The authors discuss truth and falsehood in science and the arts. They view truth as an irreducible point of reference, both in striving for elementary knowledge about the world and in seeking methods and artistic means of achieving this goal.
The multilevel and multiple-aspect research presented here, conducted on material from different periods and different cultures, shows very clearly that truth and falsehood lie at the foundation of all human motivation, choices, decisions, and behaviors. At the same time, however, it reveals that every bid to extrapolate the results of detailed studies into generalizations aimed at universalization – by the very fact of their discursivation – either subjects the discussion to the rules of formal logic or situates it outside the realm of truth and falsehood.
Autorzy podejmują refleksję nad prawdą i fałszem w nauce i sztuce. Przypisują prawdzie status nieredukowalnego punktu odniesienia – tak w próbach dotarcia do elementarnej wiedzy o świecie, jak i w poszukiwaniach metod i środków artystycznych niezbędnych do osiągnięcia tego celu.
Zaprezentowane tu wielopoziomowe i wieloaspektowe badania, prowadzone z wykorzystaniem materiałów pochodzących z różnych epok i różnych kultur, wyraźnie dowodzą, że prawda i fałsz stanowią podstawę wszelkiego rodzaju ludzkich motywacji, wyborów, decyzji i zachowań. Jednocześnie ujawniają, że każda próba ekstrapolacji wyników poszukiwań szczegółowych na poziom uogólnienia o ambicjach uniwersalizujących – przez sam fakt ich dyskursywizacji – albo podporządkowuje prowadzone rozważania regułom logiki formalnej, albo sytuuje je poza prawdą i fałszem.
Publikacja na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 PL (CC BY 3.0 PL) (pełna treść wzorca dostępna pod adresem: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/legalcode).
Ewa Kosowska, Barbara Bokus, Beyond Truth and Falsehood 7
Jerzy Axer, Between Science, Art, and Forgery: Latin Textual Criticism as a Case Example 21
Przemysław Piwowarczyk, Mechanism of Mystification and Demystification at the Point of Contact between the Humanities and Science: Case Study of the Gospel of Jesus’ Wife 36
Karol Wilczyński, Why Is Philosophy Bad for the Soul? Commentary on Al-Ġazālī’s Critique of the Philosophers 46
Maria Łukaszewicz-Chantry, Only a Poet Never Lies… Maciej Kazimierz Sarbiewski’s Thoughts on the Privilege of Poets 62
Izabella Zatorska, Illusion and Truth in Theater from the Baroque to Romanticism 69
Wojciech Sajkowski, Honesty as a Trait of Non-Civilized Man in the French Image of Southern Slavs at the Turn of the 18th and 19th Centuries 90
Adam Grzeliński, The Validity of Aesthetic Judgments: George Santayana’s Polemics with Tradition 101
Anna Żymełka-Pietrzak, Not Naked but Wearing “Dress upon
Dress”: Johann Georg Hamann on Truth 115
Marta Baron-Milian, Worthless yet Priceless: The Truths and Economics of Poetry 128
Paweł Tomczok, Truth and Falsehood of the Mirror: Subjectivity – Reflection – Practice 147
Michał Rogalski, The Disengaged Researcher as a Type: Truth and Probability in Studies on Religious Thought 161
Rafał Zawisza, Hannah Arendt’s Marranic Evasions and the Truth of Her Cryptotheology 172
Piotr Kałowski, Narration True and False: Dialogical Self Theory in Psychotherapy 189
Anna Milanowicz, Truth and Untruth in Irony 205
Adrianna Smurzyńska, When Does Simulation Enable Us Adequately to Attribute Mental States to Others? 212
Joanna Barska, Music vs. Truth: Illustration in the Context of the Aesthetics of Music 221
Karolina Kolinek-Siechowicz, Truth and Early Music: The Intersection of Arts and Humanities 233
Anna Chęćka, Truth Embodied in Music 247
Piotr Słodkowski, Truth of a Painting, Truth of Matter: Robert Rauschenberg, Henryk Streng, and the History of Art 252
Maciej Junkiert, The Polish History of Literature as a Lieu de Mémoire 259
Jan Kutnik, Truth of the Place and Truth of the Exhibition: “Case Study” of the State Museum at Majdanek 271
Index of Names 291
