Nie tylko Biblia

Wstęp 11 Wykaz skrótów 15 Rozdział 1. Palestyna w późnej epoce brązu (XIV–XIII w.) 19 1. Pejzaż i zasoby 2. Fragmentaryzacja geopolityczna 3. Brak ciągłości osadniczej 4. Egipska dominacja 5. Egipska ideologia 6. Pałac i jego centralna pozycja 7. Rozkwit ekonomiczny i wymiana handlowa 8. Wsie i organy kolegialne 9. Nomadzi „zewnętrzni” 10. Napięcia społeczno-ekonomiczne CZĘŚĆ I HISTORIA „ZWYCZAJNA” Rozdział 2. Okres przejściowy (XII w.) 47 1. Złożone przyczyny kryzysu 2. Czynniki klimatyczne i migracje 3. Upadek systemu regionalnego 4. Kryzys pałaców 5. Wzrost elementu plemiennego 6. Przemiany technologiczne 7. Poszerzenie horyzontów Rozdział 3. Nowe społeczeństwo (ok. 1150–1050) 67 1. Poszerzenie strefy osadniczej 2. Formy osadnictwa 3. Etnogeneza proto-Izraelitów 4. Rozmieszczenie plemion 5. Solidarność między plemionami 6. Normy prawne 7. Postulaty społeczne 8. Ciągłość miejska i symbioza kananejsko-filistyńska 9. Ciągłość egipskiej obecności 10. Państwa etniczne i państwo-miasto: dwa modele kulturowe Rozdział 4. Proces formotwórczy (ok. 1050–930) 93 1. Palestyńska mozaika na szerokim tle kulturowym 2. Płaskowyże centralne oraz rola Jerozolimy i Sychem 3. Północ: równina Megiddo i Galilea 4. Centrum: Saul i monarchia typu charyzmatycznego 5. Południe: królestwo Dawida – między rzeczywistością a utopią 6. Królestwo Salomona – między administracją a legendą 7. Wyprawa Szeszonka Rozdział 5. Królestwo Izraela (ok. 930–740) 120 1. Niepewne początki i zjednoczenie 2. Samaria i Dom Omriego 3. Dynastia Jehu 4. Wojny i sojusze w systemie regionalnym 5. Hegemonia aramejska 6. Mechanizmy decyzyjne a profetyzm 7. Religia: kult Baala i Jahwe 8. Urbanistyka, architektura, rzemiosło 9. Administracja i ekonomia Rozdział 6. Królestwo Judy (ok. 930–720) 145 1. Dom Dawida 2. Zmiany dynastyczne 3. Kształtowanie się państw zajordańskich 4. Gospodarka i kultura materialna 5. Jahwizm i południowy profetyzm 6. Wspólna ideologia w IX–VIII w. Rozdział 7. Mocarstwowa ekspansja Asyrii (ok. 740–640) 159 1. Zajęcie północy 2. Napór na południe 3. Krzyżowe wysiedlenia i prowincjonalizacja 4. Wzrost i dobrobyt królestwa Judy 5. Reformy Ezechiasza i prorocy 6. Ideologia imperialna i strategie lokalne 7. Wierność i ochrona: imperator i bóg Rozdział 8. Między dwoma mocarstwami (ok. 640–610) 180 1. Upadek imperium asyryjskiego 2. Krótki okres wolności 3. Jozjasz i projekt zjednoczenia 4. Odnalezienie Prawa 5. Jeden bóg w jednej świątyni 6. Historiografia deuteronomistyczna 7. Upadek i dziedzictwo Rozdział 9. Mocarstwowa ekspansja Babilonii (ok. 610–585) 197 1. Nabuchodonozor i imperialna rekonkwista 2. Strategie lokalne i wyrocznie przeciw narodom 3. Wewnętrzne spory polityczne 4. Od państwa wasalnego do ostatecznego zniszczenia 5. Wysiedlenia – upadek demograficzny i kulturalny 6. Zakończenie pewnej epoki historycznej OKRES PRZEJŚCIOWY Rozdział 10. Epoka osiowa 215 1. Jednostka i „odległa władza” 2. Kwestia monoteizmu 3. Od kultu ceremonialnego do religii etycznej 4. Odpowiedzialność zbiorowa i osobista Rozdział 11. Diaspora 225 1. Los elity politycznej 2. Dostosowanie się do nowego środowiska 3. Przesiedleńcy i emigranci 4. Kim była „reszta”? 5. Proroctwa powrotu i nowe przymierze 6. Nowe teologie 7. Deuteronomistyczna historiografi a a wzorce babilońskie Rozdział 12. Spustoszony krajobraz 242 1. Opuszczony kraj 2. Potop 3. Wieża Babel 4. Ogród Edenu 5. Trzy części świata 6. Genealogie i antykwaryzm 7. Koczownicy z gór i pustyni CZĘŚĆ II HISTORIA „WYMYŚLONA” Rozdział 13. Pozostawieni w kraju a repatrianci: wprowadzenie patriarchów 261 1. Upadek Babilonii i edykt Cyrusa 2. Grupy powracających 3. „Lud ziemi” 4. Mityczne podstawy ponownego zasiedlenia 5. Lokalizacja historii patriarchalnych 6. Związki międzyplemienne 7. Jerozolima i Sychem 8. Historia Józefa Rozdział 14. Powracający i obcy: stworzenie mitu podboju 281 1. Etapy powrotu 2. Palestyna w czasach Achemenidów 3. Ludy obce i niechciane 4. Formuła exodusu 5. Mojżesz, pustynia i itineraria 6. Trudne osadnictwo 7. Jozue i święta wojna 8. Krajobraz i etiologia 9. Kompromis i koegzystencja 10. Granice idealne i realne Rozdział 15. Państwo bez króla: stworzenie instytucji sędziów 303 1. Achemenidzka struktura administracyjna 2. Kontekst i chronologia Księgi Sędziów 3. Komponenty historyczne i utopijne 4. Komponenty legendarne i baśniowe 5. Związek dwunastu plemion 6. Przestrzeń międzyplemienna Rozdział 16. Opcja monarchiczna: powstanie koncepcji zjednoczonego królestwa 319 1. Ostatnie blaski Domu Dawida 2. Debaty pro- i antymonarchiczne 3. Mityczne początki: jedność jako archetyp 4. Ciągłość dynastyczna i dzieje sukcesji 5. Mądrość i sprawiedliwość 6. Od mesjanizmu królewskiego do mesjanizmu eschatologicznego Rozdział 17. Opcja kapłańska: stworzenie świątyni Salomona 335 1. Świątynie palestyńskie i babilońskie 2. Mit Pierwszej Świątyni 3. Budowa Drugiej Świątyni i przyjęcie kapłańskiego przewodnictwa 4. Alternatywne świątynie 5. Miasto-świątynia 6. Kapłani i Lewici Rozdział 18. Samoświadomość: wynalezienie Prawa 353 1. Przymierze, Prawo, Bóg i lud 2. Mityczne założenie: Mojżesz i Synaj 3. Nawarstwienie prawodawstwa 4. Prawodawstwo społeczne 5. Prawodawstwo małżeńskie 6. Identyfikacja zachowań 7. Czystość i skalanie 8. Prozelityzm i ekskluzywizm EPILOG Rozdział 19. Historia lokalna i walory uniwersalne 375 1. Panorama IV w.: Druga Świątynia i diaspora 2. Wielkie cezury 3. Debata historiograficzna 4. Od dziejów „zwyczajnych” do znaczącego opracowania Bibliografia 381 Spis tablic 406 Spis ilustracji 407 Spis źródeł tablic i ilustracji 409 Indeks osób i bóstw 411 Indeks nazw geograficznych 418 Indeks terminów 429 Indeks cytatów źródłowych 432