Prezentowana książka to krótkie wprowadzenie do historii starożytnego, przedhellenistycznego Bliskiego Wschodu, czyli cywilizacji, które przeprowadziły ludzkość z prehistorii do historii. Pomyślana jako podstawowa lektura przybliżająca wiedzę o starożytnym okresie historii ludzkości i o tych cywilizacjach, które były świadkami, jak człowiek stworzył pismo.
Autorka przywołuje główne i konstytutywne wyróżniki tych cywilizacji, które dominowały podczas trzech tysięcy lat przed narodzinami Chrystusa. Wydarzenia polityczne i militarne opisane są w kontekście przemian społeczno-ekonomicznych i ideologicznych.
Na przestrzeni trzech tysiącleci cywilizacje te były protagonistami w procesie tak ważnego rozwoju kulturowego, że usprawiedliwia on hasło ex Oriente lux. Na obszarze geograficznym zwanym Żyznym Półksiężycem narodziły się i rozwinęły m.in. takie kultury, jak: asyryjska, hetycka, sumeryjska, babilońska, fenicka, palestyńska i aramejska. Właśnie w ich obrębie miały początek niektóre z najważniejszych intelektualnych osiągnięć ludzkości, przede wszystkim pismo. Jest to krótka, ale wyczerpująca panorama historyczna przedhellenistycznego, starożytnego Bliskiego Wschodu, w której zostały poddane analizie, zarówno aspekty historyczno-polityczne, jak i społeczno-kulturowe.
Introduction to the history of the pre-Hellenistic Near East. The author presents the constitutive characteristics of the civilizations which were dominant in this region for three thousand years before Christ. The political and military events are described in the context of socio-economic and ideological transformations.
Przedmowa 7
1. Między pamięcią i odkryciami 11
Cywilizacje Żyznego Półksiężyca 11
Bliski Wschód w tekstach autorów klasycznych i w Biblii 16
Badania archeologiczne wczoraj i dziś 19
Mezopotamia i państwa „peryferyjne” 26
2. Ludy, języki, pisma 30
Języki semickie 30
Języki niesemickie 42
3. Źródła epigraficzne, archiwa i biblioteki 49
Dokumenty epigraficzne i treści historyczne 50
Archiwa i biblioteki 56
4. Epoka wczesnego brązu (3000–2000 p.n.e.) 61
Okres wczesnodynastyczny i Sumerowie 61
Imperium Akadu 76
Okres nowosumeryjski: III dynastia z Ur 82
5. Epoka średniego brązu (2000–1600 p.n.e.) 87
Dynastia z Isin i „okres przejściowy” 87
Królestwo staroasyryjskie 89
Mari i pierwsza dynastia babilońska 95
Królestwo starohetyckie 105
6. Epoka późnego brązu (1600–1200 p.n.e.) 111
Aspekty społeczne i innowacje technologiczne 111
Królestwo babilońsko-kasyckie 116
Hegemonia Mitanni 121
Królestwo średniohetyckie 126
Imperium hetyckie 130
Królestwo średnioasyryjskie 138
Małe państwa syryjskie i palestyńskie 143
7. Epoka żelaza (1200–550 p.n.e.) 151
Kryzys społeczno-ekonomiczny i innowacje kulturowe 151
Asyria, Babilonia, Elam między XII a IX wiekiem p.n.e. 159
Imperium nowoasyryjskie 163
Miasta-państwa fenickie 188
Państwa aramejskie 200
Państwa nowohetyckie 206
Królestwa Izraela i Judy 209
Królestwo nowobabilońskie 220
Epilog 229
Tablice chronologiczne 233
Odniesienia bibliograficzne 244
Indeks osób 248
