Ojciec purytanin

Interdyscyplinarne studium pamiętników i autobiografii powstałych w środowisku XVII-wiecznych purytanów angielskich. Autorka bada związki między regułami werbalnej ekspresji emocji obowiązującymi w społeczności purytańskiej a praktyką wyrażania uczuć przez jej konkretnych członków w kontekście przeżywania przez nich ojcostwa. Struktura pracy podąża za naturalnym cyklem życia rodziny i zmieniającą się rolą ojca w życiu dziecka. Zaproponowany układ problemowo-chronologiczny pozwala prześledzić ewolucję postaw i emocji towarzyszących autorom rozpatrywanych źródeł na różnych etapach ich doświadczenia ojcostwa, osadzonego w bardzo wyrazistym kontekście religijnym. Analizując materiał źródłowy, autorka posługuje się koncepcją wspólnoty emocjonalnej zaproponowaną przez amerykańską badaczkę Barbarę Rosenwein. In the light of the seventeenth-century memoirs and autobiographies of English puritans, the author researches the relationships between the rules of the verbal expression of emotions existing in this community and the practice of expressing feelings by its particular members. She follows the evolution of attitudes and emotions, which accompany the authors of the presented sources at various stages of their fatherhood, set in a very specific religious context. The author uses the notion of emotional community, conceived by an American researcher, Barbara Rosenwein.

Wstęp 7 1. Wspólnota emocjonalna 11 2. Purytańska wspólnota emocjonalna 16 3. Baza źródłowa – dlaczego ego-dokumenty? 18 4. Autorzy źródeł i ich dzieła 26 4.1. Nehemiah Wallington 28 4.2. Ralph Josselin 29 4.3. Adam Martindale 31 4.4. Henry Newcome 33 4.5. Joseph Lister 35 4.6. Leonard Wheatcroft 36 4.7. Isaac Archer 38 ROZDZIAŁ 1. W oczekiwaniu na ojcostwo 41 1.1. Ojcostwo jako dar 41 1.2. Ciąża – mężczyzna w roli przyszłego ojca 45 1.3. Poród – rola ojca 66 ROZDZIAŁ 2. Doświadczanie codzienności – ojcostwo w praktyce 90 2.1. Ząbkowanie 91 2.2. Samodzielne chodzenie 93 2.3. Strój dziecka 95 2.4. Karmienie piersią – perspektywa ojcowska 96 2.5. Zaspokajanie potrzeb dzieci a poczucie tożsamości ojca 109 2.6. Radość i ojcowska duma w codzienności 114 2.7. Dyscyplina i kary 117 2.8. Problemy wychowawcze i rodzicielskie porażki 122 2.9. Edukacja 145 2.9.1. Najwcześniejszy etap edukacji 147 2.9.2. Finansowe i emocjonalne aspekty edukacji starszych dzieci 152 2.9.3. Edukacja religijna 161 2.10. Bycie ojcem dorosłych dzieci 171 2.10.1. Dzieci na rynku pracy 172 2.10.2. Finansowe wspieranie dorastających i dorosłych dzieci 192 2.10.3. Małżeństwa dzieci i zmiany w roli ojca 197 ROZDZIAŁ 3. Najtrudniejsze doświadczenia ojcostwa – wypadki, choroby, śmierć dzieci 210 3.1. Wypadki 211 3.2. Choroba 227 3.2.1. Choroba dziecka jako dopust Boży – zawierzenie 229 3.2.2. Choroba dziecka a grzech rodziców – niepokój, wątpliwość, poczucie winy 232 3.2.3. Modlitwa w intencji chorego dziecka – lęk, uległość, radość 238 3.2.4. Obecność przy chorującym dziecku 242 3.2.5. Chore ciało dziecka – współcierpienie 247 3.2.6. Nieprzespane noce – zmęczenie i strach 251 3.2.7. Leczenie chorującego dziecka – niepokój, poruszenie, desperacja 255 3.2.8. Ospa i dżuma – panika i bezradność 264 3.2.9. Powrót dzieci do zdrowia – radość, ulga, wytchnienie 272 3.3. Śmierć 275 3.3.1. Śmierć spodziewana 277 3.3.2. Śmierć dobra i śmierć zła282 3.3.3. Emocje ukryte w konwencji – jak napisać o śmierci dziecka? 286 3.3.4. Spokój i pokorna rezygnacja 292 3.3.5. Poczucie winy, wyrzuty sumienia, gniew i złość 296 3.3.6. Wiek dziecka a emocje towarzyszące jego śmierci 301 3.3.7. Żałoba – zmieniające się emocje i uczucia 306 3.3.8. Ból zapisany w pamięci 325 3.3.9. Emocje uspokojone – powrót do normalnego życia 328 Zakończenie 333 Aneks. Dzieci autorów źródeł 339 Bibliografia 341 Indeks osób 354 Indeks rzeczowy 358 Summary 363