Trzydzieści pięć lat po wydaniu przez Annę Żarnowską i Andrzeja Szwarca pierwszego z serii klasycznych już tomów "Kobieta i…" poświęcamy historii kobiet zeszyt specjalny. Autorzy artykułów przeglądowych oceniają stan badań nad historią kobiet w poszczególnych epokach, diagnozują trudności z nią związane i wysuwają własne postulaty badawcze. Inne artykuły przynoszą szczegółowe badania: nad sarkofagiem Wibii Afinii, żony cesarza Treboniana Gallusa, dyskursem zdrowia i choroby w korespondencji kobiet z rodu Radziwiłłów, pozycją prawną kobiet w Księstwie Warszawskim oraz zawodem nauczycielki w Królestwie Polskim. Zeszyt zamyka debata nad historiografią kobiet w średniowieczu.
Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa (CC BY 4.0) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
******
Przegląd Historyczny, CLVI 2025, Issue 1, Women’s History
Thirty-five years after Anna Żarnowska and Andrzej Szwarc published the first in a series of now classic volumes entitled ‘Kobieta i...’ (‘Woman and...’), we are dedicating a special issue to the history of women. The authors of the review articles assess the state of research on the history of women in different eras, diagnose the difficulties associated with it, and put forward their own research proposals. Other articles present detailed studies: on the sarcophagus of Vibia Afinia, wife of Emperor Trebonianus Gallus, the discourse on health and illness in the correspondence of women from the Radziwiłł family, the legal status of women in the Duchy of Warsaw, and female teachers in the Kingdom of Poland. The issue concludes with a debate on the historiography of women in the Middle Ages.
The publication is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) (full license available at: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Słowo od redakcji – Kobiety i historia inności (Izabela Mrzygłód) 7
ROZPRAWY
ALEKSANDER WOLICKI – Świadectwa epigraficzne a badanie historii kobiet w starożytnej Grecji 9
PAWEŁ JANISZEWSKI – Afinia Gemina Baebiana, the Wife of Emperor Trebonianus Gallus, and the Great Ludovisi Battle Sarcophagus Commissioned for Her 35
BOŻENA POPIOŁEK, URSZULA KICIŃSKA, ANNA PENKAŁA-JASTRZĘBSKA – Kobiecy dwór magnacki w Rzeczypospolitej w XVIII wieku. Ludzie, struktura, podstawy finansowe 87
BERNADETTA MANYŚ – „I Cannot Write Often Due to a Contant Headache and Rhinitis”. Health and Illness Presented in Womens’s Correspondence in the House of Radziwiłł. Research Introduction 123
TOMASZ OPALIŃSKI – Pozycja społeczna i prawna kobiety w dobie Księstwa Warszawskiego w świetle procesów sądowych (na przykładzie powiatu śremskiego) 157
ALICJA URBANIK-KOPEĆ – Oddolna rewolucja a profesjonalizacja. Formalne warunki zdobywania zawodu nauczycielki domowej w kontekście przemian społeczno-
-kulturowych w Królestwie Polskim 1864–1904 213
BŁAŻEJ BRZOSTEK – Kłopoty z historią kobiet. Uwagi o badaniach dziejów najnowszych 247
DYSKUSJE
Dziwna historia. Polska mediewistyka o historii kobiet: defi cyty nie tylko źródłowe (Aneta Pieniądz, Małgorzata Kołacz-Chmiel, Grzegorz Pac; prowadzenie: Marcin R. Pauk, Marcin Zaremba) 281
*********
From The Editors – Women and the History of Otherness (Izabela Mrzygłód) 7
STUDIES
ALEKSANDER WOLICKI – Epigraphic Evidence and the Study of Women’s History in Ancient Greece 9
PAWEŁ JANISZEWSKI – Afinia Gemina Baebiana, the Wife of Emperor Trebonianus Gallus, and the Great Ludovisi Battle Sarcophagus Commissioned for Her 35
BOŻENA POPIOŁEK, URSZULA KICIŃSKA, ANNA PENKAŁA-JASTRZĘBSKA – The Women’s Magnate Court in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the Eighteenth Century. People, Structure, and Financial Basis 87
BERNADETTA MANYŚ – „I Cannot Write Often Due to a Constant Headache and Rhinitis”. Health and Illness Presented in Women’s Correspondence in the House of Radziwiłł. Research Introduction 123
TOMASZ OPALIŃSKI – Social and Legal Position of Women in the Duchy of Warsaw Era in the Light of Court Proceedings (on the Example of Śrem Poviat) 157
ALICJA URBANIK-KOPEĆ – Bottom-Up Revolution versus Professionalization. Formal Conditions for Acquiring the Profession of Home Teacher in the Context of Socio-Cultural Changes in the Kingdom of Poland, 1864–1904 213
BŁAŻEJ BRZOSTEK – The Trouble with Women’s History. Notes on the Study of the Recent Past 247
DEBATES
A Strange History. Polish Medieval Studies on Women’s History: Defi cits Not Only in Sources (Aneta Pieniądz, Małgorzata Kołacz-Chmiel, Grzegorz Pac; moderators:
Marcin R. Pauk, Marcin Zaremba) 281
