Special Issue 2024 "Hausa texts from Maradi (Niger) collected by Claude Gouffé in 1968 (with annotations in French)" jest poświęcony edycji tekstów tradycji ustnej Hausa z Nigru. Publikacja powstała jako efekt międzynarodowej współpracy dotyczącej utrwalenia języka i kultury Hausa oraz udostępnienia badaczom tekstów źródłowych w tym języku. Redaktorami tomu są Sergio Baldi, Nina Pawlak i Jibril Shu’aibu Adamu – hausaniści z ośrodków afrykanistycznych w Neapolu, Warszawie i Kano, których wspomagał francuski afrykanista Henry Tourneux. Teksty, w oryginale mające charakter ręcznie zapisanych notatek z badań terenowych, stanowią dziedzictwo wybitnego francuskiego badacza języka i kultury Hausa Claude’a Gouffégo (1926-2013). Edycja zachowuje oryginalne reguły ortograficzne oraz komentarze dotyczące form językowych i treści. Zapisy wywiadów z informatorem w dialektalnej odmianie hausa z Nigru zostały przedstawione w tematycznie odrębnych sekcjach: teksty etnograficzne, teksty literatury ustnej (opowieści) i poezja pochwalna (kirari). Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowa PL (CC BY-SA 4.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode.pl). ****** Special Issue 2024 'Hausa texts from Maradi (Niger) collected by Claude Gouffé in 1968 (with annotations in French)' is present an edition of texts of the Hausa oral tradition from Niger. The publication is the result of an international collaboration aiming at perpetuating Hausa language and culture and making source texts in the language available to researchers. The editors of the volume are Sergio Baldi, Nina Pawlak and Jibril Shu'aibu Adamu – Hausanists from the Africanist centres in Naples, Warsaw and Kano, assisted by French Africanist Henry Tourneux. The texts, originally in the form of handwritten fieldwork notes, are the legacy of the eminent French Hausa language and culture scholar Claude Gouffé (1926-2013). The edition preserves the original orthographic rules and Gouffé’s comments on linguistic forms and content. The transcripts of interviews with a speaker of the dialectal variety of Hausa from Niger are presented in thematically distinct sections: ethnographic texts, oral literature texts (stories) and praise poetry (kirari). The publication is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International PL (CC BY-SA 4.0 PL) (full license available at: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode).

FOREWORD by Henry Tourneux / PRÉFACE d’Henry Tourneux 9 FROM THE EDITORS 11 Claude Gouffé – Professor and Friend by Sergio Baldi 11 Hausa texts from Maradi – source data for linguistic and cultural studies by Nina Pawlak 12 Documentation of Hausa oral tradition in Claude Gouffé’s handwritten texts by Jibril Shu’aibu Adamu 14 ORTHOGRAPHIC CONVENTIONS 18 ETHNOGRAPHIC TEXTS Zugal / Zuugàl 23 Tsarince / S’àaᵲìncee 39 Maganin tauri / Maagànin tauᵲi 46 Maganin ba-duhu / Maagànim bàa-duhù 55 “Medicines” to escape blows / “Médecines” pour échapper aux coups 57 Beneficial “medicines” / “Médecines” bénéfiques 62 Preparation of daƙƙuwa / Préparation du daƙƙuwàa 86 Preparation of the kaffa meal / Préparation du mets kaffàa 88 Preparation of the nakiya dish / Confection du mets nàakiyàa 90 Customs regarding marriage / Coutumes concernant le mariage 93 Labarin kunya tsakanin mutane iri-iri / Làabaarìn kumyàa s’àkaanim mutàanee ’iɍìi ’iɍìi 124 Labarin abokan wargi iri-iri / Làabaarìn ’àbùkkan waɍgii ’iɍìi ’iɍìi 129 “Moral” measures taken in case of drought / Mesures “morales” prises en cas de sécheresse 140 Gayya and gukkum / gàyyaa et gukkùm 144 Bikin dubu / bìkim dubuu 154 Dabe / dàbee 159 Beliefs about blacksmiths and butchers / Croyances concernant les forgerons et les bouchers 162 General introduction to ’yan tauri / Introduction générale à ’yan tauᵲǐ 166 STORIES The Fulani, his wife and the ferryman / Le Peul, sa femme et le passeur 171 History of the imam, his wife, the chief’s son, chief and the green beans / Histoire de l’imam, sa femme, le fils du chef, le chef et les haricots verts 174 Story of the woman whose relative turned into a man / Histoire de la femme dont la parente s’était changée en homme 185 Story of the Fulani who had intercourse with his mother-in-law / Histoire du Peul qui baisa sa belle- mère 190 Story of the man who carried his wife to an attic / Histoire de l’homme qui transportait sa femme dans un grenier 193 How a man punishes his wife for loving riders too much / Comment un homme punit sa femme d’aimer trop les cavaliers 196 Story of the woman with the severed ear and her scalded lover / Histoire de la femme à l’oreille coupée et de son amant ébouillanté 200 KIRARI Kirarin boyi / kiᵲaaᵲìm booyì 205 Kirarin masa / kiᵲaaᵲìm maasàa 207 Kirarin dawa / kiᵲaaᵲìn dawàa 209 Kirarin biri / kiᵲaaᵲìm biᵲìi 212 Kirarin maiki / kiraarìm maikìi 214 Kirarin ʼyan tauri / kiᵲaaᵲin ʼyan tauᵲi 217 Kirarin dara / kiraarìn darà 221 Kirarin bunsuru / kiᵲaaᵲìm bùnsuᵲuu 225 Kirarin kaza / kiraarìn kàazaa 229 Kirarin kare / kiᵲaaᵲìn kàᵲee 232 Kirarin magori / kiᵲaaᵲìm magòoᵲi 246 Kirarin boka / kiraarìm bookaa 252 Kirarin rawar samari / kiᵲaaᵲìn ᵲawas sàmàaᵲii 255 Kirarin Turawa / kiᵲaaᵲìn tùuràawaa 270 Kirarin giya / kiᵲaaᵲìn giyàa 275 Kirarori for various [British] brands of bicycles / kiᵲaaᵲooᵲii de diverses marques [britanniques] de bicyclettes 277 GLOSSARY OF CULTURE TERMS 279

Koszyk

Studies in African Languages and Cultures. Special Issue 2024