Z historii kultury staropolskiej

Księga pamiątkowa dla profesor Urszuli Augustyniak, pracownika Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, wybitnej historyk kultury zajmującej się epoką nowożytną. Zebrane w tomie artykuły dotyczą szeroko rozumianej problematyki nowożytnej historii kultury, historii politycznej i religijnej. Urszula Augustyniak należy do grona najwybitniejszych historyków kultury zajmujących się epoką nowożytną. Edukację i karierę naukową związała z Instytutem Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Kierowała Komisją Lituanistyczną przy Komitecie Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk. Współredagowała pismo „Barok. Historia – Literatura – Sztuka”, a obecnie jest członkiem redakcji „Odrodzenia i Reformacji w Polsce” oraz „Rocznika Lituanistycznego”. Jest autorką rozpraw: Koncepcje narodu i społeczeństwa w literaturze plebejskiej od końca XVI do końca XVII wieku, Warszawa 1989, Wazowie i „królowie rodacy”. Studium władzy królewskiej w Rzeczypospolitej XVII wieku, Warszawa 1999, Dwór i klientela Krzysztofa Radziwiłła (1585-1640). Mechanizmy patronatu, Warszawa 2001, W służbie hetmana i Rzeczypospolitej. Klientela wojskowa Krzysztofa Radziwiłła (1585-1640), Warszawa 2004, Historia Polski 1572-1795, Warszawa 2008. Anniversary publication for Professor Urszula Augustyniak, affiliated with the Institute of History of the University of Warsaw, a renowned cultural historian specialized in the early modern period. Articles collected in the book are concerned with the broadly understood early modern history of culture, politics, and religion.

Tabula gratulatoria 9 Bibliografia prac Profesor Urszuli Augustyniak za lata 1975–2018, oprac. Iwo Hryniewicz, Dawid Machaj 13 Maciej Ptaszyński, Urszula Augustyniak – historyk z bezimiennej generacji 25 Studia Kultura polityczna Almut Bues, Mit solcher zierd, solenithet unnd triumpff, davon lang zuschreiben were. Sprawozdanie ze ślubu i koronacji Bony Sforzy w Krakowie w 1518 roku 53 Igor Kąkolewski, Wyobrażenia powtarzalności i cykliczności ustrojów a tyrania wielogłowa. Postrzeganie „tyranii krzyżackiej” w kulturze politycznej Prus Królewskich i Książęcych 79 Wojciech Tygielski, Cenne, ale niełatwe w interpretacji, czyli kilka starych i kilka nowych uwag o informacjach przekazywanych do Rzymu przez nuncjuszy apostolskich 97 Andrzej Rachuba, Zmiana sytuacji politycznej na Litwie w początku 1666 roku 111 Mirosław Nagielski, Stanisław Isaykowski i jego testament spisany przed kampanią turecką 1684 roku 125 Anna Czarniecka, Informacja i propaganda podczas kampanii elekcyjnej 1673/1674 roku 135 Henryk Gmiterek, Szlachta województwa bełskiego wobec kryzysu Trybunału Koronnego w połowie XVIII wieku 155 Anna Grześkowiak-Krwawicz, Suwerenność. Wielka nieobecna dyskursu politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów? 167 Historia kultury i religijności Dariusz Chemperek, Elżbieta Radziwiłłowa – „święta pani”. Cypriana Bazylika Krotkie wypisanie sprawy jako ewangelicka ars bene moriendi 189 Grażyna Jurkowlaniec, Wilczy pasterze i smoczy ogon. Przestroga przed fałszywymi prorokami w postylli Mikołaja Reja 205 Edmund Kizik, Konwersje mennonitów i Żydów na luteranizm w Gdańsku w XVII i XVIII wieku 223 Margarita A. Korzo, Wzory kazań w składzie agend. Przyczynek do reformy katolickiej w Rzeczypospolitej drugiej połowy XVI wieku 235 Maciej Ptaszyński, Teologowie brzucha czy teologastrzy? O kulturze polemik epoki reformacji 245 Andrzej Karpiński, Poznańskie testamenty czasu morów z drugiej połowy XVI i z XVII wieku 271 Tomasz Wiślicz, Chłopski antyklerykalizm w szlacheckiej Rzeczypospolitej 287 Dwory i elity magnackie Agnieszka Bartoszewicz, Relacje dworu książęcego z elitami miejskimi Starej Warszawy w czasach regencji księżnej Anny Radziwiłłówny 297 Konrad Bobiatyński, Z niewoli Tatarów budziackich eliberowany, przez Tatarów litewskich zabity. Dramatyczne losy sługi radziwiłłowskiego Jana Ostrożeckiego Hołowni 307 Ewa Dubas-Urwanowicz, Panie Zborowskie w XVI wieku 321 Mariola Jarczykowa, Kontakty Kaspra Dornaviusa (1577–1631) z birżańskim dworem Radziwiłłów 333 Jerzy Urwanowicz, Kulturowe dokonania Żółkiewskich herbu Lubicz w końcu XVI i na początku XVII wieku 349 Wykaz skrótów 361