Szkoła Główna. Tom 2

Książka jest kontynuacją badań nad Szkołą Główną. Autorzy zawartych w niej artykułów stawiają pytania o warunki i charakter międzypokoleniowej wymiany intelektualnej w tej uczelni oraz o sposoby i zasięg oddziaływania ukształtowanych w niej ideałów naukowych, systemu wartości i postaw inteligenckich na różne środowiska społeczne w Królestwie Polskim i poza nim. Potrzeba dalszych badań i pomysły na kolejne artykuły rodziły się podczas przyjacielskich rozmów na tematy podejmowane w pierwszym przygotowanym przez nas tomie oraz wyłaniały się w trakcie prowadzonych przy jego okazji kwerend i lektur. Wspierało je poczucie konieczności uzupełnienia, skorygowania, aktualizacji dotychczasowej wiedzy. Wola konfrontacji zarówno z prawdami krzepiącymi, jak i trudnymi. W ten sposób opracowany przed kilku laty projekt uzyskiwał kolejne konkretyzacje, a także procesualnie podlegał weryfikacji indywidualnych zainteresowań i przeświadczeń co do pożytków naukowych wynikających z powrotów do biografii, tekstów, misji ludzi Szkoły Głównej. Do ich meandrycznego życia publicznego i do prywatności. Tak w intelektualnej wymianie uwiarygodniała się trwałość historii Szkoły Głównej jako źródła i probierza zadań, pasji i odpowiedzialności inteligencji. Trwałość niezależna od historycznych uwarunkowań i koniunktur, choć ustalana w ich kontekście. Z tekstu Od redaktorów. Powracanie do Szkoły Głównej The book is a continuation of the research on Szkoła Główna (the Main School). The authors of the articles collected in the publication pose questions about the conditions and the nature of the intergenerational exchange in that higher-education institution, as well as the ways and the extent in which the academic ideals, the value system and the intellectual attitudes formed there influenced the social milieus in the Kingdom of Poland and beyond.

Od redaktorów. Powracanie do Szkoły Głównej 7 INSPIROWANIE Magdalena Rudkowska, Zamęt i harmonia. Profesor Aleksander Tyszyński 11 Urszula Kowalczuk, Świadomość metodologiczna profesorów Szkoły Głównej. O kilku prelekcjach wstępnych 23 Damian Włodzimierz Makuch, Autorytet profesora. Henryk Struve i jego uczniowie w świetle korespondencji 49 Magdalena Derwojedowa, Językoznawstwo w Szkole Głównej 81 MEDIOWANIE Anna Janicka, Szkoła Główna na łamach „Przeglądu Tygodniowego”: 1866–1869 91 Marta M. Kacprzak, Wydział Filologiczno-Historyczny Szkoły Głównej na kartach „Biblioteki Warszawskiej” (1862–1869) 107 REZONOWANIE Ewa Ihnatowicz, Duch Szkoły Głównej, gdy Szkoły jeszcze nie było 157 Lena Magnone, Sikorki i siłaczki. Transmisja ideałów pokolenia Szkoły Głównej do kręgów kobiecych 173 Eliza Kącka, Ideał zwykłego życia. O wspomnieniach Andrzeja Rocha Świętochowskiego 203 PAMIĘTANIE Grzegorz Marchwiński, Kultura w cieniu polityki. Publiczne wspominanie Szkoły Głównej na przełomie lat 70. i 80. XIX wieku 219 Dorota Kielak, Rok 1862 w 1915, czyli jak społeczna pamięć o Szkole Głównej towarzyszyła reaktywowaniu polskiego Uniwersytetu Warszawskiego 243 PRZEMIESZCZANIE Renata Stachura-Lupa, Z Krakowa do Warszawy, z Warszawy do Krakowa. Wykładowcy Szkoły Głównej: Adam Bełcikowski, Karol Estreicher i Stefan Pawlicki 267 Dawid Maria Osiński, Ze Szkoły Głównej w świat – Dybowski, Rejchman, Wokulski 285 Bibliografia 327 Indeks osób 345