Sztubak, student i uczony / Pennäler - Student - Privatdozent

Ernst Bernheim (1850-1942) – badacz średniowiecznych doktryn historiozoficznych i właściwy twórca współczesnej metodyki historycznej, na którego dorobku – świadomie bądź nie – opiera się praca zawodowych historyków. Edycja, zawierająca głównie jego listy do rodziców – ale też innego rodzaju źródła z okresu dorastania – stara się odpowiedzieć m.in. na pytanie o wpływ, jaki na tożsamość studenta i wreszcie karierę młodego badacza miał jego dom rodzinny. Daje też wyjątkowy wgląd w rozwój intelektualny dojrzewającego uczonego, który w korespondencji z rodzicami pisze nie tylko o swoich naukowych sukcesach, ale i o perypetiach dnia codziennego. Ernst Bernheim (1850-1942) legte die Grundlagen der modernen Geschichtswissenschaft. Auch heute noch greifen Historikerinnen und Historiker, bewusst oder unbewusst, auf seine Methodenlehre zurück. Die hier erstmals edierten Briefe an die Eltern und andere Dokumente des jungen Bernheims liefern Bausteine einer intellektuellen Biografie. Sie lassen den Leser an der Entwicklung des Schülers und Studenten zum Gelehrten teilhaben, an der Rolle des Elternhauses, an ersten Erfolgen, aber auch Alltagssorgen und Nöten des späteren Universitätsprofessors. The book, containing mostly Bernheim’s letters to his parents and other sources from his adolescents years, attempts to answer the question what influence his family home had on the identity of a young student and the career of a scholar. It also gives a unique insight into intellectual development of a rising academic who, in his correspondence with parents, writes about his scholarly achievements and everyday problems.

„By stać się porządnym człowiekiem”. Ernsta Bernheima curriculum vitae 7 „Ein braver Mensch zu werden“. Ernst Bernheims Leben und Werk 1850‒1942 25 „Ja, Mama hat Recht“. Ernst Bernheim in Selbstzeugnissen 1865‒1880 43 „Tak, mama ma rację”. Ernst Bernheim w egodokumentach 50 Nota edytorska 57 Zu dieser Edition 60 Ernst Bernheim in Selbstzeugnissen I. Jugend 65 II. Studienzeit 75 III. Leben als Privatdozent 87 Ernst Bernheim ‒ egodokumenty I. Lata młodości 127 II. Czasy studenckie 137 III. Okres docentury prywatnej 149 Literatura / Literaturverzeichnis 188 Indeks osób / Personenregister 191 Summary 195