Zasadniczą tematyką przewijającą się w zawartości tego numeru są źróda historyczne wykrzystywane w badaniach nad Zagładą. Problematyki tej dotyczą studia o snach (B. Engelking), archiwach histori mówionej (P. Filipkowski) oraz piśmiennnictwie religijnych Żydów (H. Drefus). Kolejne teksty dotyczą powojennych rozliczeń w Polsce (A. Prusin pisze o sądzeniu zbrodniarzy nazistowskich przez Naczelny Trybunał Narodowy, A. Kornbluth o postępowaniach sądowych z tzw. dekretu sierpniowego), Francji (J. Grabowski o rozliczeniach w paryskiej policji) i Niemczech (J. S. Legge analizuje traktowanie zbrodni nazistowskich na przykładzie sprawców zbrodni na amerykańskich żołnierzach w Malmédy). Z okazji 70. rocznicy powstań w getach i obozach zamieszamy specjalny blok materiałów. Składają się nań opracowanie Icchaka Cukiermana „Antka” na temat ŻOB i zapiski Chajki Klinger członkini Haszomer Hacair w Będzinie, a z drugiej strony zeznania Jürgena Stroopa złożone w lipcu 1951 r. przed sądem wojewódzkim w Warszawie. Tematyki oporu dotyczy w dużej części rozmowa ze zmarłym niedawno Israelem Gutmanem. W dziale „Warsztaty badawcze“ publikujemy m.in. tekst poświęcony konspiracyjnemu archiwum getta białostockiego i jego twórcom, a także opracowanie na temat kart zgonu z warszawskiego getta jako materiału historycznego. W dziale „Materiały“ zamieszczamy dziennik Miriam Chaszczewackiej z getta w Radomsku w opracowaniu F. Tycha oraz analizę procesu Wilhelma Trappa, dowódcy 101 batalionu policji porządkowej toczonego w lipcu 1948 r. w Siedlcach dokonaną przez J.-Ch. Szurka. W dziale „Wydarzenia“ publikujemy esej Ch. R. Browninga poświęcony Raulowi Hilbergowi w zwiazku z publikacją polskiej edycji Zagłady Żydów europejskich. W numerze znalazły się też polemiki, m.in. wokół ksiażki M. Polit o Chaimie Rumkowskim, oraz omówienia i recenzje najnowszej literatury. W numerze stałe działy: Studia Rozmowy Sylwetki Z warsztatów badawczych Materiały Punkty Widzenia Polemiki Omówienia, recenzje, przeglądy Wydarzenia Curiosa a w nich między innymi: Opracowanie Icchaka Cukiermana o historii ŻOB Pamiętniki Chajki Klinger Jürgen Stroop przed warszawskim sądem Barbara Engelking o snach w czasie Zagłady Havi Dreyfus o charakterze ortodoksyjnych narracji historycznych Alexander V. Prusin o rozprawach przed Najwyższym Trybunałem Narodowym Jan Grabowski o powojennych rozliczeniach w paryskiej policji Andrew Kornbluth o procesach z dekretu „sierpniowego” BADAWCZYCH Aleksandra Bańkowska i Weronika Romanik o Podziemnym Archiwum Getta Białostockiego Pamiętnik Miriam Chaszczewackiej z Radomska Jerzy Kochanowski o listach polskich Żydów do Hansa Franka Jean-Charles Szurek o procesie Gustava Wilhelma Trappa Tadeusz Bartoś o metafizyce zła Grzegorz Krzywiec o Jędrzeju Giertychu Rozmowa Barbary Engelking z Israelem Gutmanem

Od redakcji

In Memoriam

Israel Gutman [Barbara Engelking]

Studia

Barbara Engelking, Sny jako źródło do badań nad Zagładą
Havi Dreyfus, Badania nad życiem religijnym Żydów w Polsce podczas Zagłady – główne źródła i podstawowe zagadnienia
Piotr Filipkowski, Pozagładowe historie mówione: nagrania, archiwa, sposoby lektury
Alexander V. Prusin, Polska Norymberga: siedem procesów przed Najwyższym Trybunałem Narodowym, 1946–1948
Jan Grabowski, Powojenne dochodzenia policyjne we Francji, czyli próba samooczyszczenia paryskiej Prefektury Policji w latach 1944–1946
Andrew Kornbluth, „Jest wielu Kainów pośród nas”. Polski wymiar sprawiedliwości a Zagłada, 1944–1956
Jerome S. Legge, Jr., Opór wobec procesów w sprawie zbrodni wojennych: masakra w Malmédy, niemieckie Kościoły a kontrwywiad amerykański CIC

Rozmowy

Z profesorem Israelem Gutmanem rozmawia Barbara Engelking

Sylwetki

Agnieszka Haska, Julian Eliasz Chorążycki (1885–1943)

Materiały

„Dużo trudu i dużo piękna w życiu internatu”. Z Domu Sierot Janusza Korczaka [Marta Ciesielska]
Jan Górnicki (Ber Oszer Weisbaum), Notatki [Barbara Engelking]
Agnieszka Witkowska-Krych, Pamiętnik Janusza Korczaka oraz wojenne źródła pochodzące z Domu Sierot. Jak przetrwały?

Z warsztatów badawczych

Aleksandra Bańkowska, Weronika Romanik, Podziemne Archiwum Getta Białostockiego. Archiwum Mersika–Tenenbauma
Marta Janczewska, Dokumenty urzędowo-medyczne jako źródło do badania losu warszawskich Żydów 1939–1941
Jacek Partyka, Literackie formy graniczne (Weiss – Reznikoff – Grynberg)

Materiały rocznicowe

Pierwszy zarys historii Żydowskiej Organizacji Bojowej [Icchak Cukierman, Powstanie i rozwój ŻOB, oprac. Dariusz Libionka]
Pamiętniki Chajki Klinger [oprac. Avihu Ronen]
Katarzyna Person, Mówi Jürgen Stroop. Proces likwidatora powstania w getcie warszawskim przed Sądem Wojewódzkim w Warszawie

Materiały

Pamiętnik Miriam Chaszczewackiej [oprac. Feliks Tych]
Jean-Charles Szurek, Proces Gustava Wilhelma Trappa 6 lipca 1948 r.
Jerzy Kochanowski, Żydowskie listy do Hansa Franka (1940): sprzeciw czy strategia przetrwania?
Laurence Weinbaum, Epizod z biografii Dawida Wdowińskiego
Monika Taras, Źródła autobiograficzne w zbiorach Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie

Punkty widzenia

Tadeusz Bartoś, Szoa – nowe stworzenie. Metafizyka zła
Grzegorz Krzywiec, O klerykalnym faszyzmie (Na marginesie Curriculum Vitae Jędrzeja Giertycha)

Polemiki

Wokół książki Moniki Polit „Moja żydowska dusza nie obawia się dnia sądu”. Mordechaj Chaim Rumkowski. Prawda i zmyślenie [Michał Głowiński, Andrea Löw, Agnieszka Żółkiewska]
Monika Polit, W odpowiedzi recenzentkom
Adam Puławski, Uwagi i refleksje wokół wydawnictwa edukacyjnego Zrozumieć Holokaust
Robert Szuchta, Piotr Trojański, Jak pisać podręczniki szkolne o Zagładzie? Na marginesie recenzji książki pt. Zrozumieć Holokaust

Omówienia

Zuzanna Schnepf-Kołacz, Włoski ogród historii. Rzym, Ferrara, Mediolan – nowe projekty na mapie żydowskich muzeów we Włoszech

Recenzje

Marek Kaźmierczak, Auschwitz w Internecie. Przedstawienia Holokaustu w kulturze popularnej [Sławomir Buryła]
Encyclopedia of Camps and Ghettos 1933–1945, t. 2: Ghettos in German-Occupied Eastern Europe [Dariusz Libionka]
Ewa Domańska, Historia egzystencjalna [Małgorzata Wosińska]
Anna Ziębińska-Witek, Historia w muzeach. Studium ekspozycji Holokaustu [Jacek Leociak]
Joshua M. Greene, Sprawiedliwość w Dachau. Opowieść o procesach nazistów [Jan Borowicz]
Anatol Chari, Timothy Braatz, Podczłowiek. Wspomnienia członka Sonderkomanda [Jan Borowicz]
Derek Hastings, Catholicism and the Roots of Nazism: Religious Identity and National Socialism [Grzegorz Krzywiec]
Avihu Ronen, Nidona lechaim [Skazana na życie] [Michał Sobelman]

Wydarzenia

Agnieszka Haska, Międzynarodowa konferencja naukowa „Być świadkiem Zagłady”(Warszawa, 22–23 kwietnia 2013 r.)
Jerzy Giebułtowski, Dać przemówić faktom. O polskim wydaniu Zagłady Żydów europejskich Raula Hilberga
Christopher R. Browning, Raul Hilberg
Jerzy Kochanowski, Cisi bohaterowie („Stille Helden”)
Renata Piątkowska, Muzeum Żydowskie i Centrum Tolerancji w Moskwie

Curiosa

Dariusz Libionka, Uwagi o ratowaniu Żydów w „okolicach Treblinki” [recenzja: Edward Kopówka, ks. Paweł Rytel-Andrianik, Dam im imię na wieki. Polacy z okolic Treblinki ratujący Żydów]

Koszyk

Zagłada Żydów. Studia i Materiały 9/2013