Portrety Uczonych. Profesorowie Uniwersytetu Warszawskiego 1816−1915

Tom pierwszy "Portretów Uczonych" zawiera eseje biograficzne poświęcone 51 wybitnym profesorom działającym lub rozpoczynającym swą działalność na UW w latach 1816–1915. Warto zaznaczyć, że w latach 1870–1915 zaborca ustanowił Cesarski Uniwersytet Warszawski, w którym zdecydowaną większość profesorów stanowili Rosjanie. Ta rosyjskojęzyczna uczelnia była bojkotowana przez znaczną część polskiej młodzieży. Nie można jednak przemilczeć faktu, że niektórzy rosyjscy profesorowie byli wybitnymi uczonymi. Dlatego też w niniejszym tomie znalazły się także teksty poświęcone wyróżniającym się profesorom-Rosjanom. Część tekstów powstała specjalnie na potrzeby Monumentów, wiele było pisanych przez bliskich współpracowników danego uczonego, niektóre są przedrukami wcześniejszych publikacji. Zamierzeniem redaktorów naukowych nie było stworzenie zbioru zwięzłych biogramów typu słownikowego, lecz przybliżenie zainteresowanym czytelnikom najwybitniejszych postaci środowiska uniwersyteckiego – stąd teksty zarówno eseistyczne czy wspomnieniowe, jak i bardziej naukowe, obudowane odnośnikami i przypisami. Przy każdym eseju zamieszczono także standardowy biogram encyklopedyczny. Trzy tomy "Portretów Uczonych" (podzielone na sześć części) zawierają teksty o wybitnych uczonych – profesorach Uniwersytetu Warszawskiego, których działalność naukowa, praca dydaktyczna i organizacyjna pozostały w pamięci szeroko pojmowanego środowiska naukowego. Bohaterowie esejów są związani ze wszystkimi dziedzinami nauki reprezentowanymi na Uniwersytecie Warszawskim: humanistycznymi, społecznymi, ścisłymi, przyrodniczymi, medycznymi i artystycznymi. Wybór nie był łatwy i wymagał wielu konsultacji. Warto zaznaczyć, że lista uczonych ograniczona jest do osób nieżyjących. Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 PL (CC BY 3.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/legalcode). ********* The publication is licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Poland license (CC BY 3.0 PL) (full license available at: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/legalcode).

WSTĘP OD ZESPOŁU REKTORSKIEGO 9 PRZEDMOWA 11 EDWARD ABRAMOWSKI 1868–1918 (MARIA DĄBROWSKA) 12 CHRYSTIAN PIOTR AIGNER 1756–1841 (WALDEMAR BARANIEWSKI) 24 JERZY ALEXANDROWICZ 1819–1894 (EDMUND E. JANKOWSKI) 34 WŁADIMIR PROCHOROWICZ AMALICKI 1860–1917 (ZBIGNIEW J. WÓJCIK) 40 FRANCISZEK ARMIŃSKI 1789–1848 (JÓZEF BEŁZA) 48 JAN WINCENTY BANDTKIE 1783–1846 (ANNA ROSNER) 56 JAN BARANOWSKI 1800–1879 (JAROSŁAW WŁODARCZYK) 72 FELIKS JAN BENTKOWSKI 1781–1852 (ANDRZEJ KRZYSZTOF GUZEK) 80 ANTONI BRODOWSKI 1784–1832 (MARIA POPRZĘCKA) 92 WŁODZIMIERZ BRODOWSKI 1823–1903 (EWA SKRZYPEK) 100 KAZIMIERZ BRODZIŃSKI 1791–1835 (ELŻBIETA Z. WICHROWSKA) 106 TYTUS CHAŁUBIŃSKI 1820–1889 (STANISŁAW ZWOLSKI) 126 BRONISŁAW CHLEBOWSKI 1846–1918 (GRZEGORZ P. BĄBIAK) 136 SEBASTIANO CIAMPI 1769–1847 (PIOTR SALWA, WOJCIECH TYGIELSKI) 150 MICHAIŁ SIEMIONOWICZ CWIET 1872–1919 (WŁODZIMIERZ OSTROWSKI) 158 TEODOR DYDYŃSKI 1836–1921 (JAN KODRĘBSKI) 166 JÓZEF ELSNER 1769–1854 (ALINA ŻÓRAWSKA-WITKOWSKA) 182 KAROL ESTREICHER 1827–1908 (ALEKSANDER BIRKENMAJER) 196 AUGUSTYN FRĄCZKIEWICZ 1796–1883 (FILIP SULIMIERSKI) 208 KAJETAN GARBIŃSKI 1796–1847 (ROMAN DUDA) 214 LUDWIK MAURYCY HIRSZFELD 1814–1876 (MONIKA NOWAKOWSKA- -ZAMACHOWSKA) 222 WŁADYSŁAW EUSTACHY HOLEWIŃSKI 1834–1919 (MARZENA PASZKOWSKA) 230 HENRYK FRYDERYK HOYER 1834–1907 (HENRYK DOBRZYCKI) 238 ROMUALD HUBE 1803–1890 (MARZENA PASZKOWSKA) 248 NIKOŁAJ IWANOWICZ KARIEJEW 1850–1931 (JULIUSZ BARDACH) 256 ADAM MAKSYMILIAN KITAJEWSKI 1789–1837 (HALINA LICHOCKA) 268 JULIAN KOSIŃSKI 1833–1914 (RYSZARD W. GRYGLEWSKI) 278 JAN KOWALCZYK 1833–1911 (JAROSŁAW WŁODARCZYK) 290 ALEKSANDER JEWGIENIEWICZ LAGORIO 1852–1941 (ZBIGNIEW J. WÓJCIK) 296 ALEKSANDER ANTONI LE BRUN 1803–1868 (JANUSZ F. NOWAKOWSKI) 302 JOACHIM LELEWEL 1786–1861 (ANDRZEJ WIERZBICKI) 314 SAMUEL BOGUMIŁ LINDE 1771–1847 (STANISŁAW DUBISZ) 324 WACŁAW ALEKSANDER MACIEJOWSKI 1792–1883 (JULIUSZ BARDACH) 336 ERAZM MAJEWSKI 1858–1922 (WŁODZIMIERZ ANTONIEWICZ) 350 PAWEŁ ILJICZ MITROFANOW 1857–1920 (CELESTYNA ORLIKOWSKA) 364 ANTONI OKOLSKI 1838–1897 (HUBERT IZDEBSKI) 372 LUDWIK OSIŃSKI 1775–1838 (DARIUSZ DZIURZYŃSKI) 378 ADOLF PAWIŃSKI 1840–1896 (JULIUSZ BARDACH) 390 EDWARD PRZEWOSKI 1849–1925 (MONIKA NOWAKOWSKA-ZAMACHOWSKA) 402 JÓZEF PRZYBOROWSKI 1823–1896 (GRZEGORZ P. BĄBIAK) 412 FRYDERYK FLORIAN SKARBEK 1792–1866 (ANNA ROSNER) 424 HENRYK STRUVE 1840–1912 (KAZIMIERZ TWARDOWSKI) 436 WIKTOR FELIKS SZOKALSKI 1811–1891 (STANISŁAW ZWOLSKI) 442 MICHAŁ SZUBERT 1787–1860 (TOMASZ MAJEWSKI) 452 ZYGMUNT VOGEL 1764–1826 (MARIA POPRZĘCKA) 458 JEGOR JEGOROWICZ WAGNER 1849–1903 (HALINA LICHOCKA) 464 TEODOR WIERZBOWSKI 1853–1923 (ZBIGNIEW ROMEK) 472 GEORGIJ FEODOSIJEWICZ WORONOJ 1868–1908 (WACŁAW SIERPIŃSKI, ANDRZEJ SCHINZEL) 484 AUGUST WRZEŚNIOWSKI 1836–1892 (JÓZEF NUSBAUM-HILAROWICZ) 492 GEORGIJ (JURIJ) WIKTOROWICZ WULF 1863–1925 (ZBIGNIEW J. WÓJCIK) 502 WITOLD ZAŁĘSKI 1836–1908 (STEFAN DZIEWULSKI) 510 AUTORZY ESEJÓW 517 INDEKS NAZWISK 520 SPIS ILUSTRACJI 534