Miejsca sporu

Księga dedykowana Profesorowi zawiera teksty badaczy z dziedziny socjologii, filozofii i ekonomii – jego przyjaciół, współpracowników i uczniów. Łączy aspekty wspomnieniowe z naukowymi. Zbiera artykuły naukowe nawiązujące do głównych obszarów zainteresowań Pawła Śpiewaka: pamięci społecznej i jej aspektów politycznych, idei i praktyki państwa dobrobytu, ważnych pytań klasycznej filozofii polityki, socjologii społeczeństwa mieszczańskiego oraz usytuowania Polski między wpływami zachodniej i wschodniej Europy. Tytuł Miejsca sporu podkreśla fakt, że znalazły się tu teksty poświęcone kwestiom trudnym, dla których niełatwo znaleźć ostateczne rozstrzygnięcie. Paweł Śpiewak jest jedną z najważniejszych postaci socjologii warszawskiej. Historyk idei, autor znaczących prac z zakresu myśli politycznej i interpretatywnej socjologii polityki, komentator polityczny i publicysta, aktywny uczestnik nie tylko życia naukowego, ale także najważniejszych sporów w polskiej sferze publicznej. Od prawie półwiecza kształtuje opinię Polaków na temat polskiej rzeczywistości politycznej i społecznej. Publikacja adresowana do szerokiego grona odbiorców: przedstawicieli nauk społecznych, osób zainteresowanych intelektualną oraz polityczną i społeczną historią okresu późnej PRL i ostatniego trzydziestolecia.

Przedmowa Piotr Kulas, Krzysztof Świrek – Na placu i w pałacu. Paweł Śpiewak jako akademik, intelektualista publiczny i nauczyciel 11 Najważniejsze publikacje Pawła Śpiewaka 20 Wspomnienia Piotr Sommer – Neolit 33 Ireneusz Krzemiński – Paweł 34 Pamięć i sprawiedliwość po XX wieku Marta Bucholc – Pamięć po liberalizmie: Paweł Śpiewak i Karl Mannheim o czasie w polityce 49 Paweł Marczewski – Pamięć liberała. Dyskusja o komunizmie i sprawiedliwości w społeczeństwie pluralistycznym 64 Krzysztof Świrek – Polityka pamięci: między siłą a sprawiedliwością 75 Utopie i rzeczywistość państwa dobrobytu Andrzej Waśkiewicz – Boston i Londyn na progu XXI wieku: socjalistyczne utopie dobrobytu 95 Ryszard Bugaj – Czy mamy problem nadmiernych nierówności? 115 Piotr Kulas – (Nie)przewidziane konsekwencje? Reforma edukacji oraz reforma nauki i szkolnictwa wyższego realizowane przez rząd PiS wobec obietnicy realizacji państwa dobrobytu 130 Pytania filozofii polityki Grzegorz Hansen – Rozumienie teraźniejszości 157 Igor Czernecki – Teizm Tocqueville’a 166 Karolina Wigura – Alexis de Tocqueville i mapa emocji demokratycznych 182 Krzysztof Łęcki – Eksperyment Conrada (rozważania socjologa wokół powieści Josepha Conrada W oczach Zachodu) 203 Paweł Kłoczowski – Metamorfozy Johna Graya 224 Antynomie społeczeństwa mieszczańskiego Szymon Wróbel – Georg Simmel albo mieszczaństwo w ruinie 237 Piotr Kendziorek – Rozważania o kwestii żydowskiej Sartre’a jako próba filozoficznej wykładni sensu antysemityzmu 272 Między Wschodem i Zachodem Marcin Zaremba – Rozmowy Polaków przy wódce. Rok 1951 315 Piotr Kłoczowski – Kadysz 328 Marek Zaleski – Nieco rzeczy mglistych 333 Jarosław Kuisz – Koniec mitu Zachodu & Koniec mitu Wschodu 342 Autorzy 353 Indeks osób 359 Źródła ilustracji 367