Nazwy osobowych wykonawców czynności w gwarach małopolsko-mazowieckiego pogranicza językowego

Cz. I. W monografii podjęto zagadnienie słowotwórstwa gwarowego z punktu widzenia funkcji kategorialnosemantycznej. Zawarto też opis derywatów będących rzeczownikami pospolitymi zaliczanymi do kategorii nazw osobowych wykonawców czynności, funkcjonujących w gwarach położonych na pograniczu małopolsko-mazowieckim. Administracyjnie badany obszar leży w województwach: łódzkim, mazowieckim, świętokrzyskim, lubelskim. Wskazano w niej wykładniki formalne i mechanizmy derywacyjne, które doprowadziły do powstania derywatów zaliczanych do omawianej kategorii, a także wydobywa morfologiczne cechy gwarowe pozostające w opozycji do języka ogólnopolskiego, tj. takie wyróżniki derywacyjne tworzące nowe wyrazy, które – mimo uniwersalnego charakteru kategorialnego w słowotwórstwie – wskazują na pewną odrębność tworzenia i odmienność derywacyjną tych wyrazów w gwarach. Cz. II. Materiał obejmuje derywaty występujące w gwarach i języku ogólnym, derywaty występujące w gwarach w innym znaczeniu niż w języku ogólnym (neosemantyzmy) oraz derywaty charakterystyczne tylko dla badanych gwar – archaizmy nieużywane już w języku ogólnym i tworzone doraźnie neologizmy.

Część I I. Wstęp 9 1. Cel pracy 9 2. Przedmiot badań 11 2.1. Sposób gromadzenia materiału 15 2.2. Obszar badań 16 2.3. Wykaz eksplorowanych punktów 17 3. Stan badań 18 4. Założenia metodologiczne 29 5. Uwagi dotyczące prezentacji materiału 33 II. Interpretacja derywatów 35 1. Status kategorii nazw osobowych wykonawców czynności w świetle materiału gwarowego 35 2. Problem wielomotywacyjności derywatów zaliczanych do kategorii nazw osobowych wykonawców czynności 44 3. Techniki derywacyjne 51 4. Kompozycje 66 5. Zmiany znaczeń strukturalnych 81 5.1. Leksykalizacja, czyli utrata znaczenia strukturalnego 81 5.2. Nabywanie znaczenia strukturalnego 83 5.3. Modyfikacje znaczenia strukturalnego 90 6. Typy słowotwórcze derywujące nazwy agentywne 99 6.1. Formanty odziedziczone z psł 99 6.2. Formanty wytworzone w polszczyźnie 144 6.3. Formanty obcego pochodzenia 168 7. Liczebność typów słowotwórczych, łączliwość formantów z poszczególnymi typami podstaw słowotwórczych, aktywność wyodrębnionych typów słowotwórczych 182 8. Zagadnienie słowotwórczej wariantywności nazw osobowych wykonawców czynności 192 9. Oboczność podstaw słowotwórczych 208 10. Neutralne i ekspresywne nazwy osobowych wykonawców czynności 215 11. Relacje między derywatami a ich podstawami słowotwórczymi 236 11.1. Wpływ aspektu i krotności werbalnej podstawy słowotwórczej na derywat 236 11.2. Problem dezintegracji podstawy słowotwórczej 243 11.3. Wzajemne oddziaływanie na siebie tematów słowotwórczych i formantów słowotwórczych 247 11.4. Opozycja potencjalność – aktualność w dewerbativach 252 12. Derywaty gwarowe w odniesieniu do stanu w polszczyźnie ogólnej 253 13. Zastosowanie geografii lingwistycznej do kategorii agentywnej 265 III. Zakończenie 271 Bibliografia 275 Wykaz skrótów 303 Summary 305 Od Redakcji 307 Część II Wstęp 315 Zasady redakcyjne słownika 317 Słownik 319 Bibliografia 541 Wykaz skrótów 543 Indeks a tergo 545