Hamlet uzmysłowiony

Hamlet uzmysłowiony nie jest ścisłą analizą tekstu, nie jest też stricte pracą z zakresu filmoznawstwa, to próba połączenia dwóch wymiarów funkcjonowania Hamleta, mianowicie w kulturze wczesnej nowożytności (tekst) oraz w kulturze współczesnej (film). Hamlet uzmysłowiony nie jest ścisłą analizą tekstu, nie jest też stricte pracą z zakresu filmoznawstwa, ale raczej projektem z pogranicza orientacji badawczych, który uwzględnia różnicę pomiędzy reprezentacjami zmysłów w dwóch wymiarach funkcjonowania Hamleta w kulturze, z dodatkowym istotnym rozróżnieniem – wpływem różnicy płci poszczególnych postaci dramatu na reprezentacje doświadczeń angażujących zmysły. Rezultatem badawczym jest takie spojrzenie (by posłużyć się określeniem o zabarwieniu wizualnym) na uzmysłowiony dramat Szekspira, które potencjalnie może zaznaczyć się na polu badań nad Hamletem jako praca łącząca perspektywę genderowo-feministyczną z elementami antropologii kulturowej. Badania, które podejmują problematykę reprezentacji zmysłów na poziomie tekstu oraz na ekranie filmowym, to próba połączenia dwóch wymiarów funkcjonowania Hamleta, mianowicie w kulturze wczesnej nowożytności (tekst) oraz w kulturze współczesnej (film).

„Uprzejmość niewidomych” Wisławy Szymborskiej 12 Zamiast wstępu, czyli o tym, jak uzmysłowić (sobie) zmysły 14 Rozdział 1. Kulturowa architektura zmysłów Percepcyjne ekscesy – rzecz o niepokornej teorii naukowej 22 „Nie taki zmysł naturalny, jak go malują” 24 Wybór między „dobrą” a „złą” wersją „Hamleta” 30 Rozdział 2. Ślady życia sensualnego z dawnej epoki Na pozór nieuchwytne – zmysły w literaturze 36 Zmysły dają się „nakręcić” 38 Bohaterowie „Hamleta” jako (mniej bądź bardziej uważni) obserwatorzy i słuchacze 40 „Hamlet” i dwa efekty fabuły: wizualny (dramatyczny) i werbalny (narracyjny) 44 „Hamlet” intertekstualny, czyli związek literatury z filmem 47 Rozdział 3. Zmysły w teatrze, filozofii i medycynie w okresie wczesnej nowożytności „Miejcie oczy i uszy otwarte” 50 Od teorii do praktyki i z powrotem 58 Filozofowanie o zmysłach 63 Kreacja wczesnonowożytnego „ja” 68 Rozdział 4. Dramat Hamlet dramatem zmysłów Jak rozszyfrować „kod sensoryczny” dramatu? 74 „Źle się dzieje w państwie duńskim” – percepcyjne konsternacje wokół zjawisk nadprzyrodzonych 77 Między prawdą a fałszem, autentycznością a pozorem – relacje między bohaterami 86 Sieć dworskich informatorów 92 „Czyliś jest zbawionym duchem, / Czy potępieńca zjawą, czy owiany / Niebiańską wonią, czy piekielnym wichrem” (1.4.730–732)? 97 Wątki szpiegowskie – śledzony Hamlet w roli śledczego 103 Sztuka zastawiania zasadzki 108 „Pułapka na myszy” albo pułapka na zmysły 115 „Przemawianie sztyletami” i „pokazywanie duszy głębi” 121 Pomieszanie zmysłów, czyli szaleństwo Ofelii 127 „Reszta jest milczeniem” – krwawy widok sceny finałowej 132 Rozdział 5. Zmysły na ekranie: nowa zmysłowość Hamleta Trzy razy „Hamlet” filmowy: 1990, 1996, 2000 136 Pierwsze ujęcia a pierwsze wrażenia zmysłowe bohaterów i widzów 141 Różne wizje zjawy na ekranie 146 Widzieć i być widzianym, słyszeć i być słyszanym – relacje wzrokowe i słuchowe między filmowymi postaciami dramatu 150 Matnia intryg szpiegowskich w Elsynorze Zeffirellego, Branagha i Almereydy 158 Aberracyjne, filmowe zachowania Ofelii 175 Zmysły a skutki sceny finałowej 187 Zakończenie, czyli dlaczego Hamlet (jest) uzmysłowiony 192 Summary 196 Bibligrafia 198 Indeks osób 206