Imię róży inaczej…

W prezentowanej publikacji przedstawiono dzieje skryptorium cystersów w Mogile do początku XVI w. Autorzy jako źródło do tych dziejów analizują powstałą w środowisku klasztornym w początkach XVI w. kronikę Mikołaja z Krakowa, która zawiera m.in. bogaty przekaz o skrybach oraz o efektach twórczości pisarskiej. W części II czytelnicy znajdą imienną listę osób pracujących w skryptorium XIII do XVI w. i odtworzony katalog ich dzieł. Autorzy zrekonstruowali ich życiorysy, zwłaszcza dane dotyczące wykształcenia, pochodzenia, aktywności naukowej, dydaktycznej, poglądów. Na podstawie przebadanych źródeł omawiają nie tylko dzieje opactwa, ale i charakter, organizację oraz rolę skryptorium klasztornego, przedstawiając przy tym nowe ustalenia badawcze, np. o funkcjonowaniu już w XIII w. dwóch specjalistycznych kręgów pisarzy dokumentowych i kodeksowych. Obecne opracowanie (wydanie pierwsze i drugie) należy traktować jako zapowiedź szerszej i pełnej pozycji. Następne ukażą się po udostępnieniu i zbadaniu całego klasztornego archiwum. Zgodnie z dalszymi planami, celem autorów pozostaje opracowanie i wydanie drukiem pełnej monografii skryptorium do początków wieku XVI. Wraz ze wzrostem zainteresowania badaniami skryptoriów niniejsza książka z pewnością zachęci, szczególnie młodych badaczy, do zgłębiania losów bibliotek i skryptoriów średniowiecznych klasztorów.

Charta Agendi Gratiarum 7 Skróty 9 Wprowadzenie 11 Część I. Kronika Mikołaja z Krakowa jako źródło do dziejów skryptorium klasztoru cystersów w Mogile 15 Wstęp 17 1. Sytuacja klasztoru w drugiej połowie XV i na początku wieku XVI 24 2. Środowisko powstania kroniki – skryptorium klasztoru cystersów w Mogile w drugiej połowie wieku XV 34 3. Twórca kroniki klasztoru cystersów w Mogile – Mikołaj z Krakowa 37 4. Kronika brata Mikołaja z Krakowa 40 5. Wątki dotyczące skryptorium i ksiąg zawarte w kronice Mikołaja z Krakowa 64 6. Informacje dotyczące skryptorium pominięte w kronice Mikołaja z Krakowa 87 Zakończenie 90 Część II. Personel skryptorium klasztoru cystersów w Mogile do początku wieku XVI 95 Wstęp 97 1. Zarys dziejów opactwa cystersów w Mogile do początków wieku XVI 105 2. Skryptorium – definicja, organizacja i jego rola 114 3. Osoby pracujące w średniowiecznym skryptorium w Mogile 118 3.1. Herman, opat klasztoru cystersów w Mogile 118 3.2. Brat Ludwik 122 3.3. Engelbert, mnich lubiąski, opat klasztorów cysterskich w Mogile i Byszewie – Koronowie 123 3.4. Brat Jan Wartenberg 127 3.5. Brat Arnold 131 3.6. Doktor Jakub z Paradyża 132 3.7. Mikołaj Brygier 145 3.8. Brat N – kopista 148 3.9. Brat Jerzy z Sambora. 149 3.10. Brat Mikołaj, iluminator 152 3.11. Opat Piotr Hirszberg 153 3.12. Brat Mikołaj z Krakowa, kronikarz klasztorny 155 3.13. Podsumowanie 157 Zakończenie 159 To nie jest ostatnie słowo 161 Bibliografia 163 Zusammenfassung 173 Indeks osobowy 181 Indeks geograficzny 187 O Autorach 189