Felieton polityczny w świetle teorii perswazji językowej (Политический фельетон в свете теории речевого воздействия)

Książka poświęcona jest kompleksowej analizie strategii i taktyk perswazji językowej, stosowanych we współczesnej felietonistyce politycznej polskiej oraz rosyjskiej.
W ostatnich dekadach polityczny przekaz medialny stał się ważnym przedmiotem badań lingwistycznych zarówno w Polsce, jak na świecie. Zauważa się jednak w kraju brak opracowań z zakresu felietonistyki w aspekcie teorii dyskursu, pragmatycznego projektowania wypowiedzi oraz mechanizmów tworzenia tekstu. Przeprowadzenie niniejszych badań podyktowane zostało potrzebą zaprezentowania polskiemu Czytelnikowi opisu różnych aspektów interpretacji psycholingwistycznej faktów politycznych oraz zastosowania mechanizmów językowej perswazji z punktu widzenia globalnej intencji komunikacyjnej nadawcy felietonu.
Badania lingwistyczne przeprowadzono na obszernym materiale 860 różnorodnych tekstów z zakresu współczesnej felietonistyki politycznej, wyekscerpowanych samodzielnie ze źródeł rosyjsko- i polskojęzycznych, pochodzących z lat 1999–2012. Novum niniejszej pracy stanowi wielokierunkowa analiza lingwistyczna zastosowanych w felietonie politycznym strategii i taktyki; sam felieton zaś potraktowany został jako złożony gatunek publicystyczny, polidyskursywny, sytuujący się na styku trzech rodzajów dyskursu: politycznego, publicystycznego (medialnego) oraz satyrycznego. Specyfika prezentowanych badań zawiera się w lingwistycznym opisie felietonu politycznego jako gatunku w aspekcie teorii dyskursu i lingwistyki tekstu, szczegółowej analizie mechanizmów zmierzających do przekształcenia informacji w tekst satyryczny, w określeniu optymalnej organizacji taktyczno-strategicznej tekstu satyrycznego, należącego do dyskursu medialno-politycznego, w celu zamierzonego oddziaływania światopoglądowego oraz uzyskania u odbiorcy pożądanych reakcji. Przestudiowanie stworzonego przez autorkę korpusu współczesnych felietonów politycznych umożliwiło wyodrębnienie, analizę i opis następujących strategii tekstotwórczych: nazewnictwa i oceny, dyskredytacji, autoprezentacji, fascynacji, ekspresywnej oraz fatycznej.

Введение 9 Глава I. ДИСКУРСИВНЫЕ И ЖАНРОВЫЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ СОЦИАЛЬНО- ПОЛИТИЧЕСКОГО ФЕЛЬЕТОНА 15 1.1. Понятие дискурса. Дискурс и текст 15 1.2. Типология дискурса 31 1.3. Социально-политический фельетон в дискурсивном пространстве 35 1.3.1. Понятие полидискурсивности 35 1.3.2. Персуазивный дискурс 37 1.3.3. Фельетон как жанр политического дискурса 43 1.3.4. Фельетон как жанр публицистического дискурса 48 1.3.5. Фельетон как жанр смехового дискурса 55 1.4. Жанрообразующие признаки социально-политического фельетона 64 1.4.1. Сущность понятия «жанр». Типология жанров 64 1.4.2. Генезис фельетона как жанра 68 1.4.3. Жанровые признаки политического фельетона 73 1.5. Коммуникативные стратегии и тактики как способ организации фельетонного текста 95 Выводы по главе I 113 Глава II. ОБЪЕКТНАЯ ОРГАНИЗАЦИЯ ФЕЛЬЕТОНА: СТРАТЕГИИ ИМЕНОВАНИЯ, ОЦЕНОЧНОСТИ И ДИСКРЕДИТАЦИИ 116 2.1. Стратегии именования и оценочности 116 2.2. Стратегия дискредитации 134 2.2.1. Тактическая реализация стратегии дискредитации 136 Тактика обвинения 136 Тактика прямого или скрытого упрека 139 Тактика оскорбления 140 Тактика издевки и насмешки 144 Тактика угрозы 146 Тактика профессиональной / гражданской дискредитации 146 Тактика дискредитации коммуникативной компетенции 153 Тактика умаления противника 158 Тактика диффамации через осмеяние 160 2.2.2. Политическая метафорика в свете стратегии дискредитации 162 2.2.3. Дискредитация путем травестирования идеологем, мифологем и штампов 202 2.2.4. Лингвистический абсурд как средство дискредитации политической действительности 247 Выводы по главе II 279 Глава III. СУБЪЕКТНАЯ ОРГАНИЗАЦИЯ ФЕЛЬЕТОНА: СТРАТЕГИИ САМОПРЕЗЕНТАЦИИ И ФАСЦИНАЦИИ 282 3.1. Стратегия авторской самопрезентации 285 Тактика интеграции (категория «свой круг») 285 Тактика солидаризации 288 Тактика единения / сближения с адресатом 289 Тактика оппозиционирования 296 Тактика «перевоплощения» 303 Тактика самобичевания 317 Тактика депрециации образа повествователя 318 Тактика самоопровержения 318 Тактика экстраполяции «чужого» мнения 319 Тактика автономинирования 320 3.2. Фасцинативные и эмоционально-настраивающие стратегии. Стилистическая тональность текста 322 3.2.1. Агрессивная тональность 326 3.2.2. Ироническая тональность 346 Выводы по главе III 382 Глава IV. СТРУКТУРНО-КОМПОЗИЦИОННАЯ ОРГАНИЗАЦИЯ ФЕЛЬЕТОНА РЕАЛИЗАЦИЯ ФАТИЧЕСКОЙ СТРАТЕГИИ 385 4.1. Фатическая стратегия: структурно-композиционный аспект 389 4.2. Фатическая стратегия:лингво-риторический аспект 403 4.3. Фатическая стратегия: визуально-графический аспект 415 4.3.1. Креолизация 420 4.3.2. Метаграфемика 451 Выводы по главе IV 464 Заключение 466 Библиография 473 Приложение. Перечень использованных фельетонов 498