Kino nieme to pierwszy tom przygotowywanej w Instytucie Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego czterotomowej Historii kina pod redakcją Tadeusza Lubelskiego, Iwony Sowińskiej i Rafała Syski. W zamierzeniu redaktorów ma to być książka wykorzystująca nowe źródła, uwzględniająca przyjęte dziś kryteria ocen i aktualne opracowania naukowe, która w formie kompetentnej narracji będzie uczyć rozumienia dziejów kina, a zarazem stanowić bazę lekturową dla dalszych studiów. Autorami poszczególnych rozdziałów są czołowi polscy specjaliści (także spoza Krakowa), zajmujący się na co dzień opisywanymi przez siebie okresami, gatunkami i szkołami narodowymi. W ciągu najbliższego pięciolecia ukażą się trzy kolejne tomy, poświęcone kinu klasycznemu, kinu epoki nowofalowej i kinu współczesnemu. Mamy nadzieję, że - zaspokoiwszy pilną potrzebę podręcznika, którego od dawna brakuje - książka stanie się też ciekawą lekturą dla szerszego grona miłośników filmu.

Wstęp I. Skąd się (nie) wzięło kino, czyli parahistorie obrazu w ruchu Andrzej Gwoźdź Początki bez początku, czyli jak kino nie zostało odkryte Po drodze do kina: lustro i spektakle cieni Ku mechanizacji widzenia Fantasmagorie, zabawki, automaty Widzialność sformalizowana Kino to projekcja Świat na pokaz Światło i ruch Kino poza kinem Chronologia Propozycje lektur II. Lumiere i Melies: fotograf i iluzjonista inicjują kinematograf Tadeusz Lubelski Louis Lumiere – wynalazca kinematografu Louis Lumiere – pierwszy autor kinematograficzny Louis Lumiere – pierwszy producent kinematograficzny Georges Melies – od sztuk magicznych do kinematografu Georges Melies – mistrz „kinematografu atrakcji” Chronologia Propozycje lektur III. Początki kina amerykańskiego Rafał Syska Edison Czasy Dicksona Czasy White’a Czasy Portera Inne wytwornie trustu Biograph Vitagraph Essanay Selig Kalem Lubin Motion Picture Patents Company Nickelodeony Hollywood Star system Wytwornie niezależne W orbicie Harry’ego Aitkena Universal Paramount Fox Metro Goldwyn Mayer Inne wytwornie Amerykańskie kino narodowe Kosmopolityzm Idealizm Western – gatunek wczesnego kina amerykańskiego Zakończenie Chronologia Propozycje lektur IV. Trzy europejskie kinematografie narodowe la belle epoque – Francja, Wielka Brytania, Włochy Grażyna Stachowna Francja – menedżerowie i artyści Pathe-Freres – pod znakiem galijskiego koguta Gaumont – pod znakiem margerytki Film d’Art – pod znakiem sztuki Louis Feuillade – ten trzeci Fantomas wkracza na ekran Wielka Brytania – szkoła z Brighton Włochy – historia na ekranie Chronologia Propozycje lektur V. David Wark Griffith: kino uczy się opowiadać Michał Oleszczyk Opowiadać obrazem: filmy dla wytworni Biograph (1908-1913) Paradoksy historii: Narodziny narodu (1915) Kolebka dziejow, kolebka kina: Nietolerancja (1916) Wzloty i upadki: lata 1918-1929 Epilog: dwie proby dźwiękowe (1930-1931) Filmografia Chronologia Propozycje lektur VI. Skandynawia Tadeusz Szczepański Dania Imperium Olsena Konkurencja Asta Nielsen i inni August Blom, Forest Holger-Madsen i ich operatorzy Benjamin Christensen Z dala od rzeczywistości Zmierzch Autorskie kino Carla Theodora Dreyera Szwecja Pionierzy Imperium Charlesa Magnussona Victor Sjostrom Mauritz Stiller Georg af Klercker: w cieniu zapomnienia Efterklang Chronologia Propozycje lektur VII. Film niemiecki w epoce wilhelmińskiej i weimarskiej Tomasz Kłys Kino wilhelmińskie Ufa Ekspresjonizm Kino niemieckie doby Nowej Rzeczowości Gatunki kina weimarskiego Kammerspiel Inne gatunki Weimarska krytyka i kultura filmowa Chronologia Propozycje lektur VIII. Kino Rosji carskiej i Związku Sowieckiego Joanna Wojnicka Kino przedrewolucyjne Emigracja Wojna domowa; początki kina sowieckiego Nowa Ekonomiczna Polityka i początki awangardy Siergiej Eisenstein Pudowkin i wytwornia Mieżrabpom-Ruś Realizm czy propaganda? Aleksander Dowżenko, tworca kina ukraińskiego Chronologia Propozycje lektur IX. Złoty wiek burleski Iwona Sowińska Przemysł rozrywkowy na przełomie XIX i XX wieku Odmiany niemej komedii filmowej Gag: molekuła komizmu Max Linder: pierwsza gwiazda kina Mack Sennett, wytwornia Keystone i „slapstick kalifornijski” Charlie Chaplin daje gagowi duszę Keystone: 1914 Essanay: 1915-1916 Mutual: 1916-1917 First National: 1918-1923 United Artists: od 1923 do końca epoki niemej Harold Lloyd: świat się śmieje Buster Keaton: człowiek pod presją U boku Fatty Arbuckle’a Droga do samodzielności Buster Zakończenie Chronologia Propozycje lektur X. Hollywood: epoka jazzu Łukasz A. Plesnar „Wielka Piątka” „Mała Piątka” Skandale obyczajowe i utworzenie MPPDA Cecil B. DeMille: krol Hollywoodu Erich von Stroheim: tworca filmowego naturalizmu Lubitsch Touch Friedrich Wilhelm Murnau: Kammerspiel w Hollywoodzie Inni przybysze z Niemiec Skandynawska fala Miłość ponad wszystko: Gloria Swanson, Clara Bow, Rudolph Valentino i melodramaty Zachod stary i nowy: westerny Serce i szpada: filmy przygodowo-kostiumowe Wielkie widowiska biblijne, kryminały, filmy wojenne i horrory Chronologia Propozycje lektur XI. Francuska szkoła impresjonistyczna Iwona Kolasińska-Pasterczyk Louis Delluc, czyli we władzy melancholii Germaine Dulac, czyli jak „portretować” duszę kobiety Marcel L’Herbier – „poeta sztuki niemej” Abel Gance, czyli „czas obrazu” Jean Epstein – poszukiwanie efektu „nadwrażenia” Chronologia Propozycje lektur XII. Awangarda we francuskim i niemieckim kinie niemym Alicja Helman Film abstrakcyjny Film dadaistyczny Film surrealistyczny Kino czyste Dokument liryczny Eksperymenty narracyjne Chronologia Propozycje lektur XIII. Nieme kino dokumentalne Jadwiga Hučkova Prehistoria dokumentu Robert Flaherty – tropiciel odległych enklaw Dziga Wiertow – eksperymentator Początki filmu montażowego i reportażu Kontynentalna tradycja realistyczna: symfonie miast Joris Ivens – konsekwentny lewicowiec Brytyjska szkoła dokumentalna Chronologia Propozycje lektur XIV. Inne kinematografie Chiny – Alicja Helman Japonia – Krzysztof Loska Indie – Artur Majer Hiszpania – Iwona Kolasińska-Pasterczyk Turcja – Magdalena Bartczak Bałkany – Magdalena Bartczak Czechy i Słowacja – Jadwiga Hučkova Polska – Tadeusz Lubelski Noty o autorach Indeks nazwisk Indeks filmów