Annie Proulx

Annie Proulx należy do grona najważniejszych współczesnych pisarzy amerykańskich związanych z nurtem literatury regionalnej. Urodziła się w 1935 roku w Norwich w stanie Connecticut. Przed swoim debiutem literackim, na początku lat 80. na łamach czasopisma Esquire, wydała kilka poradników, m.in. ogrodniczych. W 1988 roku ukazała się jej pierwsza książka - tom krótkiej prozy Pieśni serca i inne opowiadania, a cztery lata później pierwsza powieść Pocztówki. Literacki dorobek Proulx obejmuje pięć powieści, cztery zbiory opowiadań i jedną książkę wspomnieniową. Na kanwie jej utworów powstały dwa głośne filmy kinowe - Kroniki portowe (2001) i Tajemnica Brokeback Mountain (2005) - oraz serial telewizyjny Drwale (2020). Proulx jest laureatką nagrody Pulitzera, National Book Award i PEN/Faulkner Award. W wymiarze filozoficznym i egzystencjalnym pisarstwo Proulx sytuuje się w tradycji naturalizmu. Człowiek w jej prozie to byt biologiczny, nierzadko albo w pewien sposób ograniczony przez czynniki fizyczne, albo napędzany przez bodźce, nad którymi nie ma kontroli. Pisarka z reguły portretuje przedstawicieli nizin społecznych, ludzi niemających już sił, by próbować przełamać impas, w jakim się znaleźli. Jak najdalszy od idyllicznych sentymentów sposób pisania o doświadczeniu miejsca osadza jej twórczość w nurcie tzw. nowego regionalizmu. Proulx wywraca na nice pastoralne konwencje opisu krajobrazu, pokazując, jak degradujące dla ludzkiej psychiki bywa ciężkie życie pośród pięknej przyrody. Obserwuje zarazem procesy utowarowienia kultury regionalnej, odbierając je jako symptomy niebezpiecznej tendencji ery globalizacji. The philosophical underpinnings and existential implications of Annie Proulx’s fiction situate it in the tradition of literary naturalism. The writer portrays characters from the lower social classes, people who are unable to overcome the impasse in which they have found themselves. Far from idyllic sentiments, Proulx’s approach to the experience of place connects her to the writers associated with so-called new regionalism. She shows the degrading influence of the life amidst beautiful natural surroundings on individual human psyche. Proulx looks closely at the processes of the commodification of regional culture and interprets them as symptoms of a dangerous global tendency.

Marek Paryż Wstęp Annie Proulx: „Cokolwiek odkryjesz i zobaczysz, tego, co najlepsze, już nie ma” 7 Maja Daniel Pieśni serca i zwodnicze żądze: naturalizm w krótkiej prozie Annie Proulx 15 Marek Paryż Geografia kulturowa Stanów Zjednoczonych w Pocztówkach 33 Elżbieta Klimek-Dominiak Mężczyźni w żałobie, dzieci i morze: smutek pozbawiony praw a (od)budowanie relacji w Kronice portowej 57 Alicja Piechucka „Bez Polaków nie byłoby Ameryki”. Obraz Polonii amerykańskiej w Akordeonowych zbrodniach 77 Elżbieta Horodyska Krytyczny regionalizm a progresywna przestrzeń teksaskiego panhandle w powieści As w rękawie 107 Jadwiga Maszewska Obrazy Wyoming w zbiorach opowiadań Close Range: Wyoming Stories i Bad Dirt: Wyoming Stories 2 121 Dominika Ferens Dlaczego Tajemnica Brokeback Mountain nie jest tragedią? 139 Józef Jaskulski Tanie Pogranicze, czyli obrzeża kapitałocenu: Dobrze jest, jak jest 157 Małgorzata Rutkowska Bird Cloud: wymarzony (?) dom Annie 179 Justyna Włodarczyk Drwale, czyli o antropocenie (prawie) bez patosu 197