pomoże w rozwiązaniu problemów, jakie pojawiają się w związku z prowadzeniem dokumentacji płacowej, i wypełnianiu podstawowych obowiązków w tym zakresie. Kompleksowo i przystępnie omówiono w nim naliczanie:
wynagrodzeń i ich opodatkowanie,
składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
Zagadnienia teoretyczne związane z naliczaniem wynagrodzeń zostały w publikacji ograniczone do podstawowej wiedzy, jaką powinna posiadać osoba zajmująca się na co dzień naliczaniem płac, a jednocześnie zostały poparte wieloma orzeczeniami sądów, opiniami GIP i resortu pracy. Każdy problem zilustrowany został przykładami, orzeczeniami sądów, opiniami organów administracji państwowej.
W publikacji czytelnik znajdzie odpowiedź m.in. na pytania:
jaki jest wpływ zmiany wynagrodzenia minimalnego na inne składniki wynagrodzenia,
jak obniżyć składkę zdrowotną do wysokości zaliczki na podatek,
jakie zasady stosować, ustalając wysokość odszkodowań lub odpraw,
jakie obowiązki ma płatnik z tytułu umowy o pracę w przypadku likwidacji firmy, a także w razie przejęcia pracowników na podstawie przepisów art. 231 k.p.,
jak rozliczyć świadczenia rzeczowe i niematerialne przekazywane pracownikom.
Adresaci:Książka przeznaczona jest dla pracowników działów kadr, a w szczególności działów płacowych czy finansowych, a także biur rachunkowych.
Wykaz skrótów | str. 19
Wstęp | str. 23
Rozdział 1
Wynagrodzenie za pracę | str. 25
1.1. Pojęcie wynagrodzenia za pracę | str. 25
1.2. Wynagrodzenie w umowie o pracę: brutto czy netto? | str. 28
1.3. Formy wynagradzania | str. 30
1.4. Składniki wynagrodzenia | str. 31
1.5. Dokumentacja dotycząca wynagrodzeń | str. 34
1.5.1. Uwagi wprowadzające | str. 34
1.5.2. Lista płac | str. 34
1.5.3. Karty przychodów pracownika | str. 34
1.5.4. Karty wynagrodzeń | str. 36
1.5.5. P aski wynagrodzeń | str. 36
Rozdział 2
Minimalne wynagrodzenie za pracę | str. 37
2.1. Uwagi wprowadzające | str. 37
2.2. Zasady ustalania minimalnego wynagrodzenia za pracę | str. 38
2.3. Wpływ zmiany wynagrodzenia minimalnego na inne składniki wynagrodzenia | str. 40
2.3.1. Wynagrodzenie za przestój | str. 40
2.3.2. Wynagrodzenie za miesiąc, w którym pracownik nie świadczy pracy | str. 40
2.3.3. Dodatek za pracę w porze nocnej | str. 41
2.3.4. Odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu | str. 42
2.3.5. Odszkodowanie dla pracownika, wobec którego stosowany był mobbing | str. 42
2.3.6. Odprawa z tytułu rozwiązania stosunku pracy | str. 43
2.3.7. Kwoty wolne od potrąceń | str. 43
2.3.8. Minimalna podstawa zasiłku | str. 46
2.3.9. P odstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym | str. 49
2.4. Składniki wynagrodzenia przyjmowane przy obliczaniu płacy minimalnej | str. 50
2.4.1. Uwagi wprowadzające | str. 50
2.4.2. Honoraria autorskie a minimalne wynagrodzenie za pracę | str. 52
2.4.3. Minimalne wynagrodzenie pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy | str. 53
2.5. Wyrównanie do minimalnego wynagrodzenia | str. 56
2.5.1. Uwagi wprowadzające | str. 56
2.5.2. Stawka godzinowa a wyrównanie do wynagrodzenia minimalnego | str. 56
2.5.3. Wyrównanie wynagrodzenia pracownika wykonującego pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy | str. 58
2.5.4. Rozkład czasu pracy a dopełnienie do stawki minimalnej | str. 59
2.5.5. Dwie umowy z tym samym pracodawcą a minimalne wynagrodzenie za pracę | str. 61
2.5.6. Wyrównanie do minimalnego wynagrodzenia za pracę w przypadku nieobecności z powodu choroby | str. 63
2.5.7. Czas wolny w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych a minimalne wynagrodzenie | str. 65
2.5.8. Kwota wyrównania wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia w podstawie wynagrodzenia za urlop i w podstawie ekwiwalentu za urlop | str. 67
Rozdział 3
Wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca | str. 70
3.1. Uwagi wprowadzające | str. 70
3.1.1. System akordowy | str. 70
3.1.2. System prowizyjny | str. 70
3.1.3. System czasowy | str. 71
3.2. Wynagrodzenie określone w stałej stawce miesięcznej za przepracowaną część miesiąca w przypadku choroby pracownika | str. 71
3.3. P raca w 31. dniu miesiąca | str. 72
3.4. Choroba w dni robocze | str. 75
3.5. Wynagrodzenie za pracę w przypadku choroby pracownika w miesiącu, w którym pracownik przepracował wszystkie przypadające do przepracowania w miesiącu godziny pracy | str. 77
3.6. Nieobecność spowodowana inną przyczyną niż choroba pracownika | str. 78
3.7. Zmiana wymiaru czasu pracy w trakcie miesiąca | str. 79
3.8. Obliczanie wysokości wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze etatu | str. 81
3.9. C o oznacza użyty w przepisach zwrot „liczba godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu”? | str. 83
3.10. Stałe wynagrodzenie w przypadku różnych nieobecności w miesiącu | str. 85
3.11. Wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca, gdy pracownik w okresie wyczekiwania nie ma prawa do wynagrodzenia chorobowego | str. 87
Rozdział 4
Ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP, FGŚP , FEP | str. 89
4.1. Płatnik składek | str. 89
4.2. Stosunek pracy – obowiązkowy tytuł do ubezpieczeń | str. 90
4.3. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe | str. 91
4.3.1. Uwagi ogólne | str. 91
4.3.2. P odstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe | str. 92
4.4. Składka na ubezpieczenie chorobowe | str. 95
4.5. Składka na ubezpieczenie wypadkowe | str. 95
4.5.1. Uwagi ogólne | str. 95
4.5.2. Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe u płatnika zgłaszającego do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż dziewięciu ubezpieczonych | str. 96
4.5.3. Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe u płatnika zgłaszającego do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej dziesięciu ubezpieczonych | str. 96
4.5.3.1. Płatnicy, którzy przekazali informacje ZUS IWA za 3 kolejne, ostatnie lata kalendarzowe | str. 96
4.5.3.2. Płatnicy, którzy nie byli zobowiązani do przekazania informacji ZUS IWA za 3 kolejne, ostatnie lata kalendarzowe | str. 97
4.6. Jak ustalić liczbę ubezpieczonych dla celów ustalania wysokości składki wypadkowej? | str. 98
4.7. ZUS IWA | str. 102
4.7.1. Płatnicy zobowiązani do składania ZUS IWA | str. 102
4.7.2. Nieprzekazanie informacji ZUS IWA, zaniżenie składki | str. 107
4.8. Składka na ubezpieczenie zdrowotne | str. 107
4.8.1. Uwagi ogólne | str. 107
4.8.2. P odstawa wymiaru składki zdrowotnej | str. 108
4.8.3. Zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego | str. 109
4.8.4. Obniżenie składki zdrowotnej do wysokości zaliczki na podatek | str. 115
4.8.4.1. Wprowadzenie | str. 115
4.8.4.2. Dwie wypłaty w miesiącu a obniżenie składki zdrowotnej do wysokości zaliczki na podatek | str. 116
4.8.4.3. Umowa o pracę i umowa zlecenia a obniżenie składki zdrowotnej do wysokości zaliczki na podatek | str. 118
4.8.4.4. Obniżenie składki zdrowotnej do wysokości zaliczki na podatek, gdy pracownik uzyskuje przychody oskładkowane i nieoskładkowane | str. 120
4.9. Składka na Fundusz Pracy | str. 126
4.9.1. Uwagi ogólne | str. 126
4.9.2. Składka na Fundusz Pracy – „w przeliczeniu na okres miesiąca” | str. 127
4.9.3. Składka na Fundusz Pracy – obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe z kilku tytułów | str. 129
4.10. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych | str. 132
4.11. Zwolnienie z opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych | str. 134
4.11.1. Pracownicy o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności | str. 134
4.11.2. Zwolnienie z opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za pracowników, którzy ukończyli 55 i 60 lat | str. 134
4.11.3. Zwolnienie z opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych bezrobotnych, którzy ukończyli 50. rok życia | str. 135
4.11.4. Zwolnienie z opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30. roku życia | str. 139
4.11.5. Zwolnienie z opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za pracowników powracających po urlopach związanych z rodzicielstwem | str. 142
4.12. Fundusz Emerytur Pomostowych | str. 147
4.12.1. Uwagi ogólne | str. 148
4.12.2. Ewidencja pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze | str. 150
4.12.3. Przekroczenie górnej rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe | str. 151
4.12.4. Składniki wynagrodzenia uwzględniane w podstawie wymiaru składki na Fundusz Emerytur Pomostowych | str. 153
4.12.5. Rozpoczęcie wykonywania pracy w szczególnych warunkach w trakcie miesiąca | str. 153
4.12.6. Składniki wynagrodzenia, które nie przysługują za konkretny okres | str. 155
4.12.7. Wypłata wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia | str. 156
4.12.8. Składki na Fundusz Emerytur Pomostowych w przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy | str. 156
4.12.9. Składka na Fundusz Emerytur Pomostowych w czasie urlopu pracownika | str. 158
4.12.10. Choroba pracownika a składka na Fundusz Emerytur Pomostowych | str. 159
4.12.11. Zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze | str. 160
4.12.12. Rozliczenie składek na Fundusz Emerytur Pomostowych | str. 161
4.13. Zgłoszenie i wyrejestrowanie z ubezpieczeń | str. 161
4.13.1. Zgłoszenie do ubezpieczeń | str. 161
4.13.2. Wyrejestrowanie z ubezpieczeń | str. 162
4.13.3. Zmiana, korekta danych zawartych w dokumentach zgłoszeniowych | str. 163
4.13.4. Identyfikator osoby ubezpieczonej | str. 164
4.13.5. Kod tytułu ubezpieczenia | str. 165
4.14. Dokumenty rozliczeniowe ZUS składane za osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę | str. 170
4.14.1. Uwagi ogólne | str. 170
4.14.2. R aport ZUS RC A | str. 171
4.14.3. R aport ZUS RSA | str. 172
4.14.4. Deklaracja rozliczeniowa ZUS DRA | str. 172
4.14.5. Korekta dokumentów rozliczeniowych | str. 173
4.14.6. Dokumenty rozliczeniowe a moment powstania przychodu | str. 174
4.14.7. Opłacanie składek | str. 175
4.14.8. Zasady rozliczania kwoty składek zapłaconej przez płatnika | str. 177
4.14.9. Przedawnienie składek | str. 178
4.14.10. Informacja przekazywana ubezpieczonemu | str. 180
4.15. Przychody zwolnione ze składek | str. 181
4.16. Wartość pieniężna świadczeń w naturze | str. 187
4.17. R oczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne oraz ubezpieczenia rentowe | str. 188
4.17.1. Ograniczenie rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenie rentowe | str. 188
4.17.2. Skutki błędnego zawiadomienia o przekroczeniu limitu składek | str. 193
4.17.3. Zatrudnienie u dwóch pracodawców a przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek | str. 194
Rozdział 5
Rozliczenie podatku od wynagrodzenia ze stosunku pracy | str. 197
5.1. Przychody ze stosunku pracy | str. 197
5.2. Moment powstania przychodu ze stosunku pracy | str. 199
5.3. Zaliczka na podatek dochodowy od wypłaconej zaliczki na poczet przyszłego wynagrodzenia | str. 202
5.4. Zaliczka na podatek od przychodów ze stosunku pracy | str. 204
5.5. Zaliczki w wysokości 32% od początku roku | str. 208
5.6. Zaokrąglenia | str. 209
5.7. Kwota zmniejszająca podatek | str. 209
5.7.1. Uwagi ogólne | str. 209
5.7.2. Wspólne rozliczenie z małżonkiem a kwota zmniejszająca podatek | str. 214
5.7.3. Kwota zmniejszająca podatek a zatrudnienie w kilku zakładach pracy | str. 217
5.7.4. Kwota zmniejszająca podatek po ustaniu stosunku pracy | str. 217
5.8. Koszty uzyskania przychodów | str. 218
5.8.1. Uwagi ogólne | str. 218
5.8.2. Warunki stosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów | str. 222
5.8.3. Koszty uzyskania przychodów w miesiącu, w którym pracownik nie świadczy pracy | str. 225
5.8.4. Koszty uzyskania przychodów a kilka stosunków pracy | str. 226
5.8.5. Kilka wypłat w miesiącu a koszty uzyskania przychodów | str. 229
5.8.6. Koszty uzyskania przychodów a wypłata zaległego wynagrodzenia za kilka miesięcy | str. 231
5.8.7. Koszty uzyskania przychodów po ustaniu zatrudnienia | str. 233
5.8.8. Koszty uzyskania przychodu w PIT -11 | str. 235
5.8.9. Koszty uzyskania przychodów w wysokości poniesionych wydatków | str. 237
5.8.10. Pięćdziesięcioprocentowe koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy | str. 238
5.9. P odstawa opodatkowania świadczenia w naturze | str. 246
5.10. Przychody zwolnione z podatku | str. 248
5.11. Wynagrodzenie od brutto do netto | str. 253
Rozdział 6
Wynagrodzenie za urlop | str. 258
6.1. Uwagi wprowadzające | str. 258
6.2. Składniki uwzględniane w podstawie wynagrodzenia za urlop | str. 258
6.2.1. Uwagi ogólne | str. 258
6.2.2. Wypłaty jednorazowe i nieperiodyczne | str. 260
6.2.3. P remie uznaniowe | str. 260
6.2.4. Wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju | str. 262
6.2.5. Nagrody jubileuszowe | str. 263
6.2.6. Dodatkowe wynagrodzenie radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego | str. 263
6.2.7. Wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną | str. 263
6.2.8. Kwota wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę | str. 264
6.2.9. Nagrody z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne, należności przysługujące z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej | str. 265
6.2.10. Odprawy emerytalne lub rentowe albo inne odprawy pieniężne, a także wynagrodzenia i odszkodowania przysługujące w razie rozwiązania stosunku pracy | str. 265
6.3. Sposób ustalania wynagrodzenia za urlop przy stałych składnikach wynagrodzenia, w stałej miesięcznej wysokości | str. 266
6.4. Składniki zmienne przysługujące za okres nie dłuższy niż miesiąc w podstawie wynagrodzenia za urlop | str. 267
6.5. Zmienne składniki wynagrodzenia przysługujące za okres dłuższy niż miesiąc w podstawie wynagrodzenia za urlop | str. 272
6.6. Wynagrodzenie za urlop wykorzystywany w miesiącu podjęcia pracy | str. 272
6.7. Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe w podstawie wynagrodzenia za urlop | str. 275
6.8. Wynagrodzenie za urlop po dłuższej nieobecności w pracy | str. 279
6.9. Zmiana wysokości wynagrodzenia a wynagrodzenie za urlop | str. 280
6.10. Urlop na przełomie miesięcy a zmienne składniki wynagrodzenia | str. 284
6.11. Wynagrodzenie za urlop w przypadku wypłaty wynagrodzenia do dziesiątego dnia następnego miesiąca | str. 286
6.12. Wynagrodzenie za urlop ze zmiennych składników wynagrodzenia w przypadku zmiany terminu wypłaty wynagrodzenia | str. 287
6.13. Wynagrodzenie za urlop w przerywanym systemie czasu pracy | str. 289
6.14. Kolejna umowa o pracę a wynagrodzenie za urlop | str. 289
6.15. Wynagrodzenie za urlop w przypadku łączenia pracy z wykorzystaniem urlopów związanych z rodzicielstwem | str. 291
6.16. Świadczenia ze stosunku pracy w podstawie wynagrodzenia za urlop | str. 294
6.16.1. Wynagrodzenie za dyżur | str. 294
6.16.2. Przychód z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych | str. 295
6.16.3. Deputat | str. 295
Rozdział 7
Ekwiwalent za urlop | str. 296
7.1. Uwagi wprowadzające | str. 296
7.2. Zasady stosowane przy obliczaniu ekwiwalentu za urlop | str. 298
7.3. Współczynnik ekwiwalentu | str. 299
7.4. Etapy obliczania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy | str. 300
7.5. Ekwiwalent za urlop, w przypadku gdy pracownik otrzymuje wyłącznie stałe składniki wynagrodzenia | str. 303
7.6. Ekwiwalent za urlop w przypadku zmiennych składników wynagrodzenia przysługujących za okres nie dłuższy niż miesiąc | str. 306
7.7. P odstawa ekwiwalentu w przypadku nieobecności w pracy w okresie przyjętym do ustalenia podstawy | str. 307
7.8. Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i nocne w podstawie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy | str. 313
7.9. Ekwiwalent za urlop w przypadku składników wynagrodzenia za okresy dłuższe niż miesiąc | str. 316
7.10. Ekwiwalent za urlop pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy | str. 322
7.11. Ekwiwalent za urlop wypoczynkowy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności | str. 323
7.12. Zmiana wysokości wynagrodzenia a podstawa ekwiwalentu | str. 324
Rozdział 8
Okresy nieobecności pracownika w pracy, za które przysługuje pracownikowi wynagrodzenie | str. 328
8.1. Uwagi wprowadzające | str. 328
8.2. Wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy | str. 329
8.3. Wynagrodzenie za przestój | str. 333
8.4. Zmiana czasu zimowego na letni – skrócenie czasu pracy o godzinę | str. 338
8.5. Zmiana czasu letniego na zimowy – wydłużenie czasu pracy o godzinę | str. 339
8.6. Dzień wolny za pracę w dniu wolnym od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy a wynagrodzenie za przestój | str. 340
8.7. Wynagrodzenie za dyżur, podczas którego pracownik nie świadczył pracy | str. 341
8.8. Wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy oraz za czas niewykonywania pracy | str. 343
8.8.1. Uwagi ogólne | str. 343
8.8.2. Usprawiedliwianie nieobecności w pracy | str. 348
8.9. Wynagrodzenie za okres niewykonywania pracy w okresie wypowiedzenia | str. 351
Rozdział 9
Dodatek wyrównawczy | str. 358
9.1. Uwagi wprowadzające | str. 358
9.2. Dodatek wyrównawczy, gdy wynagrodzenie ustalono w stałej miesięcznej stawce | str. 359
9.3. Dodatek wyrównawczy, gdy wynagrodzenie ustalono w stawce godzinowej, akordowej | str. 361
9.4. Dodatek wyrównawczy ze składników przysługujących za okres dłuższy niż miesiąc | str. 363
Rozdział 10
Odprawy, odszkodowania | str. 365
10.1. Odszkodowania, odprawy obliczane z zastosowaniem zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy | str. 365
10.1.1. Uwagi wprowadzające | str. 365
10.1.2. Odszkodowanie przysługujące pracownikowi z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony (art. 361 § 1 k.p.) | str. 368
10.1.3. Odszkodowanie przysługujące pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z naruszeniem przepisów prawa pracy (art. 471, 50 § 1–4 oraz art. 58 i 60 k.p.) | str. 369
10.1.4. Odszkodowanie przysługujące pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 § 11 k.p.) | str. 369
10.1.5. Odszkodowanie przysługujące pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 612 § 1 k.p.) | str. 370
10.1.6. Odszkodowanie przysługujące pracownikowi, którego umowa o pracę wygasa z powodu śmierci pracodawcy (art. 632 § 2 k.p.) | str. 371
10.1.7. Odprawa przysługująca pracownikowi, którego stosunek pracy rozwiązał się wskutek wygaśnięcia mandatu (art. 75 k.p.) | str. 372
10.1.8. Odprawa pieniężna przysługująca pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę (art. 921 § 1 k.p.) | str. 373
10.1.9. Odprawa pośmiertna przysługująca rodzinie zmarłego pracownika (art. 93 § 2 k.p.) | str. 375
10.1.10. Odszkodowanie przysługujące pracownikowi w związku z niewydaniem w terminie lub wydaniem niewłaściwego świadectwa pracy (art. 99 § 2 k.p.) | str. 377
10.1.11. Odprawa pieniężna w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników | str. 379
10.1.11.1. Wysokość odprawy i warunki jej przyznania | str. 379
10.1.11.2. Okres zatrudnienia u danego pracodawcy a wysokość odprawy | str. 382
10.1.11.3. Zasady stosowane przy obliczaniu odprawy | str. 383
10.2. Kwota 1-dniowego wynagrodzenia do celów ustalenia maksymalnej wysokości kary pieniężnej (art. 108 § 3 k.p.) | str. 385
10.3. I nne odszkodowania | str. 387
10.3.1. Odszkodowanie przysługujące pracownikowi młodocianemu w przypadku rozwiązania z nim umowy o pracę z powodu braku możliwości zapewnienia innej pracy niezagrażającej zdrowiu | str. 387
10.3.2. Odszkodowanie za szkodę wyrządzoną pracodawcy przez pracownika (art. 119 k.p.) | str. 388
10.4. Odprawa pracownika powołanego do służby wojskowej | str. 389
10.5. Odszkodowanie za okres obowiązywania zakazu konkurencji (art. 1011–1014 k.p.) | str. 390
10.6. Odszkodowania, odprawy – składki | str. 393
10.7. Odszkodowania, odprawy – podatek | str. 396
Rozdział 11
Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe | str. 406
11.1. Czas pracy | str. 406
11.2. Limit godzin nadliczbowych | str. 408
11.3. Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych | str. 412
11.4. Dodatek za godziny nadliczbowe | str. 417
11.4.1. Godziny nadliczbowe dobowe i średniotygodniowe | str. 417
11.4.2. Wysokość dodatku za godziny nadliczbowe | str. 419
11.5. Minuty nadliczbowe | str. 430
11.6. Wynagrodzenie i dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy | str. 431
11.7. Zmiana stawki zaszeregowania a wynagrodzenie za godziny nadliczbowe | str. 435
11.8. Czas pracy pracowników niepełnosprawnych | str. 436
11.9. Ryczałt za godziny nadliczbowe | str. 438
11.10. Czas wolny za godziny nadliczbowe | str. 441
11.11. P raca w dniu wolnym z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy | str. 445
11.12. Udział w obowiązkowym szkoleniu w sobotę a prawo do dnia wolnego lub wynagrodzenia za godziny nadliczbowe | str. 448
11.13. Terminy wypłaty wynagrodzenia i dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych | str. 450
11.13.1. Godziny nadliczbowe powodujące przekroczenie normy dobowej czasu pracy | str. 451
11.13.2. Godziny nadliczbowe powodujące przekroczenie normy średniotygodniowej czasu pracy | str. 452
11.14. Termin udzielenia czasu wolnego za pracę w godzinach nadliczbowych | str. 454
11.15. Rekompensata pracy w niedzielę i święto | str. 455
11.16. P raca w godzinach nocnych | str. 465
Rozdział 12
Wynagrodzenie chorobowe i świadczenia z ubezpieczenia chorobowego w razie choroby i macierzyństwa | str. 468
12.1. Wynagrodzenie chorobowe | str. 468
12.2. Niezdolność do pracy z powodu choroby na przełomie roku | str. 471
12.3. Zasiłek chorobowy | str. 472
12.3.1. Uwagi wprowadzające | str. 472
12.3.2. Okres wyczekiwania | str. 472
12.3.3. Wynagrodzenie chorobowe (zasiłek chorobowy) bez okresu wyczekiwania | str. 473
12.3.4. Okres zasiłkowy | str. 475
12.3.5. Zasiłek chorobowy za okres pobytu w szpitalu | str. 480
12.3.6. Prawo do zasiłku a kilka stosunków pracy | str. 482
12.3.7. Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia | str. 482
12.3.8. Pracodawcy uprawnieni do wypłaty zasiłku | str. 483
12.4. Świadczenie rehabilitacyjne | str. 484
12.5. Zasiłek wyrównawczy | str. 490
12.6. Zasiłek opiekuńczy | str. 494
12.7. Zasady stosowane przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku | str. 501
12.7.1. Uwagi wprowadzające | str. 501
12.7.2. Ustalenie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia | str. 501
12.7.3. P odstawa wymiaru zasiłku, gdy niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych zatrudnienia | str. 502
12.7.4. Zasiłek za 1 dzień | str. 503
12.7.5. Zasiłek netto | str. 506
12.7.6. Składniki wynagrodzenia uwzględniane w podstawie zasiłku | str. 513
12.7.7. Składniki wynagrodzenia nieuwzględniane w podstawie zasiłku | str. 516
12.7.8. Składniki wynagrodzenia przysługujące do określonego terminu | str. 518
12.7.9. Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy w podstawie zasiłku | str. 522
12.7.10. Wynagrodzenie z umowy zlecenia zawartej z pracodawcą w podstawie zasiłku | str. 525
12.7.11. Składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy miesięczne | str. 527
12.7.12. Składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy kwartalne | str. 529
12.7.13. P odstawa zasiłku, gdy składnik kwartalny nie został wypłacony za 4 kwartały | str. 532
12.7.14. Składnik kwartalny w podstawie zasiłku, gdy pracownik nie był zatrudniony przez okres 4 kwartałów | str. 533
12.7.15. Składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy roczne | str. 534
12.7.16. Składnik roczny zmniejszany proporcjonalnie | str. 535
12.7.17. Składniki wynagrodzenia niewypłacone lub wypłacone zaliczkowo | str. 536
12.7.18. Zmiana wysokości wynagrodzenia a podstawa zasiłku | str. 539
12.7.19. Zmiana etatu a podstawa zasiłku | str. 539
12.7.20. Zmiana etatu a uwzględnianie w podstawie zasiłku składników wynagrodzenia wypłacanych za okresy kwartalne lub roczne | str. 543
12.7.21. Zmiana wymiaru etatu po upływie 4 kwartałów lub po zakończeniu roku poprzedzającego niezdolność do pracy | str. 544
12.7.22. Nowa podstawa zasiłku | str. 547
12.7.23. Miesiące uwzględniane w podstawie zasiłku po zawarciu z pracownikiem kolejnej umowy o pracę | str. 549
12.7.24. Podwyżka wynagrodzenia z wyrównaniem a podstawa zasiłku | str. 550
12.7.25. Wynagrodzenie uwzględniane w podstawie zasiłku, gdy przychód przekroczył limit podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe | str. 551
12.7.26. Wyrównanie zasiłku po zwrocie nadpłaconych składek w związku z przekroczeniem rocznego limitu podstawy | str. 554
12.7.27. Minimalna podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z tytułu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy | str. 556
12.7.28. Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy na liście płac i w dokumentach rozliczeniowych | str. 558
12.7.29. Dokumentowanie prawa do zasiłku chorobowego i kontrola orzekania o czasowej niezdolności do pracy | str. 575
12.7.30. Zmniejszenie zasiłku o 25% – obowiązuje do 30.06.2018 r. | str. 578
12.8. Zasiłek macierzyński | str. 579
12.8.1. Urlop rodzicielski | str. 584
12.8.2. Urlop rodzicielski wykorzystywany po przerwie | str. 584
12.8.3. Termin składania wniosku o urlop rodzicielski | str. 585
12.8.4. Zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego | str. 586
12.8.5. P odstawa zasiłku macierzyńskiego | str. 589
12.8.6. Podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do wysokości świadczenia rodzicielskiego | str. 596
12.8.7. Zasiłek macierzyński za okres łączenia urlopu rodzicielskiego z pracą | str. 604
12.8.8. Zasiłek macierzyński, gdy oboje rodzice mają prawo do zasiłku | str. 610
12.8.9. Wyrównanie zasiłku macierzyńskiego | str. 611
12.8.10. P odstawa wymiaru zasiłków przysługujących pracownikom wykonującym pracę za granicą | str. 614
Podstawa wymiaru składek pracowników delegowanych | str. 614
12.8.11. Dokumentowanie prawa do zasiłku macierzyńskiego | str. 619
12.8.12. P odstawa wymiaru składek osób pobierających zasiłek macierzyński | str. 629
12.8.13. P odstawa wymiaru składek osób przebywających na urlopie wychowawczym | str. 633
12.8.13.1. Przeciętne wynagrodzenie przyjmowane do ustalenia podstawy składek | str. 637
12.8.13.2. P odstawa wymiaru składek po przerwie w urlopie wychowawczym | str. 643
12.8.13.3. Proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek | str. 644
12.8.13.4. Oświadczenie składane przez pracownika, który zamierza skorzystać z urlopu wychowawczego | str. 644
12.8.13.5. Dokumenty rozliczeniowe – urlop wychowawczy | str. 646
12.8.13.6. Dokumenty rozliczeniowe, gdy pracownik, który korzysta z urlopu wychowawczego, jest zatrudniony u kilku pracodawców | str. 647
12.8.13.7. Dokumenty rozliczeniowe – urodzenie dziecka w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego | str. 647
12.8.14. Zmniejszenie etatu pracownikowi, który ma prawo do urlopu wychowawczego, a ustalenie wysokości wynagrodzenia | str. 649
12.8.15. Świadczenia uzyskiwane przez pracownika w trakcie choroby, urlopów związanych z rodzicielstwem a składki ZUS | str. 650
12.8.15.1. Dodatkowy składnik wynagrodzenia wypłacany za okres choroby | str. 650
12.8.15.2. Składka na ubezpieczenie grupowe finansowana przez pracodawcę w okresie choroby | str. 654
12.8.16. Świadczenia finansowane przez pracodawcę w trakcie urlopu wychowawczego lub pobierania zasiłku macierzyńskiego a podstawa wymiaru składek | str. 655
12.8.17. Zasiłek macierzyński po ustaniu zatrudnienia | str. 658
12.9. Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego | str. 660
12.9.1. Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego | str. 660
12.9.2. Dokumenty uprawniające do wypłaty zasiłku z ubezpieczenia wypadkowego z tytułu stosunku pracy | str. 666
Rozdział 13
Obowiązki płatnika składek i podatku | str. 669
13.1. Koniec roku – obowiązki płatnika składek | str. 669
13.1.1. R oczna informacja | str. 669
13.1.2. ZUS IWA | str. 670
13.2. Koniec roku – obowiązki płatnika podatku | str. 671
13.2.1. Uwagi wprowadzające | str. 671
13.2.2. PIT -4R | str. 673
13.2.3. PIT -11 | str. 676
13.2.3.1. Uwagi ogólne | str. 676
13.2.3.2. Identyfikator w PIT -11 | str. 682
13.2.3.3. PIT -11 w przypadku śmierci pracownika w trakcie trwania stosunku pracy | str. 682
13.2.3.4. Przychód z praw majątkowych – PIT -11 wystawiony na małżonka zmarłego pracownika | str. 683
13.2.3.5. Koszty uzyskania przychodów w PIT -11 | str. 684
13.3. Obowiązki płatnika składek i podatku z tytułu umowy o pracę w przypadku likwidacji firmy | str. 694
13.3.1. Wypłata wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy | str. 694
13.3.2. Powiadomienie organu egzekucyjnego | str. 694
13.3.3. Obowiązki wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych | str. 695
13.3.4. Obowiązki wobec urzędu skarbowego | str. 695
13.4. Obowiązki płatnika składek i zaliczki na podatek w przypadku przejęcia pracowników na podstawie przepisów art. 231 k.p. | str. 696
13.4.1. Przejęcie pracowników – obowiązki wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych | str. 696
13.4.1.1. Uwagi ogólne | str. 696
13.4.1.2. Pracodawca przejmowany | str. 696
13.4.1.3. Pracodawca przejmujący | str. 697
13.4.2. Przejęcie pracowników – obowiązki wobec urzędu skarbowego | str. 700
13.5. Nadpłata i niedopłata składek ZUS – obowiązki płatnika | str. 702
13.5.1. Nadpłata składek ZUS | str. 702
13.5.2. Niedopłata składek ZUS | str. 707
13.5.2.1. Uwagi ogólne | str. 707
13.5.2.2. Zwrot niedopłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe przez pracownika | str. 709
13.5.2.3. Były pracownik dokonuje zwrotu nienależnie pobranych świadczeń | str. 715
13.5.2.4. Finansowanie zaległych składek przez pracodawcę | str. 715
13.6. Obowiązki pracodawcy w przypadku śmierci pracownika | str. 719
13.6.1. Wyrejestrowanie pracownika z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego | str. 719
13.6.2. PIT -11 wystawiony na zmarłego pracownika | str. 720
13.6.3. Prawa majątkowe wpłacone małżonkowi lub innym osobom uprawnionym do renty rodzinnej | str. 720
13.6.4. Odprawa pośmiertna | str. 724
13.6.5. Prawa majątkowe po zmarłym pracowniku wchodzące do spadku | str. 724
Rozdział 14
Rozliczanie dodatkowych świadczeń uzyskiwanych przez pracowników | str. 725
14.1. Świadczenia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy i ochroną zdrowia pracowników | str. 725
14.1.1. Ubiór służbowy | str. 725
14.1.1.1. Składki ZUS | str. 726
14.1.1.2. Podatek | str. 727
14.1.2. Ekwiwalent za pranie | str. 728
14.1.2.1. Składki ZUS | str. 728
14.1.2.2. Ryczałt za pranie wypłacony w miesiącu, w którym pracownik chorował | str. 730
14.1.2.3. Podatek | str. 731
14.1.3. P osiłki i napoje finansowane przez pracodawcę | str. 732
14.1.3.1. Składki ZUS | str. 733
14.1.3.2. Podatek | str. 735
14.1.4. Okulary korekcyjne | str. 739
14.1.4.1. Składki ZUS | str. 740
14.1.4.2. Podatek | str. 741
14.2. Narzędzia pracy wykorzystywane do celów prywatnych | str. 743
14.2.1. Samochód służbowy do celów prywatnych | str. 743
14.2.1.1. Podatek | str. 743
14.2.1.2. Składki | str. 745
14.2.2. Telefon służbowy do celów prywatnych | str. 749
14.2.3. Ekwiwalent za używanie własnych narzędzi (komputer, telefon) | str. 750
14.2.3.1. Składki ZUS | str. 751
14.2.3.2. Podatek | str. 751
14.3. Samochód prywatny do celów służbowych | str. 752
14.3.1. Ryczałt | str. 753
14.3.2. Kilometrówka w jazdach lokalnych | str. 755
14.3.3. Zwrot kosztów używania przez pracownika pojazdu do celów służbowych poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy | str. 756
14.4. Świadczenia rzeczowe i niematerialne przekazywane pracownikom | str. 757
14.4.1. Upominki okolicznościowe przekazywane pracownikom | str. 757
14.4.2. Bony towarowe sfinansowane ze środków obrotowych firmy | str. 759
14.4.3. Dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika | str. 760
14.4.4. Dofinansowanie kształcenia a składki ZUS | str. 761
14.4.5. Dofinansowanie kształcenia a podatek dochodowy | str. 762
14.4.6. Ubezpieczenie grupowe finansowane przez pracodawcę | str. 764
14.4.6.1. Ubezpieczenie grupowe a przychód ze stosunku pracy | str. 764
14.4.6.2. Składka na ubezpieczenie grupowe częściowo sfinansowana przez pracodawcę | str. 766
14.4.7. Impreza integracyjna | str. 769
14.4.7.1. Podatek | str. 769
14.4.7.2. Składki | str. 772
14.4.8. Udostępnienie pracownikowi mieszkania najętego przez pracodawcę | str. 772
14.4.8.1. Udostępnienie pracownikowi mieszkania najętego przez pracodawcę przychodem ze stosunku pracy | str. 772
14.4.8.2. Udostępnienie pracownikowi mieszkania najętego przez pracodawcę a składki ZUS | str. 774
14.4.9. Pakiety medyczne | str. 779
14.4.9.1. Składki ZUS | str. 779
14.4.9.2. Nieodpłatne świadczenie dla pracowników – podatek | str. 780
