Monarchia, społeczeństwo, tożsamość

Tom zawiera 32 studia z dziejów pełnego i późnego średniowiecza, dedykowane wybitnemu warszawskiemu mediewiście Prof. Sławomirowi Gawlasowi z okazji Jego jubileuszu. Zebrane tu prace historyków polskich i zagranicznych, w większości mieszczące się w przedziale chronologicznym od XII po początek XVI wieku, odzwierciedlają szerokie spektrum zainteresowań badawczych Jubilata. Wśród nich na szczególna uwagę zasługują zagadnienia ustroju społecznego i jego średniowiecznych transformacji, systemów prawnych, gospodarki i dziejów miast, jak również zróżnicowanych form tożsamości społecznej oraz kultury politycznej wieków średnich. The volume contains 32 studies on the history of the full and late Middle Ages, dedicated to the outstanding Warsaw medievalist Prof. Sławomir Gawlas on the occasion of his jubilee. The works of Polish and foreign historians collected here, mostly in the chronological range from the 12th to the beginning of the 16th century, reflect the broad spectrum of the Jubilarian's research interests. Among them, particular attention should be paid to the issues of the social system and its medieval transformations, legal systems, economy and history of cities, as well as various forms of social identity and political culture of the middle ages.

Sławomir Gawlas uczony i człowiek 13 Bibliografia publikacji Profesora Sławomira Gawlasa za lata 1974–2019 (zestawił Piotr Okniński) 19 MONARCHIA Jerzy Strzelczyk – Dagobert II – święty kłopotliwy 31 Roman Michałowski – Postacie wędrowców w piastowskiej legendzie dynastycznej (XII–XIV w.) 39 Anna Adamska – Archiwum – serce późnośredniowiecznej monarchii? Garść uwag o instytucjach piśmienności pragmatycznej jako czynniku modernizacji aparatu władzy 51 Sven Ekdahl – Politik, Handel und dynastische Probleme der skandinavischen Königreiche in der ersten Hälfte des 14. Jahrhunderts 67 Krzysztof Ożóg – „Regia pietas” Kazimierza Wielkiego 81 Arkadiusz Borek – Apologia Janka z Czarnkowa 101 Andrzej Marzec – Dokumenty starościńskie z lat siedemdziesiątych XIV w. 119 Marek A. Janicki – „Cronica conflictus” – zaklęte źródło. Z prolegomenów nowej edycji 143 Maria Koczerska – List Jana Długosza do Michała Gocnama z 6 XII 1447 r., czyli o koncyliaryzmie na Mazowszu, związkach Długosza z kancelarią królewską i pochwale diecezji krakowskiej 167 Patrycja Szwedo – Treści religijne w arengach dokumentów Kazimierza Jagiellończyka 177 SPOŁECZEŃSTWO Henryk Samsonowicz – Miasto na drogach 195 Marcin R. Pauk – „Advocatia – defensio – cura fundationis”. Wójtostwo kościelne w Polsce XII–XIII w. 203 Tomasz Jurek – Dom Wojnowskich. Na tropach socjotopografii trzynastowiecznego Poznania 229 Piotr Guzowski – Mnisi i pieniądze, czyli jak badać rolę klasztorów w gospodarce na przykładzie benedyktynów w Durham? 241 Grzegorz Myśliwski – Okoliczności sprzedaży wójtostwa w Łęczycy w 1350 r. 263 Marian Dygo – Poglądy ekonomiczne cystersów na Śląsku w XIV w. w świetle Wierszy lubiąskich (Versus Lubenses) 275 Borys Paszkiewicz – Średniowieczne monety Księstwa Cieszyńskiego (renowacja) 291 Ewa Wółkiewicz – Urząd landwójta we władztwie biskupów wrocławskich (do końca XV w.) 307 Jacek Matuszewski – „Decreta iuris supremi Magdeburgensis castri Cracoviensis” drogowskazem w rozważaniach nad staropolską „vicinią”? 331 Marcin Starzyński – „Mala verba”. Czy w średniowiecznej Polsce używano wulgaryzmów? 341 Michał Słomski – Lokacje miejskie w dobrach biskupich na ziemiach polskich Korony w XV w. 349 Agnieszka Bartoszewicz – Elity chłopskie wobec piśmienności pragmatycznej w drugiej połowie XV i na początku XVI w. Rekonesans badawczy 369 Thomas Wünsch – Transformation durch Kolonisation. „Ostkolonisation” als Paradigma eines kulturellen Wandels von der Germania Slavica bis Sibirien (in Mittelalter und Früher Neuzeit) 385 TOŻSAMOŚĆ Paweł Żmudzki – Czy Widukind przedstawił śmierć Wichmana w konwencji heroicznej? 415 Grzegorz Pac – Niemcy w trzynastowiecznych miraculach krakowskich 431 Przemysław Mrozowski – Herb w Polsce średniowiecznej: znak identyfikacji jednostki – wyraz więzi rodzinnej – świadectwo przynależności narodowej 453 Konrad Szuba – Wpływ przeniesienia kolegiaty z Czerska do Warszawy na przestrzeń sakralną kościoła św. Jana Chrzciciela w Starej Warszawie 477 Hanna Zaremska – Dwie śląskie legendy krwi 491 Piotr Okniński – Pamiętna sprawa Krzysztofa Szafrańca (zm. 1484) 503 Halina Manikowska – „Historia Wratislaviensis” Piotra Eschenloera czy Hermanna Markgrafa? 517 Antoni Barciak – W sprawie świadomości historycznej Kaspara Borgeniego, autora Rocznika głogowskiego 537 Eduard Mühle – Zur romantischen Deutung und politischen Instrumentalisierung altslawischer Geschichte. Das Beispiel Joachim Lelewel 547 Wykaz skrótów 559