Prezentowana praca zbiorowa jest panoramicznym spojrzeniem na obecny stan badań nad postrzeganiem natury w Polsce XV–XVIII wieku. Zamieszczono w niej rozprawy omawiające zarówno principia wczesnonowożytnej wiedzy o naturze, uwarunkowania sposobów jej rozumienia i doświadczania, jak i przykłady jej imaginatywnych oraz praktycznie zorientowanych transformacji. ****** Nature in Intellectual, Literary and Artistic Culture in Old Poland A collection of works which offers a panoramic perspective on the state of research concerning the perception of nature in 15th–18th century Poland. It includes dissertations on the principles of early modern natural science, the conditions necessary to understand and explore it and the examples of imaginary and practical oriented transformations.

Alina Nowicka-Jeżowa, Elwira Buszewicz, Justyna Dąbkowska-Kujko Twórcy doby wczesnonowożytnej w poszukiwaniu natury 7 I. Natura i wiedza Elwira Buszewicz (Uniwersytet Jagielloński) „Bóg i lepsza natura”. Stwórca i stworzenie w polskiej myśli teologicznej. Rekonesans 21 Jakub Koryl (Uniwersytet Jagielloński) Maîtres et possesseurs de la nature. Filozoficzne uzasadnienie nowożytności 49 Hanna Szabelska (Uniwersytet Jagielloński) Recepcja myśli Isaaca Newtona w polskiej filozofii eksperymentalnej na przykładzie dyskusji o prawach natury (Jan Śniadecki) 113 Grzegorz Raubo (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza) Od niebieskich znaków do kosmosu nowej astronomii: komety i wszechświat w Prognostyku Jana Bohomolca 136 II. Natura i sztuka Barbara Niebelska-Rajca (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II) Małpa i lustro. O kilku aspektach pojęcia natury w dawnej refleksji estetycznej 165 Michał Janocha (Uniwersytet Warszawski) Ewolucja obrazu natury w malarstwie ikonowym na terenie Polski w epoce nowożytnej 181 Katarzyna Krzak-Weiss (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza) Natura w drewnie wyrzezana. O drzeworytach z polskich zielników drukowanych w XVI stuleciu 198 III. Natura w literaturze Andrzej Borowski (Polska Akademia Umiejętności) Baltazar Castiglione o naturze i naturalności. Uwagi tłumacza 223 Marta Zyśko (Uniwersytet Warszawski) Wizja natury w pismach Francesca Petrarki 236 Justyna Dąbkowska-Kujko (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II) Język i natura, język w naturze. Lingua Erazma z Rotterdamu 259 Marek Prejs (Uniwersytet Warszawski) Natura naturata i natura naturans – komplementarność czy koincydencja? Strategie poetyckie doby renesansu i baroku: rekonesans 274 Agata Starownik (Uniwersytet Warszawski) Dlaczego „z morza wszytki gwiazdy żyją”? Źródła, znaczenia i funkcje motywu gwiazd pijących morze u Jana Kochanowskiego 288 Monika Szczot (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza) Pieśń o potopie. Od Jana Kochanowskiego do Stanisława Grochowskiego 313 Janusz S. Gruchała (Uniwersytet Jagielloński) Katastrofa naturalna – Boża przestroga. Zapał srogi góry neapolitańskiej Fryderyka Szembeka 330 Tomasz Chachulski (Polska Akademia Nauk) Akceptacja, podziw, lęk. Natura w twórczości Franciszka Karpińskiego 344 IV. Natura zawładnięta / Natura i (agro)kultura Maria Wichowa (Uniwersytet Łódzki) Ars agriculturae w staropolskim piśmiennictwie rolniczym 357 Bernadetta M. Puchalska-Dąbrowska (Uniwersytet w Białymstoku) Obrazy natury w relacjach z podróży królewicza Władysława Wazy do krajów Europy Zachodniej (1624–1625) 390 Aleksandra Jakóbczyk-Gola (Muzeum Historii Polski, Uniwersytet Warszawski) Gabinety osobliwości natury. Barokowe ogrody w świetle kultury kolekcjonowania 410 Joanna Partyka (Polska Akademia Nauk) Natura i/a kuchnia 434 Bibliografia, opracowała Aleksandra Jakóbczyk-Gola 445 Indeks osób 469

Koszyk

Obraz natury w kulturze intelektualnej literackiej i artystycznej doby staropolskiej