Patriotyzm, poświęcenie, jedność

W monografii została ukazana wizja społeczeństwa, pojawiająca się w dokumentach powstania styczniowego, a przede wszystkim wyobrażenia o roli, jaką miało ono odgrywać w trakcie prowadzonej walki. Znalazły się w niej także refleksje o reprezentacyjności społecznej władz spiskowych i powstańczych. Omówiono również takie zagadnienia, jak: wizja przyszłego państwa, administrowanie ruchem spiskowym i powstańczym, podatki i inne świadczenia finansowe, powinności wojskowe, społeczne wsparcie powstania, ograniczenia, zakazy, kary w kształtowaniu postaw społecznych, pluralizm postaw i poglądów. W ideologii powstania dominowała koncepcja spełniania wielu obowiązków przez społeczeństwo. Oczekiwano od niego, by zapewniało kadrę oddziałom militarnym i administracji powstańczej, dostarczało fundusze i produkty naturalne służące uzbrojeniu i zaopatrzeniu armii oraz działalności administracji, udzielało doraźnego wsparcia działaniom militarnym i cywilnym. Liczono wreszcie na masową solidarność zbiorową, patriotyzm oraz poświęcenie dla ojczyzny. The insurgent ideologists showed the necessity to fulfil numerous duties by the society. It was expected to supply people for the insurgent armies and administration and funds to arm the soldiers and the troops. Support for military and civil actions was needed, as well as mass solidarity among all social groups.

WSTĘP 9 ROZDZIAŁ 1. W poszukiwaniu wartości służących odzyskaniu niepodległości. Rozważania w prasie tajnej 19 1.1. Walka jako podstawowa metoda odzyskania niepodległości i jeden z komponentów patriotyzmu 23 1.2. W poszukiwaniu tożsamości. Cele i metody działalności politycznej 25 1.2.1. Manifestacje 32 1.2.2 „Kocie muzyki” 33 1.2.3. Zamachy 34 1.2.4. Kościół 40 1.2.5. Wobec lojalizmu 44 1.3. Patriotyzm 46 1.4. Branka 51 1.5. Problemy społeczne 55 1.5.1. Chłopi 55 1.5.2. Kwestia żydowska 61 ROZDZIAŁ 2. Obowiązki i prawa społeczeństwa w świetle dokumentów Komitetu Centralnego Narodowego/Tymczasowego Rządu Narodowego/Rządu Narodowego 63 2.1. Problem reprezentacyjności społecznej Komitetu Centralnego Narodowego i władz powstania 65 2.2. Wizja przyszłego państwa 106 2.3. Administrowanie 114 2.4. Podatki oraz inne świadczenia fi nansowe i materialne 133 2.5. Powinności wojskowe 146 2.6. Społeczne wsparcie powstania 154 2.7. Ograniczenia, zakazy, kary w kształtowaniu postaw społecznych 157 2.8. Pluralizm. Sprawa różnorodności postaw i poglądów oraz wolności wypowiedzi prasowych 167 ROZDZIAŁ 3. Grupy społeczne w dokumentach powstania 171 3.1. Ziemiaństwo 171 3.1.1. Czas pracy narodowej 171 3.1.2. Czas powstania 180 3.2. Duchowieństwo 189 3.2.1. Przed powstaniem 189 3.2.2. W czasie walki 193 3.3. Chłopi 195 3.3.1. Przed walką 195 3.3.2. W czasie walki 204 3.4. Mieszczaństwo. Mieszkańcy miast 218 3.5. Grupy etniczne 231 3.5.1. Społeczność żydowska 231 3.5.2. Ludność niemiecka 233 ROZDZIAŁ 4. Społeczeństwo w prasie powstania. Wybrane problemy 234 4.1. Prawa społeczeństwa 238 4.1.1. Prawo do informacji 238 4.1.2. Granice wolności osobistej 240 4.2. Obowiązki 250 PODSUMOWANIE 261 BIBLIOGRAFIA 267 SPIS ILUSTRACJI 271 SUMMARY 272 INDEKS OSÓB 278