Bazylianie prowincji koronnej w latach 1743–1780

Niniejsza książka poświęcona bazylianom prowincji koronnej to studium w pełni oryginalne tak pod względem ujęcia, jak i wykorzystania materiałów archiwalnych. W sposobie prezentowania zgromadzonych informacji dominuje narracja i faktografia. Praca prezentuje wysoki poziom naukowy, wykorzystuje najnowszy stan wiedzy podbudowany szerokimi badaniami źródłowymi na opracowywany temat.
W recenzowanej książce Autorka nie tylko usystematyzowała i uporządkowała rzeczy już znane z literatury historycznej. Dokonała także całościowego opracowania problemu badawczego zakreślonego tytułem, skorygowała błędy funkcjonujące w istniejących opracowaniach oraz wydobyła z obfitych i umiejętnie wykorzystanych źródeł nieznajdujących się do tej pory w szerszym obiegu naukowym informacje dotąd nieznane. Praca stanowi więc interesujące kompendium wiedzy o tytułowym zakonie.

Z recenzji prof. dra hab. Romana Pelczara

Wstęp 7 ROZDZIAŁ I. Struktura organizacyjna Zakonu Ruskiego św. Bazylego Wielkiego w XVIII w. 17 1. Tradycja monastyczna na ziemiach Korony po unii lubelskiej 17 2. Rozwój zakonu bazyliańskiego w Cerkwi unickiej 20 3. Droga do zjednoczenia 32 4. Monastery w prowincji koronnej w latach 1743–1780 37 5. Podział prowincji w 1780 r. 68 ROZDZIAŁ II. Władze i instytucje bazyliańskiej prowincji koronnej na tle zarządu Zakonu Ruskiego św. Bazylego Wielkiego 73 1. Ustawodawstwosynodalnei stanowisko biskupów unickich wobec monastycyzmu do 1743 r. 73 2. Zarząd zakonu i prowincji 78 3. Kapitułygeneralneiprowincjalne 93 4. Finanse prowincji 104 5. Władze prowincji wobec hierarchii cerkiewnej i polityki wyznaniowej państwa 111 ROZDZIAŁ III. Zakonnicy prowincji koronnej 120 1. Liczebność 120 2. Wyznanie, narodowość i pochodzenie społeczne 126 3. Formacja intelektualno-moralna 131 4. Struktura funkcji zakonnych 162 5. Wewnętrzne życie zakonne 168 6. Relacje z duchowieństwem diecezjalnym 178 ROZDZIAŁ IV. Podstawy materialne funkcjonowania monasterów 185 1. Uposażenie 185 2. Gospodarstwo monasterskie 194 3. Poddani klasztorni i ich powinności 202 4. Inne przychody i struktura wydatków 212 5. Budynki klasztorne i gospodarcze 225 ROZDZIAŁ V. Działalność duszpasterska 235 1. Bazyliańskie ośrodki parafialne 235 2. Służba Boża i sprawowanie sakramentów 244 3. Kaznodziejstwo i katechizacja 251 4. Misje ludowe 254 5. Kult Maryi i świętych 276 6. Bractwa cerkiewne 292 7. Działalność charytatywna 304 ROZDZIAŁ VI. Publiczne szkolnictwo bazyliańskie w XVIII w. 308 1. Tradycjaoświatowazakonu 308 2. Fundacje kolegiów publicznych w prowincji koronnej do 1772 r. 313 3. Sieć szkół bazyliańskich w latach 1772–1780 319 4. Kadra nauczająca 329 5. Społeczność uczniowska 333 6. Proces dydaktyczno-wychowawczy 340 7. Teatr szkolny 351 8. Sodalicja Mariańska 363 9. Budynki szkolne 368 ROZDZIAŁ VII. Wkład bazylianów w rozwój kultury ziem ruskich Rzeczypospolitej w II połowie XVIII w. 371 1. Twórczość literacka i artystyczna bazylianów 371 2. Biblioteki klasztorne 393 3. Ruch edytorski 406 Zakończenie 417 Aneks 421 Wykaz skrótów 495 Bibliografia 496 Spis tabel 529 Spis rycin i map 531 Indeks nazwisk 533 Indeks nazw geograficznych 547 Резюме 555 Summary 558