Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, tom 7. Spuścizny

Zawarte w tomie 7 Archiwum Ringelbluma "Spuścizny" to materiały przekazane do Podziemnego Archiwum Getta Warszawskiego przez najbliższych współpracowników Emanuela Ringelbluma: Rachelę Auerbach, Hersza Wassera, Eliasza Gutkowskiego i Menachema Mendla Kona. Zdeponowane przez nich listy, zaświadczenia i fragmenty notatek ukazują nam kluczowych członków "Oneg Szabat" nie tylko jako obserwatorów i kronikarzy Zagłady, ale też jako jej ofiary. Zaproszenie na koncert, świadectwo odwszenia, list do rodziców - pozwalają nam poprzez losy jednostek dotrzeć do codzienności intelektualistów żydowskich w getcie warszawskim. Dokumenty zgromadzone w tym tomie są świadectwem roli, jaką współpracownicy Archiwum odegrali zarówno w historii, jak też w życiu getta warszawskiego. Pokazują, że zgodnie z postulatem Emanuela Ringelbluma, nie tylko spisywali historię, ale też ją współtworzyli. Do papierowej wersji książki dołączona jest płyta zawierająca zeskanowane oryginały opublikowanych dokumentów.

Wykaz skrótów stosowanych w przypisach i regestach X Wstęp XIII Nota edytorska XX CZĘŚĆ I. Materiały Racheli Auerbach Dok. 1. 1926, Rachela Auerbach, Opracowanie pt. „Indywiduum i indywidualność. Obiektywne warunki oryginalności indywidualnej” 2 Dok. 2. 06.1926, Rachela Auerbach, Fragmenty rozdziałów i notatki do pracy pt. „Indywiduum i indywidualność” 100 Dok. 3. Przed 09.1939, Rachela Auerbach, Artykuł pt. „Duchowe przygody” 101 Dok. 4. Przed 09.1939, Rachela Auerbach, Artykuł pt. „Warszawa produkuje żydowski dźwiękowiec” 107 Dok. 5. Przed 09.1939, Rachela Auerbach, Artykuł pt. „Dramat Büchnera «Wocek» w Teatrze «Młoda Scena»” 111 Dok. 6. Przed 09.1939, Rachela Auerbach, Artykuł pt. „Pani dr Klaftenowa opowiada” 113 Dok. 7. Przed 09.1939, Rachela Auerbach, Artykuł pt. „Calea Dudesti śpiewa po żydowsku. (Z podróży po Rumunii)” 121 Dok. 8. b.d., Rachela Auerbach, Notatki z wykładów prof. Fiszla Schneersohna: „Zasady nauki o człowieku i teoria nerwowości” oraz „Ekspozycja psychologiczna” 126 Dok. 9. b.d., Abram (Abraham) Morewski [Menakier], Wspomnienia pt. „Tam i z powrotem” (fragmenty). Tekst tłumaczony z języka żydowskiego przez Rachelę Auerbach 126 Dok. 10. 4.08.1941–26.07.1942, Rachela Auerbach, Dziennik (fragmenty, brak zakończenia) 169 Dok. 11. b.d., Rachela Auerbach, Wspomnienia i notatki 232 CZĘŚĆ II. Materiały Hersza Wassera Dok. 13. 23.10.1939, Łódź. Feldkommandantur 530, Fragment dokumentu wystawionego dla N.N. [Hersza Wassera?] 244 Dok. 14. Przed 13.11.1939, Łódź. Zarząd Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Łodzi, Zaświadczenie przydziału pracy nr 22148 dla Hersza Wassera 244 Dok. 15. 13.11.1939, Łódź. Feldkommandantur [5]30, Lange, Zaświadczenie wystawione dla Hersza Wassera uprawniające do chodzenia po ul. Piotrkowskiej w Łodzi 245 Dok. 16. 15.11.1939, Łódź. Polizeipräsident, Przepustka dla Hersza Wassera na podróż do Białegostoku 246 Dok. 17. 23.11.1939, Łódź. Polizeipräsident, Zezwolenie dla Hersza Wassera na poruszanie się po ulicach Łodzi 247 Dok. 18. 06.11.1941, Kraków. Urząd Dewizowy w Krakowie, Wydział Zezwoleń, Zezwolenia na przesłanie rzeczy dla Leiba Wassera i Szmula Elbirta. Załączona lista rzeczy 248 Dok. 19. Po 1.09.1939, Łódź. Firma I. Kolner, Łódź, Zaświadczenie o zatrudnieniu Hersza Wassera w charakterze księgowego 249 Dok. 20. 01.1941, Warszawa – getto. ŻTOS, Zaproszenie dla Hersza Wassera na akademię inauguracyjną akcji „Pomocy Zimowej” 250 Dok. 21. 20.03.1941, Warszawa – getto. Komitet Domowy domu przy ul. [Muranowskiej 6?], Zawiadomienie o opodatkowaniu Hersza Wassera na rzecz ubogich i uchodźców z okazji święta Pesach 251 Dok. 22. 05[?].1941, Warszawa – getto. Zaproszenie na seminarium Haszomer Hacair dla działaczy i wychowanków 252 Dok. 23. 3.12.1941, Warszawa – getto. Zaproszenie na seminarium Haszomer Hacair dla Hersza Wassera 253 Dok. 24. 12.1941, Warszawa – getto. Rada Żydowska w Warszawie. Wydział Szkolny, Zaproszenie dla Hersza Wassera na akademię szkolną w sali „Femina” 254 Dok. 25. 01.1942, Warszawa – getto. Hechaluc Dror, Zaproszenie dla Hersza Wassera na uroczystość zakończenia II krajowego seminarium Dror 255 Dok. 26. 31.03.1942, Warszawa – getto. N.N. [Tytelman?], Pokwitowanie wystawione dla Hersza Wassera 256 Dok. 27. 12.1939–1941, Warszawa. Hersz Wasser, Książka zapisów kasowych. Spis wydatków codziennych. Różne notatki 257 Dok. 28. b.d., N.N. (Josef), List do N.N. (Hersza Wassera [?]) (fragment) 328 Dok. 29. 18.04.1940, [S. Wasser], List do Hersza Wassera (Warszawa). Prośba o pomoc w sprowadzeniu do Warszawy 329 Dok. 30. 06.1941–07.1942, Biłgoraj. Josif Kirszenfeld z żoną, Listy do Hersza i Blumy Wasser 332 Dok. 31. Po 02.1941, Biłgoraj. Josif Kirszenfeld, List do N.N. [(Warszawa – getto)?]. Prośba o pomoc i ratunek oraz przekazanie treści listu szwagrostwu Szai i Blumie 335 Dok. 32. 25.03.1942, Łódź – getto. Chaim Rumkowski, Listy do Hersza Wassera. Oficjalne zawiadomienia, że Dora i Sulamita Elbirt oraz Lejb i Estera Wasser są zdrowi i mieszkają w łódzkim getcie 336 Dok. 33. 10.1941, Dubienka. Genia Segal, List do Blumy i Hersza Wassera. Prośba o wiadomości 336 Dok. 34. Korespondencja dotycząca Szlamka (Szłojme) [Winera] [ps. Jakub Grojnowski]. Od [A] do [G] 337 Dok. 35. 05–06.1942, Otwock. Władysław Wajnblat, Listy do Hersza Wassera 338 Dok. 36. 12.11.1941, Warszawa – getto. Hersz i Bluma Wasser, List do Józefa M. Kirszenfelda. Prośba o list 340 Dok. 37. 18.07.1940, Warszawa. Hersz i Bluma Wasser, List do Lejba i Estery Wasser. Informacje dotyczące kosztów utrzymania w Warszawie 341 Dok. 38. 07–12.1941, Łódź – getto. Lejb i Estera Wasser, Listy do Hersza Wassera 342 Dok. 39. 1.04.1942, Warszawa – getto. N.N., List do Hersza Wassera. Sprawa obiadów dla siostry autora listu (Kapłańskiej) 345 Dok. 40. 1.06.1942. N.N., List do Hersza Wassera (brak zakończenia) 346 Dok. 41. 27.07.1942, Warszawa – getto. N.N., List do Hersza Wassera. Prośba o dokument zwalniający z deportacji 347 Dok. 42. b.d., Łódź. N.N., Telegram do [Hersza Wassera?] 347 CZĘŚĆ III. Materiały Menachema Mendla Kona Dok. 43. Mendel Menachem Kon – dowód osobisty 350 Dok. 44. Przed 5.05.1942, Warszawa – getto. Wydział Szkolny przy Radzie Żydowskiej, Zaproszenie na „Poranek Szkolny” do „Feminy” dla Menachema Mendla Kona 350 Dok. 45. 1942, Menachem Mendel Kon – korespondencja 350 Dok. 46. 26.03.1942, Eliezer z Iławy, rabin, List do Menachema Kona. Prośba o pomoc za pośrednictwem Szymona Huberbanda 353 Dok. 47. Menachem Mendel Kon – korespondencja. Od [A] do [D] 354 CZĘŚĆ IV. Materiały Eliasza Gutkowskiego Dok. 48. Eliasz Gutkowski – świadectwa szkolne i zaświadczenia zawodowe. Od [A] do [R] 358 Dok. 49. 25.06.1930, Gimnazjum Męskie Towarzystwa „Tora W’Derech Erec” w Łodzi, Zaświadczenie o zatrudnieniu Luby Gutkowskiej jako sekretarki szkoły 376 Dok. 50. 16.12.1938, Zarząd Miejski w Łodzi, Potwierdzenie zameldowania Gabriela Gutkowskiego 377 Dok. 51. 12.06.1939, Zaświadczenie o szczepieniu Gabriela Gutkowskiego przeciw ospie 378 Dok. 52. 26.04.1940, Laboratorium Analiz Lekarskich „Higiena”, Analiza moczu Eliasza Gutkowskiego 378 Dok. 53. 5.11.1940, Zarząd Miejski w Warszawie, Potwierdzenie zameldowania Luby Dyny i Gabriela Zeewa Gutkowskiego w Warszawie 380 Dok. 54. 2 i 3.12.1940, Rada Żydowska w Warszawie, Potwierdzenia zameldowania Eliasza, Luby Dyny i Gabriela Gutkowskiego w Warszawie 381 Dok. 55. 12.01.1941, Laboratorium Analityczne i Chemiczno-Bakteriologiczne „Mikro”, Wynik badania krwi Gabriela Gutkowskiego 382 Dok. 56. 15.07.1942, Warszawa – getto. A.L. Bloch, List do N.N. Prośba o udzielenie pomocy Eliaszowi Gutkowskiemu 383 Dok. 57. Przed 09.1939, Łódź[?]. Gabriel Gutkowski, syn Eliasza i Luby – fotografia 383 Dok. 58. Przed 09.1939, Łódź[?] Manifestacja – fotografia 384 Dok. 59. 19[?].03.1942, Warszawa – getto. Rada Żydowska w Warszawie, Potwierdzenie dla Gabriela Zeewa Gutkowskiego złożenia ankiety dla zamieszkałych w Dzielnicy Żydowskiej w Warszawie 384 Dok. 60. N.N., Kartka z adresem 384 Dok. 61. 24.08.1939, Tel Awiw. Jakow Gutkowski, List do Eliasza Gutkowskiego 385 Dok. 62. 2.10. i 24.10.1939, Komisja Finansowa m. Łodzi, Pokwitowania przyjęcia papierów wartościowych od Eliasza Gutkowskiego 386 Dok. 63. Zarząd Miejski w Warszawie, „Karta aprowizacyjna nr 295185” wystawiona dla Eliasza Gutkowskiego 386 Dok. 64. Eliasz Gutkowski – zaświadczenia o zatrudnieniu w Warszawie. Od [A] do [J] 386 Dok. 65. 9.05.1941, Warszawa – getto. Żydowska Samopomoc Społeczna – Komitet Opiekuńczy Miejski. Opieka nad Dziećmi i Sierotami „Centos”, Pismo do Eliasza Gutkowskiego. Prośba o wypożyczenie maszyny do pisania 392 Dok. 66. 22.10.1941, Warszawa – getto. Eliasz Gutkowski, Pismo do Patronatu nad Domem Starców i Sierot im. Miny Werde w Częstochowie 393 Dok. 67. 04.1941–1942, Warszawa – getto. Żydowska Samopomoc Społeczna – Komitet Opiekuńczy Miejski, „Legitymacja tymczasowa” Eliasza Gutkowskiego 396 Dok. 68. 1.10.1942, Warszawa – getto. OBW, Przepustka dla Eliasza Gutkowskiego i jego żony 396 Dok. 69. 5.01.1943, Warszawa – getto. OBW, Przepustka dla Eliasza Gutkowskiego i Hersza Wassera 397 Dok. 70. Eliasz Gutkowski – drobne zaświadczenia i pokwitowania. Od [A] do [J] 397 Dok. 71. Po 14.08.1940, Der Bevollmächtigte des Generalgouverneurs für die besetzten polnischen Gebiete in Berlin, Zaświadczenie dla Luby Gutkowskiej i jej syna Gabriela Gutkowskiego na jednokrotne przekroczenie granicy Generalnego Gubernatorstwa 399 Dok. 72. 24.10.1940, Łódź. Städtischer Gesundheitsamt. Entlausungsanstalt (Litzmannstadt, Baluter Ring), Zaświadczenia dla Luby i Gabriela Gutowskich o przejściu dezynfekcji 400 Dok. 73. 23.10.1940, Łódź. Przełożony Starszeństwa Żydów w Łodzi, Pismo do Luby i Gabriela Gutkowskich. Wezwanie do kancelarii w sprawie wyjazdu do Warszawy 400 Dok. 74. Po 31.12.1939, Warszawa. Zarząd Miejski w Warszawie, Potwierdzenie zameldowania Eliasza Gutkowskiego w domu przy ul. Ogrodowej 67 m. 25 401 Dok. 75. 13.11.1940, Warszawa. Eliasz Gutkowski, Pismo do Der Bevollmächtigte des Generalgouverneurs für die besetzten polnischen Gebiete in Berlin. Prośba o zgodę na wyjazd Rajzli Ajzner-Gutkowskiej z getta łódzkiego do Warszawy 402 Dok. 76. Eliasz Gutkowski – pokwitowania, asygnaty i karty przydziału. Od [A] do [F] 403 Dok. 77. Po 18.11.1941, Eliasz Gutkowski, List do kuzynki M. Wohlgelernter (fragment). Podziękowanie za paczkę 404 Dok. 78. 12.07.1942, Bełchatów. J. Lipschütz, List do Eliasza Gutkowskiego 405 Dok. 79. b.d., Warszawa – getto. Zakład Zaopatrywania, „Karta dodatkowa dla dzieci w wieku przedszkolnym nr 014183” wystawiona dla Gabriela Gutkowskieg 406 Dok. 80. 06–07.1942, Warszawa – getto. Zakład Zaopatrywania, „Karta żywnościowa” dla Gabriela, Eliasza i Luby Gutkowskich 406 CZĘŚĆ V. Materiały Henryka Piórnika i Wacława Kączkowskiego Dok. 81. 1929–1935, Warszawa. Patenty Henryka Piórnika i Wacława Kączkowskiego wydane przez Urząd Patentowy RP 408 Dok. 82. 1930–1938, Berlin, Mediolan, Rzym, Londyn, Paryż, Praga, Oslo, Sztokholm, Wiedeń, Berno, Bruksela, Ottawa, Waszyngton, Kalkuta. Patenty i zaświadczenia o ochronie praw patentowych Henryka Piórnika i Wacława Kączkowskiego 409 Objaśnienia skrótów i nazw częściej występujących w tekście 411 Bibliografia 420 Summary 424 Indeks osób 428 Indeks geograficzny 434 Wykaz sygnatur 437