"Retoryka gatunków. Projekt krytycznej analizy" to oryginalna propozycja spojrzenia na gatunki komunikacyjne z perspektywy retoryki. Agnieszka Budzyńska-Daca łączy refleksję nad symbolicznością języka z krytycznym podejściem do form, które porządkują nasze działania i sposoby myślenia. Książka, ujawniając perswazyjny i kulturotwórczy potencjał gatunków, pokazuje, jak kształtują one przestrzeń publiczną, naukową i medialną. Autorka proponuje własny model krytyki retorycznej gatunków oraz zestaw narzędzi analitycznych przydatnych w badaniach nad współczesną komunikacją. Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 PL (CC BY 4.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl). ****** The Rhetoric of Genres. Critical Analysis Project 'The Rhetoric of Genres. Critical Analysis Project' is an original proposal to look at communication genres from the perspective of rhetoric. Agnieszka Budzyńska-Daca combines reflection on the symbolism of language with a critical approach to forms, which organize our actions and ways of thinking. The book, revealing the persuasive and culture-forming potential of genres, shows how they shape public, scientific and media space. The author proposes her own model of rhetorical criticism of genres as well as the analytical tools useful in research on contemporary communication. The publication is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 PL (CC BY 4.0 PL) (full license available at: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode).

WPROWADZENIE. O ZAMYŚLE PROJEKTU 11 Dla kogo jest ta książka? 13 Jak czytać tę książkę 15 CZĘŚĆ I. TEORETYCZNE PODSTAWY RETORYCZNYCH BADAŃ GENOLOGICZNYCH 21 ROZDZIAŁ 1. O KRYTYCE RETORYCZNEJ – UWAGI WSTĘPNE 23 1.1. Wachlarz krytyk 26 1.2. Akty i artefakty w krytyce retorycznej 29 ROZDZIAŁ 2. KRYTYKA GATUNKOWA 35 2.1. Gatunki w retoryce, czyli klasyfikacja 37 2.2. Gatunki retoryczne 41 2.2.1. Retoryczna krytyka gatunkowa a krytyczna analiza gatunków 46 2.3. Retoryczne badania gatunków 48 2.3.1. Geneza i rozwój Rhetorical Genre Studies (RGS) 51 ROZDZIAŁ 3. RELACJE MIĘDZY GATUNKAMI 59 3.1. Uptake, czyli odpowiedź gatunkowa 59 3.1.1. Uptake jako reakcja i wybór w systemie gatunkowym 60 3.2. Uptake „podjęty” przez badaczy RGS 62 3.2.1. Gatunek osadzony 63 3.3. Systemy i zestawy gatunkowe 64 3.3.1. Systemy gatunkowe – złożone struktury interakcji 64 3.3.2. Ewolucja systemów gatunkowych 66 3.4. Repertuar gatunków 68 3.5. Ekologia gatunków – dynamiczna sieć interakcji 70 3.6. Kolonie gatunków i ich strukturalne powiązania 72 3.7. Stabilizacja relacji między gatunkami 73 ROZDZIAŁ 4. GATUNKI JAKO MECHANIZMY POZNANIA I DZIAŁANIA 77 4.1. Pisanie jako praktyka poznawcza 79 4.1.1. Między wiedzą milczącą a normą instytucjonalną: gatunki i metagatunki 80 4.1.2. Homologie 82 4.2. Gatunki w instytucjach 84 4.2.1. Śledzenie gatunków 85 4.3. Edukacyjne implikacje badań nad gatunkami 88 4.3.1. Krytyczna świadomość gatunkowa 90 4.3.2. Transfer gatunków między edukacją a praktyką zawodową 94 4.4. Teraźniejszość i przyszłość badań nad gatunkami 96 4.4.1. Gatunki cyfrowe: AI, metagatunki, dynamiczne formy 100 4.4.2. Post scriptum do przyszłości badań nad gatunkami 104 ROZDZIAŁ 5. MULTIOBSZARY BADAŃ NAD GATUNKAMI 107 5.1. Multimodalność 107 5.2. Multidyscyplinarność 109 5.3. Multiwymiarowość 111 5.4. Multimetodologiczność 113 5.5. Multikulturowość vs transkulturowość 115 ROZDZIAŁ 6. EWOLUCJA BADAŃ NAD GATUNKAMI OD TEKSTÓW DO GENOSFERY 119 ROZDZIAŁ 7. GATUNEK JAKO PRODUKT – PROCEDURA – PROCES 125 7.1. Metafory w teorii gatunku 126 7.1.1. Metafory biologiczne 126 7.1.2. Metafory podobieństwa rodzinnego 127 7.1.3. Metafora instytucji 128 7.1.4. Metafory działania/aktów mowy 129 7.1.5. Metafory ramy i prototypu 130 7.1.6. Metafory przestrzenne – granice gatunku 132 7.2. Model 3P a metafory gatunku 133 7.2.1. Gatunek jako produkt 134 7.2.2. Gatunek jako procedura 135 7.2.3. Gatunek jako proces 137 7.3. Model 3P – elementy do dyskusji 138 7.3.1. Model 3P – wartość heurystyczna i możliwe zastosowania 140 7.3.2. Model 3P w dydaktyce akademickiej 141 CZĘŚĆ II. PROJEKT RETORYCZNEJ KRYTYKI GATUNKOWEJ 145 ROZDZIAŁ 8. TRADYCYJNA METODA KRYTYKI GATUNKOWEJ WEDŁUG SONJI FOSS 147 8.1. Instrukcja obsługi 148 8.1.1. Etapy analizy 148 ROZDZIAŁ 9. ZAŁOŻENIA RAMOWE PROJEKTU KRYTYKI GATUNKOWEJ 151 9.1. Potencjał retoryczny gatunku 152 9.1.1. Krytyka potencjału retorycznego gatunku 154 9.2. Krytyka retoryczna gatunków zaktualizowanych 155 9.2.1. Interpretacja artefaktu 155 9.2.2. Wybór gatunku dla sytuacji retorycznej 157 9.3. Dwa poziomy analizy 159 9.3.1. Paradoks potencjału gatunku 162 ROZDZIAŁ 10. PO CO GATUNEK, CZYLI WYMIAR KOMUNIKACYJNO-TELEOLOGICZNY (WKT) 163 10.1. Cel jako centralna kategoria krytyki gatunkowej 163 10.2. Sytuacja retoryczna 163 10.3. Strategia przekazu, czyli inventio 166 10.4. Wielopodmiotowość gatunku – wieloperspektywiczność krytyki 168 10.5. Koncepcja audytorium powszechnego 172 10.6. Krytyka wkt w skrócie 174 ROZDZIAŁ 11. KIEDY I GDZIE POJAWIA SIĘ GATUNEK, CZYLI WYMIAR CZASOPRZESTRZENNY (WCP) 177 11.1. Czas 177 11.1.1. Czas sytuacji 178 11.1.2. Czas tworzenia 180 11.1.3. Czas interakcji 182 11.1.4. Czas w akcie/artefakcie 184 11.1.5. Czas odbioru 187 11.2. Przestrzeń 189 11.2.1. Przestrzenność gatunku 191 11.2.2. Przestrzeń spotkania (wybrana) 192 11.2.3. Przestrzeń interakcji (ukształtowana) 194 11.2.4. Przestrzeń zapisu (stransformowana) 195 11.2.5. Przestrzeń odbioru (percypowana) 197 11.3. Krytyka WPC w skrócie 198 ROZDZIAŁ 12. Z CZEGO TWORZY SIĘ GATUNEK, CZYLI WYMIAR KOMPOZYCYJNO--STYLISTYCZNY (WKS) 205 12.1. Trzy zasady retoryczne: stosowność, organiczność i funkcjonalność 207 12.1.1. Zasada stosowności 207 12.1.2. Zasada organiczności 208 12.1.3. Zasada funkcjonalności 208 12.2. Kompozycja retoryczna i jej elementy 209 12.3. Pojęcie i zakres elokucji 215 12.3.1. Potencjał wariacyjny 217 12.3.2. Bezpieczeństwo gatunkowe 218 12.4. Krytyka wks w skrócie 219 ROZDZIAŁ 13. CZYJ JEST GATUNEK, CZYLI WYMIAR DYSKURSYWNO-PODMIOTOWY (WDP) 223 13.1. Etos/logos/patos 226 13.2. Etos jako kapitał społeczny 226 13.3. Kompetencje retoryczne a gatunek 228 13.4. Kontekstualność gatunku 229 13.5. Krytyka WDP w skrócie 231 PODSUMOWANIE 235 SPIS RYSUNKÓW I TABEL 240 INDEKS OSÓB 241 INDEKS RZECZOWY 246 BIBLIOGRAFIA 251 SUMMARY 272