Nazwy terenowe i miejscowe w przestrzni fizycznej

Nazwa „Polska” pierwotnie oznaczała ziemię Polan, a dopiero później doznała rozszerzenia znaczenia, odnosząc się np. do terytorium państwa Bolesława Chrobrego. Nazwa „Wiślanie” pojawia się w IX w. w trzech niezależnych od siebie źródłach. Tym i wielu innym przykładom pochodzenia wielu nazw poświęcona jest ta książka. Wcześniej na podobne tematy ukazały się: „Mikrotoponimia i makrotoponimia. Problematyka wstępna” (red. Artur Gałkowski, Renata Gliwa, 2014); „Mikrotoponimy i makrotoponimy w komunikacji i literaturze” (red. Artur Gałkowski, Renata Gliwa, 2015). W monografii „Nazwy terenowe i miejscowe w przestrzeni fizycznej” kontynuowane są rozważania na temat osiągnięć w zakresie toponimii, ze szczególnym uwzględnieniem występowania jednostek mikro- i makrotoponimicznych w szeroko rozumianej przestrzeni fizycznej, na którą składa się pejzaż naturalny, terenowy, hydrograficzny, powiązany z konkretnymi regionami oraz elementami topografii, jak również obiektami składającymi się na układ miast i wsi. Wielojęzyczność tomu, udział przedstawicieli z różnych ośrodków naukowych pozwala na prezentację najnowszych wyników badań w zakresie toponomastyki polskiej i zagranicznej, zwłaszcza wschodnie- i zachodniosłowiańskiej.

WPROWADZENIE – Artur Gałkowski, Renata Gliwa 9 Witold Mańczak – O pochodzeniu nazwy Polski 13 Enzo Caffelli – Replicazioni toponimiche nello spazio geografii e nello spazio linguistico 19 Василь Лучик – Роль макро- і мікротопонімів у розв’язанні проблеми прабатьківщини слов’ян 35 Anna Czapla – Geografia nazw patronimicznych na -ice a granice etniczne 41 Edward Breza – Podstawa woda w antroponimii polskiej 49 Juraj Hladký – O niektorých praslovanských základoch hydroným z juhozápadného Slovenska (Malý Dunaj a Dudváh) 59 Andrej Závodný – Ešte zopár poznámok k výkladom niektorých hydroným z povodia slovenských ľavostranných prítokov Moravy 69 Andrea Goótšová – Banícka a hutnícka tradícia na Spiši a jej reflexia v hydronymách Povodia Hornádu 79 Alexandra Chomová – Príspevok k apelatívnemu základu slovenskej hydronymie v povodí Torysy 87 Mária Beláková – Slovensko-nemecké vzťahy v západoslovenskej hydronymii 101 Artur Gałkowski – Litoralonimy i pelagialonimy w strefie Jeziora Szczutowskiego i Urszulewskiego 107 Александр Шапошников – Cеверно-причерноморский ареал микро- и макротопонимии позднего праславянского языкового состояния 123 Любов Осташ – Штрихи до наддністрянської оронімії 137 Volha Tratsiak – Асаблівасці дыялектных назваў населеных пунктаў Сакольскага павета (па матэрыялах да Слоўніка геаграфічных назваў поўночна-ўсходняй Польшчы) 145 Ірина Ільченко – Oйконіми Надвеликолужжя 157 Мери Момировска – Дијалектолошката перспектива на микротопонимијата претставена преку материјал од Крушевскиот регион (во Република Македонија) 167 Barbora Klimtová – Tendence ve vývoji pomístních jmen na území obce Otročiněves (s přihlédnutím ke komunikační variabilitě těchto jmen) 175 Marta Anna Pawlikowska – Topónimos de provincia de Pontevedra. Un esbozo de problemática 183 Krzysztof Kołatka – Ojkonimy świadectwem językowego, kulturowego, historycznego i przyrodniczego dziedzictwa Krajny 189 Renata Gliwa – Wyraz pospolity brzoza jako baza toponimiczna polskich makrotoponimów 205 Iwona Żuraszek-Ryś – Apelatywy w podstawie mikrotoponimów (na przykładzie nazw terenowych powiatu zielonogórskiego) 217 Ewelina Zając – Przechodzenie ojko- i anojkonimów w obrębie klas toponimicznych – na materiale z powiatu tureckiego 227 Mariusz Koper – Kilka uwag o mikrotoponimii dawnej ziemi chełmskiej 235 Joanna Kuć – Historyczna mikrotoponimia Podlasia w źródłach notarialnych 245 Krystyna Szcześniak – Nowe źródła do badań północnych obszarów Polski, należących do byłych Prus Wschodnich 257 Jaroslav David – Mikrotoponymie městského prostoru 263 Armina Muszyńska – Plateonimy i agoronimy centralnej przestrzeni Suboticy (Serbia) jako świadectwo wielokulturowości miasta 275 Lidia Pacan-Bonarek – Nazwy dzielnic i osiedli Tomaszowa Mazowieckiego 287 Agnieszka Wojcieszek – Zasłużeni dla miasta. O mikrosystemie plateonimicznym Opola 299 Henryk Duszyński-Karabasz – Nazwy ulic wsi gminy Nakło nad Notecią 307 Jarosław Szuta – Obraz świata w mikrotoponimii Pomorza Gdańskiego 317 Artur Gałkowski – Dokonania onomastyczne profesora Witolda Mańczaka (1924–2016) 327 Autorzy 331