Sceniczne metamorfozy mitu

W publikacji zaprezentowano analizy kulturoznawcze wybranych spektakli adaptujących mity antyczne z kręgu kultury śródziemnomorskiej w obrębie estetyki postmodernizmu. Autorka podjęła pierwszą na rodzimym gruncie transdyscyplinarną analizę recepcji mitów we współczesnym teatrze polskim. Wybrała przykłady z twórczości czwórki polskich reżyserów teatralnych (Maja Kleczewska, Michał Zadara, Jan Klata, Antonina Grzegorzewska), w spektaklach których szczególnie wyraźnie i często można dostrzec inscenizację mitu. Porządkując obszar ich dokonań, autorka posłużyła się własną typologią i wyróżniła strategie ujmowania mitu przez poszczególnych twórców. „Autorka pisze o trudnych kwestiach i złożonych problemach w sposób zwięzły i prosty (co nie znaczy upraszczający) [...] Jej praca nie tylko rzuca nowe światło na twórczość czwórki wybitnych reżyserów, dowodząc ich silnego zakorzenienia w najdawniejszej tradycji teatru i dramatu światowego, lecz także stanowi ważny przyczynek do badań nad relacjami sztuki/sztuki teatru i mitu. Analizy spektakli są szczegółowe, precyzyjne i nierzadko odkrywcze. Prowadzą do bardzo ciekawych wniosków i pobudzają do myślenia. Starannie dobrany materiał ilustracyjny dodatkowo je wzbogaca, dając odbiorcom pogląd na estetykę omawianych spektakli oraz na indywidualny styl twórców inscenizujących opowieści mityczne. Oryginalna typologia poszerza konteksty ich dokonań, powiązując je z szerszym zapleczem kulturowym”. Z recenzji prof. dr hab. Anny Burzyńskiej (UJ)

Wprowadzenie 9 Koncepcja badań 9 Badanie teatru – autoanaliza widza/badacza 16 Podziękowania 22 Rozdział I. Mit na scenie 25 Praca mitu/praca nad mitem 27 Artystyczna praca nad mitem 37 Rozdział II. Maja Kleczewska. Mityczne podglądanie ekstremum 59 Fedra. Mit ucieleśniony 60 Intertekstualna ewolucja mitu. Baza spektaklu 63 Eurypides, Hipolit uwieńczony 63 Seneka, Fedra 72 Per Olov Enquist, Dla Fedry 76 István Tasnádi, Fedra fitness 84 Transtekstualność mitu 89 Transtekstualność mitu na scenie 93 Fedra 95 Arycja 99 Tezeusz 101 Hipolit 103 Minotaur/Minitaur 105 Teramenes, Enona, Panope 107 Sceniczny indeks mitu 110 Oresteja. Mit rozbity 120 Mitopojetyczna transtekstualność w sztuce postmodernizmu 123 Transtekstualność na scenie 126 Penetrowanie kanonu. Oresteja Ajschylosa i Ifigenia w Aulidzie Eurypidesa 126 Skandynawski krajobraz destrukcji. Sceny z życia małżeńskiego Ingmara Bergmana 130 Intertekstualne przypadki nieszczęścia. Godziny Davida Hare 132 Intensyfikacja kobiecej Inności. Kasandra Christy Wolf 132 Ethos i aisthesis – inspiracje etyczne i estetyczne. Makbet i Opis obrazu Heinera Müllera 134 Rozdział III. Michał Zadara. Postpolityczny flâneur 143 Oresteja. Mit pamięci uszkodzonej 148 Między wstydem a winą. Mit początków państwowości 150 Muzyczna lokalizacja matrycy mitycznej 153 Dramatyczna lokalizacja matrycy mitycznej. Wielka narracja komunizmu 157 Agamemnon 1945. Porządkowanie chaosu 157 Ofiarnice 1956. Chaos zamrożony 166 Łaskawe 1971. (De)stabilizacja chaosu 169 Przepisać tekst, zabić mit. Sceniczny intertekst w inscenizacjach Rasynowskich 173 Dyskurs przemocowy 173 Etyczna „polityczność” kultury 178 Ifigenia. Nowa tragedia. Huragan „hochsztaplerskich idiotyzmów” 183 Fedra. U-topijna polityczność uczuć 193 Hipolit – pogardliwy buntownik 196 Arycja – upokorzony wojownik 198 Fedra – podstarzała gwiazda estrady 199 Tezeusz – chełpliwy poszukiwacz przygód 200 Rama audiowizualna 201 Anty-Edyp. „Każdy ma swoje małe maszyny” 206 Rozdział IV. Jan Klata. Muzyczność rewolucji 233 Oresteja. „Zapis szaleństwa świata” 234 Król Edyp. Eksperymentalny recycling 262 Muzyczny second-hand Strawińskiego 262 Muzyczno-mityczny bricolage Klaty 269 Rozdział V. Antonina Grzegorzewska. Przepisywanie mitu 289 Ifigenia. „Wojna to permanentny orgazm trupów” 299 Tauryda. Apartado 679. „Okrutna korrida obojętności” 326 Bibliografia 351 Materiały multimedialne 369 Nagrania spektakli 371 Spis ilustracji 373