Oświęcim - miasto pogranicza. Tom II

Tom II monografii Oświęcimia, obejmujący dzieje miasta, został podzielony na dwie części poświęcone zmianom ustrojowym, rozwojowi przestrzennemu i gospodarczemu oraz życiu religijnemu. W części pierwszej Autorzy omawiają znaczenie nazwy miasta oraz jego dzielnic i ulic, a także prezentują kolejne warianty herbu. Następnie ukazują dzieje Oświęcimia z perspektywy badań archeologicznych i przedstawiają historię miasta od czasów najdawniejszych, uchwytnych w źródłach pisanych, aż po wczesne lata PRL. Zwracają przy tym szczególną uwagę na rozwój zabudowy miejskiej, zajęcia pierwszych mieszkańców, zmiany ustrojowe, udział mieszkańców miasta w ważnych dla kraju wydarzeniach politycznych. Omawiają także klęski żywiołowe, jakie dotykały Oświęcim w ciągu wieków. Odrębny rozdział poświęcono dziejom Żydów oświęcimskich, którzy mieli znaczący wpływ na rozwój miasta. Część druga dotyczy dziejów Kościoła katolickiego w Oświęcimiu. Autorzy opowiadają o lokacjach budynków kościelnych, fundacjach związanych z życiem religijnym, prezentują zakony (dominikanie, salezjanie, serafitki), które w ciągu wieków zadomowiły się w Oświęcimiu, a także znamienite postacie związane ze sferą religijną, które przyczyniły się do rozwoju miasta, takie jak ks. Jan Skarbek czy Michał Ślebarski. Volume II of the monograph of Oświęcim contains the history of the city. It has been divided into two parts devoted to the systemic changes, spatial and economic development and religious life. The authors discuss the meaning of the name of the city, its districts and streets, and the history of the city’s coat of arms. They present the results of archaeological research and the history of the city from the earliest times until the early years of the People’s Republic of Poland. A separate chapter is devoted to the history of the Oświęcim Jews. The second part discusses, among other things, locations of church buildings, religious orders operating in Oświęcim, as well as outstanding figures of religious life, which contributed to the development of the city.

Część pierwsza Oświęcim – społeczeństwo, ustrój, gospodarka Beata Kiszka – Nazwa miasta i dzielnic 9 Andrzej Marzec – Herb i pieczęcie Oświęcimia 16 Grzegorz Mądrzycki – Oświęcim w badaniach archeologicznych. Zarys problematyki 24 Dorota Żurek – Rozwój miasta do końca XVI wieku 51 Michał Zbieranowski – Oświęcim w drugiej połowie XVI wieku. Próba rekonstrukcji planu miasta 111 Henryk Palkij – Rozwój miasta w czasach koronnych 117 Oświęcim w XIX wieku Dominika Rychel-Mantur – Topografia miasta 165 Aleksander Zygmunt Babiński – Ustrój i organizacja miasta 178 Dawid Madziar – Mieszkańcy i ich życie codzienne 192 Jacek Szpak – Dzieje gospodarcze 208 Oświęcim w XX wieku Joanna Januszewska-Jurkiewicz – Okres międzywojenny 228 Kazimierz Miroszewski – Pierwsze lata PRL 265 Artur Szyndler – Oszpicin. Oświęcimscy Żydzi na przestrzeni wieków 306 Część druga Oświęcim – życie religijne Jerzy Rajman – Kościoły średniowiecznego Oświęcimia (do końca XVI wieku) 343 Ewa Wółkiewicz – Instytucje kościelne w Oświęcimiu w XVII i XVIII wieku 391 ks. Mariusz Trąba – Kościół katolicki i życie religijne miasta w XIX i XX wieku 421 Summary 467 Zusammenfassung 468 Wykaz skrótów 469 Bibliografia 472 Indeks nazwisk 482 Spis ilustracji 507