Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo 10(13) 2020

Wydanie poświęcone literackim przejawom agonu. Kategorię tę wykorzystano do analizy relacji pomiędzy epokami, prądami, a przede wszystkim między pokoleniami twórców i poszczególnymi autorami. Spoglądając przez pryzmat agonu na literaturę różnych narodowości i różnych dekad, autorzy zebranych w tomie tekstów problematyzują podstawowe dla filologii zagadnienia, takie jak sposób przyswajania i odrzucania „wpływu”, kształtowanie się pisarskiej indywidualności, dialog z tradycją i współczesnością, kryteria oceny dzieł sztuki czy formowanie się badawczych legend i stereotypów. Szczególne miejsce w numerze zajęły artykuły poświęcone wyjątkowemu w polskiej kulturze pojedynkowi romantycznych wieszczów, krytycznie reinterpretujące wciąż żywy sposób myślenia o pierwszej połowie XIX wieku, zapoczątkowany przez Manfreda Kridla w książce Antagonizm wieszczów. Rzecz o stosunku Słowackiego do Mickiewicza (wyd. 1925). Wszystkie te propozycje badawcze dostarczają odpowiedzi na pytanie o atrakcyjność literaturoznawstwa kompetytywnego, a przynajmniej prowokują pytania o sens i znaczenie prowadzonych w kulturze pojedynków. W dziale Pożytki filologiczne jak zwykle prezentujemy interesujące studia przypadków, które tym razem stawiają w centrum postaci Poggio Braccoliniego, Jarosława Marka Rymkiewicza, Henryka Sienkiewicza i Wiktora Gomulickiego.

Agony. Od Redakcji 13 POJEDYNEK WIESZCZÓW LESZEK ZWIERZYŃSKI, Wizja mistyczna − wizja poetycka. Sploty późnej poezji Mickiewicza i Słowackiego 17 EWA HOFFMANN-PIOTROWSKA, Adam Mickiewicz − domniemany czytelnik dramatu Ksiądz Marek Słowackiego 35 MICHAŁ KUZIAK, Anhelli Słowackiego − efekt lektury mickiewiczo-logicznej 51 ANNA RZEPNIEWSKA, „Matka Boska w śmiech parschła”. Agon ukryty? 67 BERNADETTA KUCZERA-CHACHULSKA, Mickiewicz−Słowacki. Estetyczna wartość opozycji 83 MAGDALENA BĄK, Nienawidzę i kocham. Miejsce Mickiewicza i rola autorytetu w korespondencji Słowackiego 95 EWA SZCZEGLACKA-PAWŁOWSKA, Agon i arcydzieło. [Pan Baron] Adama Mickiewicza wobec „pokusy poetyckiej a` la Słowacki” 107 OLAF KRYSOWSKI, Dlaczego Słowacki „pisał Mickiewiczem”? O genezyjskim przesłaniu fragmentu epickiego [Konrad Wallenrod] 123 KAROL SAMSEL, „Bo wajdelotom powiem − że na ciele jesteś kosmaty”. Dekonstrukcja mitów Mickiewiczowskich w [Wallenrodzie] Słowackiego 137 MAŁGORZATA SOKALSKA, U stóp pomników. Kantaty okolicznościowe ku czci Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego 151 URSZULA MAKOWSKA, Ananas vs jabłko, czyli sława popularna wieszczów 171 JERZY FIEĆKO, Mickiewicz ukryty za Słowackim? Nota o trój-antagonizmie wieszczów w Psalmie żalu Krasińskiego 191 GRAŻYNAHALKIEWICZ-SOJAK, Strona Słowackiego? Norwid wobec tradycji wieszczów 213 AGONY, SPORY, ANTAGONIZMY... JANWAWRZYNIEC CZARNECKI,Muzycznoliteracki agon tożsamości: Konrad Wallenrod 227 ANNA SOBIECKA, Spory literackie Michała Bałuckiego 243 ELŻBIETA FLIS-CZERNIAK, Potęgowanie agonu, czyli o literackim starciu Józefa Albina Herbaczewskiego z Tadeuszem Micińskim 261 MARTA TOMCZOK, Nieagonistyczny charakter polskich studiów o literaturze Zagłady 277 DOMINIKA RUSZKIEWICZ, The Flyting of Dumbar and Kennedie as an Inverted Litany: The Scottish Perspective on a Poetic Agon 293 ANNA GAWARECKA, Tak samo, tylko lepiej? Jana Krˇesadly potyczki literackie 307 EWA WRÓBLEWSKA-TROCHIMIUK, Między agonem a antagonizmem. Chorwackie koncepcje idei polityki 321 ELVIRA GRŌZINGER, War and Peace: The Theme of Conflict in Modern Hebrew Literature of the Last Seventy Years 337 POŻYTKI FILOLOGICZNE MARTA WOJTKOWSKA-MAKSYMIK, O locie z wieży. Historia Poggia Braccioliniego o kardynale Bordeaux i szalbierzu oraz opowieść O księdzu, co złe wino miał z Facecyi polskich 355 JAN POTKAŃSKI, Prekursorzy Rymkiewicza 369 EWAKOSOWSKA, Wybrane aspekty recepcji twórczości Henryka Sienkiewicza na Śląsku. Rekonesans 385 JOANNA ZAJKOWSKA, „Negocjowanie znaczeń” − Gomulicki tłumaczy Niekrasowa 399 INDEKS OSÓB 415 Agons. Introduction 13 THE DUEL BETWEEN THE BARDS LESZEK ZWIERZYŃSKI, Mystical Vision − Poetical Vision. Entanglements of the Late Poetry of Mickiewicz and Słowacki 17 EWA HOFFMANN-PIOTROWSKA, AdamMickiewicz − The Presumed Reader of Słowacki’s Drama Ksiądz Marek [Father Marek] 35 MICHAŁ KUZIAK, Słowacki’s Anhelli [Anhelli] − The Effect of Mickiewicz- Inspired Readings 51 ANNA RZEPNIEWSKA, “Our Lady burst out laughing”. A Hidden Agon? 67 BERNADETTAKUCZERA-CHACHULSKA,Mickiewicz−Słowacki.The Aesthetic Value of Opposition 83 MAGDALENA BĄK, I Hate and I Love.The Place of Mickiewicz and the Role of Authority in Słowacki’s Letters 95 EWA SZCZEGLACKA-PAWŁOWSKA, Agon and a Masterpiece. Adam Mickiewicz’s Poem [“Pan Baron”] [“Mr Baron”] as an Example of a “Poetic Temptation a` la Słowacki” 107 OLAF KRYSOWSKI, Why Was Słowacki “Writing after Mickiewicz”? About a Genesian Message of the Epic Fragment [Konrad Wallenrod] [Konrad Wallenrod] 123 KAROL SAMSEL, “Or I will tell the wajdelots − of your shag-haired body”. Deconstruction of Mickiewiczian Myths in Słowacki’s [Wallenrod] [Wallenrod] 137 MAŁGORZATA SOKALSKA, At the Feet of Monuments. Commemorative Cantatas Celebrating Adam Mickiewicz and Juliusz Słowacki 151 URSZULA MAKOWSKA, Pineapple vs Apple, or the Popular Fame of the Bards 171 JERZY FIEĆKO, Mickiewicz Hidden behind Słowacki? A Note about Tri-Antagonism between the Bards in Krasiński’s Psalm żalu [Psalm of Sorrow] 191 GRAŻYNA HALKIEWICZ-SOJAK, On the Side of Słowacki? Norwid’s Attitude to the Tradition of the Bards 213 AGONS, DISPUTES, ANTAGONISMS... JAN WAWRZYNIEC CZARNECKI, Adam Mickiewicz’s Konrad Wallenrod [Konrad Wallenrod]: A Musicoliterary Agon of Identities 227 ANNA SOBIECKA, Michał Bałucki’s Literary Disputes 243 ELŻBIETA FLIS-CZERNIAK, Intensifying the Agon: A Comment on the Confrontation between Józef Albin Herbaczewski and Tadeusz Miciński 261 MARTA TOMCZOK, Non-Agonistic Character of Polish Studies of Holocaust Literature 277 DOMINIKA RUSZKIEWICZ, The Flyting of Dumbar and Kennedie as an Inverted Litany: The Scottish Perspective on a Poetic Agon 293 ANNA GAWARECKA, The Same Way but Better? Literary Disputes of Jan Křesadlo 307 EWA WRÓBLEWSKA-TROCHIMIUK, Between Agon and Antagonism. Croatian Concepts of the Idea of Politics 321 ELVIRA GRŌZINGER, War and Peace: The Theme of Conflict in Modern Hebrew Literature of the Last Seventy Years 337 PHILOLOGY IN USE MARTA WOJTKOWSKA-MAKSYMIK, Flight from the Tower. The Story about the Cardinal of Bordeaux and the Fraudster by Poggio Bracciolini and the Tale “O księdzu, co złe wino miał” [“About the Priest Who Had Bad Wine”] from Facecye polskie [Polish Facetiae] 355 JAN POTKAŃSKI, Rymkiewicz’s Predecessors 369 EWA KOSOWSKA, Reception of Henryk Sienkiewicz’s Works in Upper Silesia. A Reconnaissance 385 JOANNA ZAJKOWSKA, “Negotiating Meanings” − Gomulicki Translates Nekrasov 399 INDEX 415