Tadeusz Mazowiecki’s Reports from Yugoslavia are being published on the 30th anniversary of the Srebrenica genocide. It was in protest against the passivity of the United Nations and the powerlessness of the international community that contributed to the Srebrenica tragedy that Mazowiecki made the unprecedented decision to resign from his position as Special Rapporteur in the former Yugoslavia. This volume presents the 18 reports that were drawn up during his mission from 1992 to 1995, along with the most important related documents and press materials from the Tadeusz Mazowiecki Collection, held at the Central Archives of Modern Records in Poland, and from private collections. The reports are an important source for studying the history of the conflict and the persecutions and atrocities following the breakup of Yugoslavia. They were later utilized by the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia in the trials of war criminals.
******
Tadeusz Mazowiecki. Pisma i dokumety. Raporty z Jugosławii 1992–1995
Raporty z Jugosławii Tadeusza Mazowieckiego, specjalnego sprawozdawcy Narodów Zjednoczonych ds. przestrzegania praw człowieka w byłej Jugosławii, ukazują się w 30. rocznicę ludobójstwa w Srebrenicy. Protestując wówczas przeciw bierności ONZ i bezradności społeczności międzynarodowej, które przyczyniły się do tej tragedii, Tadeusz Mazowiecki podjął bezprecedensową decyzję o rezygnacji z funkcji specjalnego sprawozdawcy. Publikacja zawiera 18 raportów, które powstały w trakcie jego misji w latach 1992–1995, oraz związane z nią najważniejsze dokumenty i publikacje prasowe. Podstawą wydania są dokumenty Organizacji Narodów Zjednoczonych uzupełnione o materiały z Archiwum Tadeusza Mazowieckiego przechowywanego w Archiwum Akt Nowych w Warszawie oraz ze zbiorów prywatnych. Raporty są istotnym źródłem do badań historii konfliktu, prześladowań i okrucieństw po rozpadzie Jugosławii. Wykorzystywał je później Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii w procesach zbrodniarzy wojennych.
Preface 9
Tadeusz Mazowiecki’s Mission, Roman Wieruszewski 15
Foreword to the 1993 Polish Edition, Tadeusz Mazowiecki 29
1992
First Report, 28 August 1992 35
Memorandum to the Secretary-General, 4 September 1992 59
Second Report, 27 October 1992 67
Statement to the Security Council, 13 November 1992 83
Third Report, 17 November 1992 87
Address to the General Assembly, 24 November 1992 133
Address to the Commission on Human Rights, 30 November 1992 139
1993
Address to the Commission on Human Rights, 9 February 1993 151
Fourth Report, 10 February 1993 157
Mission Notes, Roman Wieruszewski 249
Fifth Report, 5 May 1993 273
Sixth Report, 19 May 1993 297
Seventh Report, 26 August 1993 307
Eighth Report, 6 September 1993 321
Ninth Report, 17 November 1993 329
1994
Address to the Commission on Human Rights, 7 February 1994 393
Tenth Report, 21 February 1994 395
Address to the Meeting of Special Rapporteurs, Geneva 30 May – 1 June 1994 481
Eleventh Report, 10 June 1994 489
Twelfth Report, 4 August 1994 497
Thirteenth Report, 4 November 1994 507
Fourteenth Report, 13 December 1994 579
1995
Fifteenth Report, 16 January 1995 629
Address to the Commission on Human Rights, 27 February 1995 663
Sixteenth Report, 21 April 1995 667
Seventeenth Report, 5 July 1995 677
Summary of Field Office Operations, Geneva 27 July 1995 711
Eighteenth Report, 22 August 1995 719
Resignation
Statement of Resignation 754
Secretary-General’s Response 756
Dear Mr. Mazowiecki, This Destroys All Hope, Slavenka Drakulić 771
A Matter of Principle at the UN, Jeane Kirkpatrick 774
Between Stupidity and Hatred, Interview by Dawid Warszawski 789
The Final Report, Interview by Jerzy Turowicz 797
***
News Stories as Deadly as Snipers, Konstanty Gebert 809
Timeline of the Conflict 827
Bibliography 840
List of UN Bodies’ Resolutions 849
List of International Institutions 854
List of Illustrations 864
Index of Names 869
Index of Places 883
List of Abbreviations 892
Maps 894
