Ocalające zatracenie. Rozważania o doświadczeniu, pamięci i pragnieniu w twórczości Zygmunta Haupta, Stanisława Czycza i Krzysztofa Vargi

Książka składa się z trzech części. Każda z nich dzieli się na osobne rozdziały poświęcone poszczególnym autorom. Ich układ uzależniony został od poziomu reprezentatywności danego zagadnienia w danej propozycji prozatorskiej. A są to: strategia i poetyka fragmentu w części pierwszej; przeszłość, powracanie do niej pamięcią oraz dochodzenie do głosu indywidualnego doświadczenia w części drugiej; wreszcie sposób bycia podmiotu autorskiego oraz koncepcje podmiotowości w trzeciej części pracy. Tekstowe zapośredniczenie obecności podmiotu skutkuje wyodrębnieniem się tego, co nazwane zostaje głosem samego tekstu. Głos w prozie omawianych trzech pisarzy należy do kogoś, kto w tekście zaistnieć może wyłącznie jako głos właśnie. Pytanie o „kto” tego głosu jest pytaniem tak o jakąś konkretną, historyczną jednostkę, jak o normy i praktyki: psychospołeczne, językowe a także literackie. Twórczość Haupta, Czycza i Vargi odczytana zostaje jako projekt ocalającego zatracenia: dokonującego się w samym głosie dochodzącym ze sceny pisania procesu ocalania śladów pewnej obecności poprzez zatracenie i rozproszenie jej w literackiej artykulacji.

Spis treści Wstęp . 7 Fragmentaryczność Varga: gry tekstowe i gry literackie . 17 Fragmentaryczność . 17 Gry w realizm i głos pokolenia . 19 Gry w biografię . 36 Gry w fabułę, w dzieło, w tekst . 39 Karolina, czyli kulminacja . 50 Haupt we fragmentach . 53 Kolekcja . 63 Obrazy, impresje, przewodniki . 74 Lutnia jako przewodnik . 79 …po pamiątkach . 84 Czycz: atopia i amorficzność . 93 Przeszłość – pamięć – strata Haupt: być, czyli rozpamiętywać . 109 Niestałość bycia . 110 Pamięć fotograficzna i jej literacka reprezentacja . 128 Ocalenie czy oblężenie? . 134 Czycz: historie straconej szansy . 145 Strata – świadomość braku . 145 Pielęgnowanie straty .  148 Miasteczko „tangowców” i „artystów” . 151 Sorrento – od arkadii do atopii . 162 Varga: od mierności do marności… i z powrotem . 176 Podmiot: autor, pisanie Czycz: wypisywanie . 193 Nikt – Ktoś . 193 Ja – osoba .  196 Ja cyniczne . 200 Przeciw poetom . 204 Ja wy‑pisujące, ja sarkastyczne . 210 Ja cielesne . 218 Występowanie, czyli w drodze do (o)sob(n)ości . 227 Haupt: rozpisywanie . 244 Ktoś mówi o sobie . 244 Podróżnik – przybysz – emigrant . 248 Swojskość – obcość . 253 Droga jako dom . 259 Bycie podobnym. 263 O rozpisywaniu siebie . 270 Varga: popisywanie . 275 Zakończenie Ocalające zatracenie . 293 Bibliografia. 299 Summary . 315 Резюме . 317