Κomissiwnyje rieczewyje żanry

Niniejsza praca sytuuje się w nurcie badań genologicznych uwzględniającym w opisie gatunków zarówno kategorie pragmatyczno-semantyczne, jak też założenia stylistyki, dyskursu oraz aksjologii. Dynamika rozwoju form gatunkowych rozpatrywana jest więc w kontekście procesów historycznych, zmian technologicznych oraz uwarunkowań społeczno-kulturowych. Celem opracowania jest porównanie komisywnych gatunków mowy zakorzenionych w rosyjskiej i polskiej przestrzeni komunikacyjnej. Prezentowane są typologie gatunków z uwzględnieniem różnych ich aspektów, m.in. intencjonalnego, retorycznego, funkcjonalnego. Zróżnicowanie parametrów gatunkowych interpretowane jest również z perspektywy kulturowej. Zarysowane w książce spojrzenie na gatunki mowy pozwala odejść od tradycyjnych metod ich badania. Umożliwia to przede wszystkim osadzenie gatunku w kontekście sytuacyjnym oraz traktowanie go jako kategorii scalającej elementy strukturalne wypowiedzi z jej podmiotem wraz z wyznawanym przez niego systemem wartości. Taki kierunek badań daje możliwość uchwycenia dynamicznego modelu rozmaitych form komunikacji, w tym również komisywnych. Publikacja adresowana jest do osób interesujących się problemami gatunków mowy, w tym w aspekcie porównawczym.

Содерҗание Введение / 7 Глава I: К вопросу о речевых җанрах 1. Жанр среди других речевых образований / 15 1.1. Основные параметры жанра как вида речевого общения / 15 1.2. Речевой жанр и речевой акт / 18 1.3. Ситуативный критерий в парадигме речевого жанра / 27 1.4. Положения коммуникативной грамматики в отношении к речевому жанру / 31 2. Типы речевых жанров / 37 2.1. Соотнесение форм речи с классификацией речевых жанров / 38 2.2. Прагмалингвистический инструментарий как принцип рече‑жанровой классификации / 41 2.3. Речежанровая типологизация в ракурсе стиля и дискурса / 47 3. Жанр в аспекте культуры / 51 3.1. Речежанровая организация: выражение своеобразия и взаимопро‑ никновения культур / 52 3.2. Жанровая специфика национальных культур в разных коммуникативных ситуациях / 58 3.3. Проявления культурной обусловленности жанров речи: исторические контексты, мировоззренческие установки и жанровое сознание / 65 3.4. Проблема переводимости номинаций жанров / 69 Глава II: Функционально‑прагматические параметры интенции комиссивности 1. Классификация жанров по интенциональному признаку / 77 2. Этимологический и словообразовательный срез наименований комиссивных жанров / 78 3. Перформативные единицы в ассертивных, комиссивных и декларативных речевых образованиях / 88 4. Перифрастические наименования с интенциональным характером комиссивности в аспекте проецируемых ими смыслов / 101 5. Невербальные актуализации намерения выполнения действия на фоне вербальных воплощений комиссивности / 110 Глава III Коммуникативное и культурное пространство комиссивных жанров 1. Речевая системность комиссивных речевых жанров / 127 2. Экспликации интенции комиссивности в повседневном общении / 153 3. Аксиологические ценности комиссивных жанров в культурно‑истори‑ческом контексте / 176 4. Интенции комиссивности в жанрах разных типов / 197 Заключение / 217 Источники / 223 Библиография / 227 Streszczenie / 239 Summary / 241