Krasiński Świadectwo

„Proponuję Czytelnikowi podróż w głąb doświadczenia Krasińskiego, które obejmuje zarówno traumę wojny, obozów, stalinowskiego więzienia, jak i ustanawianie siebie jako pisarza-świadka, który nakłada na siebie nieustanne zobowiązanie pisania i ogłaszania świadectwa”. Z rozdziału Świadectwo jako projekt literacki i egzystencjalny Literatura w opowieści Agnieszki Kramkowskiej-Dąbrowskiej o twórczości Janusza Krasińskiego to zmaganie, które dzieje się nie tylko w momencie pracy twórczej, lecz także w wyborach życiowych i pojmowaniu sensu własnej egzystencji. Autorka, prezentując ten artystyczno-egzystencjalny projekt, zanurza Czytelnika w życiorys pisarza, ogłaszany również w wypowiedziach autobiograficznych. Obok dzieła jego życia, pięciotomowego cyklu powieściowego, pokazuje próby poetyckie, dramaty, opowiadania oraz utwory niepublikowane, publikowane częściowo, zniekształcane przez cenzurę i autocenzurę, nieudane. Odkrywcza podróż proponowana Czytelnikowi przez autorkę prowadzi też w głąb epoki, w której żył Janusz Krasiński. PROJEKT: EGZYSTENCJA I LITERATURA Seria poświęcona jest wybitnym polskim pisarzom – ich twórczości ujmowanej przez nich samych i interpretowanej przez krytyków jako projekt egzystencjalny, jako próba ustanowienia i zapisania siebie i swojego sposobu odczytywania sensów rzeczywistości, indywidualnego oglądu różnych jej sfer – społecznej, politycznej, etycznej, kulturowej, metafizycznej. Istotnymi kategoriami wyjaśniającymi pisarskie dzieło są w tym przypadku biografia, tożsamość oraz kształtujące je szeroko rozumiane doświadczenie: cielesne i zmysłowe, psychiczne i społeczne, historyczne i polityczne, etniczne i estetyczne, religijne i duchowe... W serii ukazały się tomy: Agnieszka Katowska, Witkacy. Etyka Marzena Woźniak-Łabieniec, Rymkiewicz. Metafizyka Maciej Urbanowski, Brzozowski. Nowoczesność Anna Legeżyńska, Hartwig. Wdzięczność Tomasz Garbol, Miłosz. Los Adrian Gleń, Stasiuk. Istnienie

9 Wykaz skrótów 11 Świadectwo jako projekt literacki i egzystencjalny 19 CZĘŚĆ I. „Jestem pisarzem” 21 Rozdział 1. Trzy życiorysy 21 Życiorys encyklopedyczny 27 Życiorys opowiedziany 45 Życiorys „archiwalny” 49 „Wewnętrzny żar” 57 Rozdział 2. Świadek historii 57 Debiut poetycki 73 Opowiadania więzienne 84 Rozrachunek z młodzieńczą konspiracją 91 (Anty)przypowieść o wózku 104 „Moja książka kryje morderców” 109 Rozdział 3. Świadek codzienności 109 Ciekawość świata 115 Metafizyka uboju 117 Opowieści z prowincji 123 Rozdział 4. „Życie w dramacie” 123 Pozorny absurd 126 Wobec śmierci 132 Domowe przesłuchanie 136 Studium osaczenia 138 Śmierć i muzyka 141 Ciało cierpiące 144 Diagnoza najbardziej aktualna 145 Świadectwo lektury 147 Laboratorium człowieczeństwa 151 CZĘŚĆ II. „Krwawy ślad na piśmie” 153 Rozdział 1. Dzieło życia 153 Pięcioksiąg 159 Geneza 173 Rozdział 2. Na stracenie 173 W matni bezpieki 181 „Tu jest Polska” 191 Pisanie jako praca pamięci 198 Między wyznaniem a świadectwem 207 Rozdział 3. Twarzą do ściany 207 Przełamywanie ciszy 211 Milion oczu Stalina 215 Panorama historyczna 217 „Dusza musi mieć jakiś znak na grobie” 218 Szymon Słupnik 222 „Dziwne cierpkie uspokojenie” 227 Rozdział 4. Niemoc 227 „Bezmarkowy szwajcar” 230 Czerwona „czarodziejska góra” 238 Bildung Szymona Bolesty 245 Artystyczne credo 248 „Komuna, ona wszystko zabierze” 255 Rozdział 5. Przed agonią 255 Kronika PRL 263 Szymon – obywatel PRL 266 Los równoległy 269 Senne wizje i diagnozy rzeczywistości 275 Rozdział 6. Przełom, czyli pożegnanie 275 Zakończenie alternatywne – Bracia syjamscy z San Diego 276 Przełom 281 Dzieje utraconej przyjaźni 285 Bolesta staje obok Krasińskiego 292 „To jest koniec, ślepnę!” 295 Powód do pisania – powód do życia 297 Bibliografia 305 Nota edytorska 307 Indeks