Zamek Królewski w Chęcinach na tle Europy Środkowej

W wiekach średnich zamek był symbolem militarnego, politycznego i prawno-administracyjnego znaczenia władcy. Taką rolę odgrywał także wzniesiony na przełomie XIII i XIV wieku na wyniosłym wzgórzu Zamek Królewski w Chęcinach, ale jego geneza i początki funkcjonowania giną w pomroce dziejów. W literaturze naukowej wielokrotnie poruszano problematykę rozwoju budownictwa zamkowego i znaczenie postępującego rozbicia dzielnicowego Polski dla wielu przemian o charakterze prawnym, społecznym oraz osadniczo-gospodarczym. W nurt tych rozważań wpisuje się niniejszy tom studiów poświęcony genezie, funkcjom i znaczeniu Zamku Królewskiego w Chęcinach. Inspiracją stały się przeprowadzone w latach 2013-2014 badania archeologiczno-architektoniczne w ramach tzw. rewitalizacji Wzgórza Zamkowego i ruin zamku w Chęcinach. Prace badawcze przyniosły wiele nowych, ważnych ustaleń, które pozwalają na sformułowanie hipotez dotyczących początków oraz kolejnych faz rozwojowych zamku. Zasadne zatem jest ukazanie ich w szerokim kontekście badań historycznych, archeologicznych oraz kastellologicznych odnoszących się do sytuacji w Europie Środkowej. Autorzy opracowania mają nadzieję, iż prezentowane teksty przyczynią się do dyskusji naukowej i dalszych interdyscyplinarnych badań nad genezą i dziejami Zamku Królewskiego w Chęcinach.

Spis treści 7 Robert Jaworski Słowo wstępne 9 Beata Wojciechowska Sylwia Konarska-Zimnicka Od redakcji 11 Waldemar Gliński KRÓLEWSKI ZAMEK W CHĘCINACH w relacjach dziejopisów, krajoznawców, artystów oraz w świetle badań architektów i archeologów 75 Wojciech Iwańczak MIEJSCE POLSKI W POLITYCE WACŁAWA II 89 Stanisław Kołodziejski WCZESNOGOTYCKIE BUDOWNICTWO OBRONNE w południowej Polsce 107 Miroslav Plaček OKROUHLÉ VĚŽE NA HRADECH V ČESKÝCH ZEMÍCH a jejich inspirační zdroje 135 Gabriel Lukáč VALCOVÉ VEŽE NA STREDOVEKÝCH HRADOCH severného a východného Slovenska 155 Dariusz Rozmus WCZESNOŚREDNIOWIECZNE HUTNICTWO srebra i ołowiu. Stan badań i perspektywy badawcze 179 Konrad Szymański GENEZA STAROSTWA CHĘCIŃSKIEGO i formy jego dzierżenia w XIV-XVIII wieku 199 Cezary Jastrzębski ZAMEK CHĘCIŃSKI w XIX-wiecznych źródłach drukowanych 217 Bibliografia (Wybór)