Pismo, książka, lektura

Książka prezentuje nowe zjawiska we francuskiej humanistyce, które są w Polsce mało znane bądź nieznane. Tematy tych rozmów: sposoby uprawiania nowoczesnej historiografii, oralność, piśmienność, druk w kulturze; książka i lektura jako przedmiot badań historycznych; autobiografie, dzienniki intymne, zapisy codzienne jako praktyki piśmienne i jako istotne źródło w naukach humanistycznych; antropologiczny sposób rozumienia literatury. "Dwie właściwości tego pełnego zalet tomu zasługują na podkreślenie. Po pierwsze - kompetencja i swoboda autora tych rozmów. Paweł Rodak nie tylko swych rozmówców należycie komponuje, układając ich sekwencję podług węzłowych splotów historii antropologicznej, ale także z każdym z nich prowadzi dialogi znawcy zarówno twórczości poszczególnych autorów, jak i właściwych im problemów". z recenzji Andrzeja Mencwela "Żywa, dobrze napisana, pobudzająca do myślenia książka Pawła Rodaka jest doskonałym wprowadzeniem w problematykę współczesnej humanistyki przede wszystkim francuskiej - ale nie tylko". z przedmowy Krzysztofa Pomiana

KRZYSZTOF POMIAN: Przedmowa 9 Podziękowania (zamiast wstępu) 17 Remerciements (en guise de préface) 23 Rozmowa I. JACQUES LE GOFF: Problem historii 29 Rewolucja w historiografii: ruch „Annales” 31 Nowa Historia i antropologia historyczna 39 Wobec historii idei, mikrohistorii, historii globalnej 43 Związki z Polską 47 Długie średniowiecze 48 Oralność, pismo i druk w średniowieczu 53 Iluzja biograficzna 54 Rozmowa II. ROGER CHARTIER: Od historii książki do historii lektury 57 Nowa dyscyplina: historia książki 59 Książka: od zwoju do kodeksu 61 Materialność tekstu i publikacje rękopiśmienne 64 Analiza statystyczna i jej ograniczenia 69 Cele historii książki: problem reprezentatywności w historii kultury 71 Wyobrażenia zbiorowe, przyswojenia, praktyki 74 Ciało i książka. Znaczenie Norberta Eliasa 77 Fenomen „Błękitnej Biblioteki” 79 Menocchio – wiejski młynarz, intelektualista z XVI wieku 84 Porządek książek 88 Od historii książki do historii lektury 90 Historia lektury jako historia kultury 92 Bezgłośna lektura, prywatne pisanie i narodziny człowieka nowoczesnego 94 Oralność – pismo – druk 96 Wobec McLuhana: media, systemy komunikacji i przypadki szczególne 98 Pismo i książka w świecie ekranów 100 Przyszłość bibliotek w erze elektronicznej 103 Rozmowa III. JEAN HÉBRARD: Między oralnością a piśmiennością 107 Wtórny analfabetyzm i „eksplozja” historii lektury 109 Wskrzeszenie czytelnika 111 Trzy dyskursy o lekturze: Kościół, biblioteka, szkoła 117 Czytelnicy masowi, „nowi czytelnicy”: wchodzenie w czytanie poprzez rozmowę 123 Złudzenie Wielkiego Podziału: między oralnością a piśmiennością 128 Mowa, pismo, druk i komputer na uniwersytecie 130 Rozmowa pisemna, czyli work in progress 136 Przyszłość lektury i postmodernistyczne niepokoje 140 Komputer: pisanie zamiast czytania 144 Internet: przeglądanie zamiast czytania 146 Biblioteka, księgarnia i książka przyszłości 149 Pismo, kultura rękopisu i „nowi piszący” 154 Autorzy i pisarze 160 Fenomen pisarza-mistrza 164 Archiwa administracyjne,archiwa osobiste i nowa historia kultury 166 Od ksiąg handlowych i zeszytów szkolnych do dziennika intymnego 168 Dzienniki czasu wojny i ich wyjątkowość 174 Pismo, które zmienia świat 177 Strukturalizm, czyli prawdziwy koniec świata klasycznego 181 Nowi czytelnicy i odradzanie się literatury 185 Od przedszkola do obywatela: biblioteka mentalna jako kapitał kulturowy 188 Powrót „ludzi pióra”, kluby książki i czytanie samego siebie 194 Brazylia – przyszłość nauk społecznych 196 Rozmowa IV. DANIEL FABRE: Od antropologii pisma do antropologii pisarza i literatury 203 Trzy antropologie pisma 205 Metoda antropologiczna i badanie praktyk piśmiennych 209 Od wspólnotowych do indywidualnych praktyk pisania i czytania 212 Magiczna moc pisma i książki 214 Przekraczanie granic: antropologia i historia 216 Zapisy powszednie i literatura 221 Różnorodność zapisów powszednich 224 Praktyki piśmienne i tożsamość nowoczesna 225 Czym jest antropologia literatury? Pytanie o początek literatury 229 Sakralizacja i desakralizacja pisarza nowoczesnego 233 „Wcielenia” i „odcieleśnienia” literatury: rękopisy i teksty 236 Obecność literatury: portrety, posągi, fotografie 238 Doczesne szczątki i nieśmiertelność pisarza 240 Figury pisarza 242 Pisarze i tożsamości nowoczesne 244 Rozmowa V. PHILIPPE LEJEUNE: Wokół autobiografii i dzienników osobistych 249 Praktyka osobista i badanie autobiografii 251 Dziennik osobisty i jego nośniki 255 Droga badacza: od wielkich dzieł do autobiografii 257 Narodziny nowoczesnej autobiografii. Dyskusja z Georges’em Gusdorfem 259 Historia dzienników: problem intymności i pojęcia osoby 262 Pakt autobiograficzny 265 Performatywność tekstów autobiograficznych 270 Od Rousseau i Sartre’a do autobiografii pradziadka: nowy obszar i sposób lektury 272 Droga badacza: od autobiografii do dzienników osobistych 276 Dzienniki w komputerze: pisanie na ekranie 279 Dziennik jako praktyka badawcza 282 Dzienniki internetowe: kreacja i komunikacja.. ...284 Stowarzyszenie na rzecz Autobiografii 287 Bibliografia 293 Indeks osób 321